{"id":780,"date":"2023-04-13T19:19:11","date_gmt":"2023-04-13T19:19:11","guid":{"rendered":"https:\/\/nlka.net\/ku\/?p=780"},"modified":"2023-04-13T19:19:11","modified_gmt":"2023-04-13T19:19:11","slug":"penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nlka.net\/ku\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\/","title":{"rendered":"P\u00eanc sal ji dag\u00eerker\u00eeya dewleta tirk a li ser Efr\u00een\u00ea.. \u00c7awa tawan\u00ea r\u00fb da?"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><strong>DR. THOREAU REDCREW<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p>R\u00eajeya hejmara kurdan li Efr\u00een\u00ea ten\u00ea ji sed\u00ee 30 maye, ji ber qirkirina etn\u00eek\u00ee ya tund a ku ji al\u00eey\u00ea Tirk\u00eeyay\u00ea ve t\u00ea kirin, heta ser\u00ea sala 2018an ev r\u00eaje ji sed\u00ee 96 b\u00fb.<\/p>\n<p>Tundr\u00eat\u00eeya dewleta tirk a li dij kurdan li Efr\u00een\u00ea hi\u015ft ku p\u00eakhateya Efr\u00een\u00ea ya demograf\u00eek, \u00e7and\u00ee \u00fb b\u00eerdoz\u00ee\u00a0 were guhertin, ev j\u00ee bi r\u00eaka jenos\u00eeda arkeoloj\u00eek, ziman\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ee \u00fb revandin \u00fb ku\u015ftina bi hezar\u00ean kurdan p\u00eak t\u00eene, ne ten\u00ea wiha h\u00een bi sed hezaran dar\u00ean zeyt\u00fbnan j\u00ee ji hol\u00ea rakirin da ku h\u00eem\u00ean heb\u00fbna kurdan li her\u00eam\u00ea ji hol\u00ea rake.<\/p>\n<p>Tirk\u00eeya bi armanca ku her ti\u015ft\u00ea gir\u00eaday\u00ee kurdan ji baj\u00ear rake, nav\u00ea qada Azad\u00eey\u00ea ya Efr\u00een\u00ea guhert \u00fb kir meydana Ataturk, Enqera ji qirkirina kurdan a D\u00earsim\u00ea (1937) vir ve azad\u00ee bi tund\u00ee \u00fb ku\u015ftin\u00ea guhertiye.<\/p>\n<p>Hema em bi lez di van p\u00eanc sal\u00ean dag\u00eerker\u00eeya Tirk\u00eeyay\u00ea ya li ser Efr\u00een\u00ea ber \u00e7avan ra derbas bikin, em \u00ea zanibin ka \u00e7i \u00fb \u00e7i qewim\u00ea ye. Hejmara ni\u015ftecih\u00ean ku Enqeray\u00ea ji her\u00eam\u00ean din \u00ean S\u00fbr\u00eeyay\u00ea an\u00eene Efr\u00een\u00ea 458 hezar kes in, pi\u015ft\u00ee demeka kurt ew li mal\u00ean kurdan bi cih kirin.<\/p>\n<p>Li al\u00eey\u00ea din j\u00ee hejmara dar\u00ean f\u00eak\u00ee \u00fb zeyt\u00fbnan \u00ean ku ji kok\u00ea hatine hilkirin 311,800 dar\u00ean zeyt\u00fbnan e \u00fb gelek ji wan sewq\u00ee Tirk\u00eeyay\u00ea b\u00fbne. Her wiha hejmara kurd\u00ean ku ji bo xwe ji dest\u00ea terora Tirk\u00eeyay\u00ea rizgar bikin ji Efr\u00een\u00ea rev\u00eeyan 300 hezar kes e, gelek ji wan li taxa \u015eehba, li bakur\u00ea Heleb\u00ea, di konan da dij\u00een. Her wek\u00ee din dar\u00ean zeyt\u00fbnan \u00ean ku hatin bir\u00een \u00fb wek komir hatin firotin 120 hezar dar\u00ean zeyt\u00fbnan in \u00fb \u00ean ku agir beradan\u00ea j\u00ee 20 hezar dar e.<\/p>\n<p>8,334 kes li kolanan hatin revandin, piran\u00eeya wan hatin \u00ee\u015fkencekirin \u00fb ji bo f\u00eedyey\u00ea hatin girtin, her wiha hejmara kargeh\u00ean hilberandin \u00fb hilber\u00een\u00ea giha\u015ft 770 hem\u00fb hatin diz\u00een \u00fb derbas\u00ee Tirk\u00eeyay\u00ea b\u00fbn. Hejmara siv\u00eel\u00ean ku ten\u00ea ji ber kurdb\u00fbna xwe bi s\u00fbc\u00ean hovane hatin qetilkirin 690 kes in \u00fb hejmara jin\u00ean winda y\u00ean ji al\u00eey\u00ea Projeya Jin\u00ean Wenda y\u00ean Efr\u00een\u00ea ve hatine belgekirin 150 jin in.<\/p>\n<p>120 dibistan\u00ean kurd\u00ee veguherandine navend\u00ean le\u015fker\u00ee \u00fb z\u00eendan\u00ean \u00ee\u015fkencey\u00ea, 108 kargeh\u00ean zeyt\u00fbnan hatin jihevxistin \u00fb \u015fandin Tirk\u00eeyay\u00ea. T\u00ea texm\u00eenkirin ku hejmara \u015f\u00fbnwar \u00fb gir\u00ean kevnar \u00ean arkeoloj\u00eek \u00ean ku hatine w\u00earankirin \u00fb kolandin ji bo bifiro\u015fin muzeyan 68 cih \u00fb gir in.<\/p>\n<p>\u00db niha pi\u015ft\u00ee p\u00eanc salan ji dag\u00eerker\u00eeya Tirk\u00eeyay\u00ea li ser Efr\u00een\u00ea, pir gir\u00eeng e ku mirov zanibe \u00e7awa ev dag\u00eerker\u00ee dest p\u00ea kir \u00fb \u00e7ima? Mesele ne ten\u00ea Tirk\u00eeya dixwaze\u00a0 bi rengek\u00ee nerewa her\u00eama Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbr\u00eeyay\u00ea dag\u00eer bike \u00fb bixe di bin serwer\u00eeya xwe da, l\u00ea bel\u00ea niha di v\u00ea dem\u00ea da komkuj\u00eey\u00ean her\u00ee hovane li dij\u00ee kesayeta kurd t\u00ea kirin. V\u00ea yek\u00ea j\u00ee Tirk\u00eeyay\u00ea wek endam\u00ea NATOy\u00ea \u00fb bi er\u00eakirina welat\u00ean rojavay\u00ee ku ala t\u00eako\u015f\u00eena li dij teror\u00ea bilind dikin dike, di heman dem\u00ea da j\u00ee Enqera pi\u015ftgir\u00ee \u00fb pi\u015ftevaniya teror\u00ea dike. Ji ber ku bajar\u00ea Efr\u00een\u00ea kurd in, Tirk\u00eeya hem\u00fb k\u00een \u00fb gef \u00fb dijber\u00eeya xwe li hember v\u00ea her\u00eam\u00ea derdixe hol\u00ea \u00fb li p\u00ea\u015f \u00e7av\u00ean tevaya dunyay\u00ea.<\/p>\n<p>\u00c7ima Tirk\u00eeyay\u00ea \u00ear\u00ee\u015f\u00ee Efr\u00een\u00ea kir?<\/p>\n<p>Bajar \u00fb her\u00eama \u00e7iyay\u00ee ya bi x\u00ear\u00fbb\u00ear li derdora Efr\u00een\u00ea ji hezar sal\u00ee z\u00eadetir b\u00fbye navendeka \u00e7anda kurd\u00ee. Bi sedsalan e Efr\u00een b\u00fbb\u00fb navendeka balk\u00ea\u015f a misilman\u00ean sof\u00eey\u00ean kurd ku k\u00eamtir muhafezekar \u00fb b\u00eatir la\u00eek tolerans b\u00fb ji her\u00eam\u00ean derdor xwe. Lewma j\u00ee civaka \u00eazid\u00ee, elew\u00ee \u00fb xirist\u00eeyan li wir dij\u00eeyan \u00fb \u00e7alak b\u00fbn. Ev \u00e7anda k\u00fbr ku ji cih\u00eareng\u00eey\u00ea te\u015fe girtib\u00fb lewma j\u00ee Efr\u00een b\u00fb penagehek ji bo penaber\u00ean ku ji tund\u00fbt\u00fbj\u00eey\u00ea direv\u00eeyan li seranser\u00ea \u015fer\u00ea navxwey\u00ee li S\u00fbr\u00eeyay\u00ea.<\/p>\n<p>Di bihara 2012an da Hikumeta S\u00fbr\u00eeyay\u00ea ji Efr\u00een\u00ea veg\u015f\u00eeya, ev yek b\u00fb bingeha avakirina Bir\u00eaveber\u00eeya Xweser a Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbr\u00eeyay\u00ea ku di \u00e7ileya 2014an da dest p\u00ea kir. W\u00ea dem\u00ea heta ber\u00eeya ku Tirk\u00eeya \u00ear\u00ee\u015f bike, Efr\u00een b\u00fbb\u00fb nim\u00fbneya bajar\u00ean pirreng ku derdora 700 hezar kes t\u00ea da dij\u00eeyan. Ji ber ku bajarek\u00ee cih\u00eareng e, etn\u00eek\u00ee \u00fb mezheb\u00ee rihet bi hev ra dij\u00eeyan, b\u00eay\u00ee nakok\u00eey\u00ean mezheb\u00ee \u00fb cudah\u00eey\u00ean \u00e7and\u00ee \u00fb ol\u00ee qeb\u00fbl dike, xelk\u00ean derbider ji hem\u00fb p\u00eakhateyan \u00ean hundir\u00ea S\u00fbr\u00eeyay\u00ea rev\u00eeyan \u00fb ber\u00ea xwe dan Efr\u00een\u00ea .<\/p>\n<p>R\u00eaj\u00eema Recep Tayy\u00eep Erdogan p\u00eakhateya civak\u00ee ya lihevhat\u00ee ya Efr\u00een\u00ea weke metirs\u00eeyeka heb\u00fbn\u00ee \u00fb s\u00eenor derbas bike dinirxand, ji bo du sedeman yek, tecr\u00fbbeya Bir\u00eaveber\u00eeya Xweser ji bo tevah\u00eeya her\u00eama Rojhilata Nav\u00een b\u00fb modelek bi bandor. A duyan, ev felsefeya p\u00ea\u015fver\u00fb rexneyek rasterast b\u00fb ji bo hevalbend\u00eeya Part\u00eeya AKPy\u00ea \u00fb Part\u00eeya MHPy\u00ea ya tundrew \u00fb neteweperest a hevalbend\u00eeya Erdogan, li ser \u015foven\u00eezma etn\u00eek\u00ee ya tirk a li dij\u00ee kurdan \u00fb jin\u00fbve\u015f\u00eerovekirina \u00eeslama rad\u00eekal a fa\u015f\u00eest l\u00eakirine, ev yek ji al\u00eey\u00ea kom\u00ean weke DAI\u015e \u00fb tundrew\u00ean din ve t\u00ea binavkirin ku heta sala 2018an b\u00fbn hevalbend\u00ean ten\u00ea y\u00ean Tirk\u00eeyay\u00ea li S\u00fbr\u00eeyay\u00ea.<\/p>\n<p>Ji bo v\u00ea yek\u00ea j\u00ee, Erdogan biryar da ku art\u00ea\u015fa tirk li gel c\u00eehad\u00eey\u00ean \u00eeslam\u00ee ji bo dag\u00eerkirin, dorp\u00ea\u00e7kirin \u00fb w\u00earankirina Efr\u00een\u00ea bi kar b\u00eene \u00fb p\u00eakan\u00eena qirkirina etn\u00eek\u00ee \u00fb dag\u00eerkirina w\u00ea bi armanca avakirina her\u00eameka gir\u00eaday\u00ee Tirk\u00eeyay\u00ea weke n\u00eevkolon\u00ee ligel ni\u015ftecihy\u00ean b\u00eeyan\u00ee \u00fb al\u00eegir\u00ean r\u00eaj\u00eema w\u00ee ve.<\/p>\n<p><strong>\u00c7awa Tirk\u00eeyay\u00ea Efr\u00een dag\u00eer kir<\/strong>?<\/p>\n<p>Argumana Tirk\u00eeyay\u00ea ya di dag\u00eerkirina Efr\u00een\u00ea da parastina ewleh\u00eeya xwe ya netewey\u00ee b\u00fb, l\u00ea bel\u00ea di derbar\u00ea metirs\u00eey\u00ean li ser ewlekar\u00eeya w\u00ea ya ni\u015ftiman\u00ee ji Efr\u00een\u00ea tu belge nedan. Ji ber ku Enqera hi\u015fyar b\u00fb ku j\u00eeyana le\u015fker\u00ean xwe nekeve xeter\u00ea, bi kom\u00ean \u00eeslam\u00ee y\u00ean tundrew ra hevalbend\u00ee kir ku hejmara wan z\u00eadetir\u00ee 25 hezar \u00e7ekdar b\u00fbn, ji al\u00eey\u00ea Enqeray\u00ea ve hatin perwerdekirin, \u00e7ekdarkirin \u00fb l\u00ea\u00e7\u00fbn\u00ean wan girtin ser xwe. Di nava van koman da gelek \u00e7ekdar\u00ean c\u00eehad\u00ee y\u00ean weke Ehrar El-\u015eam, Feyleq El-\u015eam \u00fb \u00e7ekdar\u00ean ber\u00ea y\u00ean DAI\u015e\u00ea heb\u00fbn. Wek\u00ee ku ji h\u00eala The Independent ve hat ragihandin. Li pi\u015ft wan n\u00eaz\u00ee 6 hezar \u00fb 400 le\u015fker\u00ean h\u00eaz\u00ean \u00e7ekdar \u00ean tirk \u00fb endam\u00ean bir\u00eaxistina fa\u015f\u00eest a tirk Gur\u00ean Boz ku piran\u00eeya wan xwe disp\u00earin bombebarana topan \u00fb di bombebarankirina b\u00eamerhemet a balafir\u00ean tirk da li hember v\u00ea j\u00ee h\u00eaz\u00ean Efr\u00een\u00ea tu \u00e7ek\u00ean ku wan ji balafir \u00fb\u00a0 tankan bipar\u00eazin li cem wan neb\u00fbn.<\/p>\n<p>\u00car\u00ee\u015fa dewleta tirk a dag\u00eerker\u00a0 li ser Efr\u00een\u00ea ku bi nav\u00ea \u201cOperasyona \u00c7iql\u00ea Zeyt\u00fbn\u00ea\u201d\u00a0 di 20\u00ea \u00e7ileya 2018an da bi awayek\u00ee ferm\u00ee dest p\u00ea kir, ev \u00ear\u00ee\u015f binp\u00eakirina e\u015fkere ya qan\u00fbn\u00ean navnetewey\u00ee b\u00fb, ku b\u00eay\u00ee dest\u00fbra rayedar\u00ean ferm\u00ee \u00ear\u00ee\u015fkirina ser axa dewleteka serwer dest\u00fbr nade. Art\u00ea\u015fa tirk bi zaneb\u00fbn bajar \u00fb bajarok\u00ean qelbelixa xelk\u00ea z\u00eade b\u00fbn armanc girtin, di encam\u00ea da, heftey\u00ean p\u00eal\u00ea da jin, zarok \u00fb p\u00eer j\u00ee di nav da n\u00eaz\u00ee 500 siv\u00eel hatin ku\u015ftin, Tirk\u00eeya her wiha b\u00easer\u00fbber gule li penaber\u00ean ku ji her\u00eam\u00ean pev\u00e7\u00fbnan direvin barandin \u00fb bi gaza k\u00eemyew\u00ee \u00ear\u00ee\u015f\u00ee berxwed\u00ear\u00ean kurd kir. Bi v\u00ea yek\u00ea Tirk\u00eeya \u00fb kom\u00ean \u00eeslam\u00ee y\u00ean tundrew \u00ean gir\u00eaday\u00ee w\u00ea peymana Cenevrey\u00ea binp\u00ea kirin, w\u00ea gelek tawan\u00ean hovane p\u00eak an\u00ee, ku li gor\u00ee yasay\u00ean navdewlet\u00ee wek tawan\u00ean \u015fer t\u00eane binavkirin.<\/p>\n<p>N\u00eaz\u00eekat\u00eey\u00ean \u00eedyoloj\u00eek \u00ean art\u00ea\u015fa tirk a dag\u00eerker di demeka kurt da e\u015fkere b\u00fbn, c\u00eehad\u00eey\u00ean ku h\u00eaz\u00ean bejay\u00ee y\u00ean \u00ear\u00ee\u015fkar b\u00fbn, gel\u00ea kurd \u00ea Efr\u00een\u00ea weke \u201cb\u00eaol\u201d bi nav kirin\u00a0 ku mirina wan heq e. Ev yek j\u00ee di v\u00eedoy\u00ean ku derket\u00ee da xuya dikir, ajan\u00ean tirk gefa j\u00eakirina ser\u00ea kurd\u00ean ku wan weke \u201cgawir\u201d bi nav dikin, xwarin. Di hinek v\u00eedyoy\u00ean\u00a0 din da, gelek \u00eeslam\u00eey\u00ean b\u00eeyan pesn\u00ea \u015fer\u00ean ber\u00ea y\u00ean ku t\u00ea da \u015fer dikirin didan wek\u00ee \u015fer\u00ea Tora Boray\u00ea (navenda\u00a0 ber\u00ea ya Osama bin Ladin li Afganistan\u00ea), Grozny li \u00c7e\u00e7en\u00eestan \u00fb Daxistan\u00ea li R\u00fbsyay\u00ea. Di daw\u00eeya v\u00eedyoya navbor\u00ee da wiha digotin:\u201c&#8217;Niha Efr\u00een gaz\u00ee me dike.\u201d<\/p>\n<p>Dema ku \u015fer dest p\u00ea kir, gelek v\u00eedyo bi lez derketin hol\u00ea ku t\u00ea da \u00e7ekdar\u00ean\u00a0 ku Tirk\u00eeya pi\u015ftgir\u00eeya wan dike n\u00ee\u015fan didin bi cenazey\u00ean \u015fervan\u00ean Yek\u00eeney\u00ean Parastina Jin\u00ea y\u00ean kurd (YPJ) ra\u00a0 \u00fb self\u00ee bi term\u00ean wan ra diki\u015f\u00eenin, v\u00eedyoya her\u00ee nexwe\u015f a jinek ciwan n\u00fb ku bi nav\u00ea Bar\u00een Koban\u00ea, ku p\u00eas\u00eer\u00ean w\u00ea qut kirb\u00fbn \u00fb d\u00fbv ra j\u00ee bi hev ra digotin \u201cAlah\u00fbakber\u201d. Di nav van baweriy\u00ean \u00e7et da ku \u00e7awa gih\u00ee\u015ft v\u00ea ast\u00ea, \u00fb li k\u00ealek he\u00eaza le\u015fkeriye mezin, art\u00ea\u015fa Tirk pi\u015ft\u00ee du meh bombebaran Efr\u00een dorp\u00ea\u00e7 kir \u00fb dag\u00eer kir.<\/p>\n<p>Di dema van \u00ear\u00ee\u015fan da, hejmarek \u00e7avd\u00ear\u00ean p\u00eabawer li dij binp\u00eakirina Tirk\u00eeyay\u00ea helwest dan, wek\u00ee\u00a0 m\u00eenak Kom\u00eesyona Bilind a Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee ji bo Maf\u00ean Mirovan, Z\u00ead Bin Reed,\u00a0 s\u00fbc\u00ean ku li Efr\u00een\u00ea diqewimin ji ber \u00eari\u015fa Tirk\u00eey\u00ea bal ki\u015fand ser \u00fb hi\u015fyar kir.<\/p>\n<p>Tirk\u00eeyay\u00ea li Efr\u00een\u00ea \u00e7i kir?<\/p>\n<p>Dag\u00eerkirina Tirk\u00eeyay\u00ea ya Efr\u00een\u00ea \u00fb gundewar\u00ean w\u00ea bi ferm\u00ee di 25\u00ea adara 2018an da dest p\u00ea kir, pol\u00eet\u00eekay\u00ean hovane y\u00ean tirk\u00a0 li Efr\u00een\u00ea\u00a0 p\u00eak an\u00een ji her\u00eamek cih\u00eareng a bextewar\u00a0 veguheztin c\u00eehek\u00ee belengaz.<\/p>\n<p>Ew ji roja yekem a ketina h\u00eaz\u00ean tirk \u00fb \u00e7etey\u00ean gir\u00eaday\u00ee w\u00ea li Efr\u00een\u00ea, tund\u00fbt\u00fbj\u00eeya Tirk\u00eeyay\u00ea zelal kir, ew j\u00ee kar\u00ea yekem \u00ean h\u00eaz\u00ean islam\u00ee ye tundrew kir\u00ee hilwe\u015fandina peyker\u00ea sembola kurdan b\u00fb ew j\u00ee Kaway\u00ea Hesinkar b\u00fb, ew kesayeta sereke ya Cejna Newroz\u00ea ye ku sembola azad\u00eey\u00ea li dij zordest\u00eey\u00ea ye.<\/p>\n<p>Min di axaftina xwe da j\u00ee di \u00eelona 2019an da li p\u00ea\u015fber\u00ee Mecl\u00eesa Maf\u00ean Mirovan a Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee li Cenev\u00ea kir ku kurd\u00ean li Efr\u00een\u00ea bi tengas\u00eeya civak\u00ee, diz\u00eeya abor\u00ee \u00fb tunekirina \u00e7and\u00ee ra r\u00fbbir\u00fbn e.<\/p>\n<p>Di mil\u00ea civak\u00ee da kurd\u00ean Efr\u00een\u00ea ji bin\u00e7avkirin, \u00ear\u00ee\u015f, \u00ee\u015fkence, destdir\u00eaj\u00ee, bazirgan\u00eeya mirov\u00ee, kolet\u00eeya cins\u00ee, ku\u015ftin \u00fb wendakirina zor\u00ea li nuqtey\u00ean kontrol\u00ea \u00fb bi dest\u00ean \u00e7etey\u00ean tawanbar xelk\u00ea dereng\u00eeya \u015fev\u00ea diriv\u00eenin, \u00fb gund\u00ean wan di\u015fewit\u00eenin.<\/p>\n<p>Di mil\u00ea abor\u00ee da ji talankirina firo\u015fgehan, desteserkirinqa xan\u00eeyan, diz\u00eeya otomob\u00eelan, talankirina heywanan,\u00a0 birina zev\u00eeyan, ferzkirina baca \u015fer\u00eeet\u00ea \u00fb z\u00eadetir\u00ee p\u00eanc hezar kes ji bo fid\u00eey\u00ea revandin \u00fb\u00a0 z\u00eadetir\u00ee 11,000 hektar daristan \u015few\u00eetandin, di gel diz\u00eeya s\u00eestemat\u00eek a zeyta zeyt\u00fbnan\u00a0 li Efr\u00een\u00ea, ku qa\u00e7ax\u00e7\u00ee tesw\u00eeqe Ewropay\u00ea dikin \u00fb li wir difro\u015fin.<\/p>\n<p>Di mil\u00ea \u00e7and\u00ee da, ji qirkirina etn\u00eek\u00ee ya demograf\u00ee,\u00a0 tirkkirna pergal\u00ean perwerdeh\u00eey\u00ea \u00fb nav\u00ean kolanan, hilwe\u015f\u00eena kult\u00fbra \u00e7and\u00ee \u00fb p\u00eeskirina cih\u00ean p\u00eeroz \u00ean elew\u00ee \u00fb \u00eazid\u00eeyan \u00fb bir\u00eena dar\u00ean p\u00eeroz, kolandina cih\u00ean d\u00eerok\u00ee y\u00ean kevnar \u00fb qa\u00e7ax\u00e7it\u00eey\u00ea ji z\u00eadetir\u00ee 16,000 huner\u00ean d\u00eerok\u00ee hing\u00ea bi neqan\u00fbn\u00ee li Tirk\u00eeyay\u00ea t\u00eane firotin.<\/p>\n<p>Ji al\u00eeyek\u00ee din ve, xelk\u00ea Efr\u00een\u00ea mal \u00fb milk\u00ea wan mecb\u00fbr\u00ee difro\u015fin bi bihay\u00ean taybet\u00ee y\u00ean ku ji h\u00eala \u00eest\u00eexbarata tirk ve t\u00eane \u00e7avd\u00earkirin, ji h\u00eala \u00e7eteyan ve t\u00eane kir\u00een, bi mebesta veguhastina milk\u00ea qan\u00fbn\u00ee li mirov\u00ean n\u00fb ku ji dever\u00ean d\u00fbr hatine. Bi gelemper\u00ee mal\u00ean her\u00ee mezin \u00fb her\u00ee ge\u015f ji h\u00eala \u00e7eteyan ve t\u00eane girtin ji h\u00eala serwer\u00eeya li ser veguher\u00eena wan bi navend\u00ean le\u015fker\u00ee an zindan\u00ean \u00ea\u015fkencey\u00ea da bikart\u00eenin, di v\u00ea derbar\u00ea da N\u00fbnera Enc\u00fbmena S\u00fbr\u00eeyaya Demoqrat\u00eek S\u00eenem \u015e\u00earkan\u00ee li ser mala malbata xwe wiha niv\u00ees\u00ee:<\/p>\n<p>\u201cMala min li gund e, ku me kevir bi kevir da ser hev \u00fb ava kir, niha wan desteser kiriye \u00fb veguheztine navenda l\u00eapirs\u00een\u00ea, c\u00eeran\u00ean min ku hinek niha li her\u00eam\u00ea ne ji min ra gotin dema ber\u00ea me didin mala te em dizain ku em dikin e\u015fkence bibin, bax\u00e7ey\u00ea ku min zarokt\u00eeya xwe\u00a0 t\u00ea da derbas kir \u00fb roj\u00ean xwe\u015f j\u00eeyam, niha zivir\u00eeye c\u00eehek\u00ee hov\u00eet\u00ee \u00fb \u00ea\u015fkencekirin\u00ea,\u00a0 ew \u00ea\u015fkence j\u00ee li\u00a0 ser gel\u00ea min \u00ea kurd e.\u201d<\/p>\n<p>Wek\u00ee din j\u00ee, raporek di sala 2019an da hate we\u015fandin ji bo Of\u00eesa Encumena Maf\u00ean Mirovan a Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee hate destn\u00ee\u015fan kirin ku \u201cMexd\u00fbr\u00ean revandin\u00ean ji h\u00eala kom\u00ean \u00e7ekdar ve bi gelemper\u00ee kurd in \u00fb her wiha siv\u00eel\u00ean ku di civak\u00ea da xwed\u00ee bandor \u00fb gir\u00eeng t\u00ean d\u00eetin j\u00ee ji ber lep\u00ean wan naflitin wek\u00ee piz\u00ee\u015fk, bazirgan \u00fb maldar, wek\u00ee din ciwan\u00ean ku hema hinek\u00ee g\u00fbman dikin ku bi bir\u00eaxistin\u00ean kurd ra ku\u00a0 pi\u015ftgir\u00eeya Xweseriya Demoqrat\u00ee dikin, ji bo serbestberdana wan 400 dolar\u00ea amer\u00eekay\u00ee li ser wan ferz dikin.\u201d<\/p>\n<p>Salek\u00ea bi \u015f\u00fbn da, raporek di \u00eelona 2020\u00ee da ji bo \u201cKom\u00eeteya Navnetew\u00ee ya Serbixwe ji bo rast\u00eey\u00ean li ser S\u00fbr\u00eeyay\u00ea e\u015fkere bike\u201d hate radestkirin, ji dani\u015f\u00eena 45an a Enc\u00fbmena Maf\u00ean Mirovan a\u00a0 Netew\u00ean Yekb\u00fby\u00ee, kom\u00eetey\u00ea hinek s\u00fbc\u00ean \u015fer y\u00ean dag\u00eerker\u00ean Efr\u00een\u00ea bibelge kirin, ew belge j\u00ee dib\u00eaje ku \u00e7ekdar\u00ean \u201cArt\u00ea\u015fa Netewey\u00ee ya S\u00fbr\u00eeyay\u00ea\u201d \u00fb h\u00eaz\u00ean Tirk\u00eeyay\u00ea\u00a0 \u201cwan bi zor\u00ea xelk bi revandin dan, bi tay\u00eebet y\u00ean esl\u00ea xwe kurd, da ku ji mal\u00ean xwe derkevin,\u00a0 ev yek j\u00ee bi gefan, \u00e7avsor\u00ee, ku\u015ftin, revandin, \u00ee\u015fkence \u00fb bin\u00e7avkirin\u00ea p\u00eak an\u00een.\u201d Her wiha rapor destn\u00ee\u015fan dike ku \u201cmal \u00fb milk\u00ean\u00a0 kurdan ji h\u00eala endam\u00ean Art\u00ea\u015fa Ni\u015ftiman\u00ee ya S\u00fbr\u00eeyay\u00ea ve bi rengek\u00ee bir\u00eaxistin\u00ee t\u00ea diz\u00een \u00fb desteserkirin\u201d. Rapor di derbar\u00ea diz\u00eeya mil\u00ees\u00ean Hamzatan da behs dike ku \u00e7awa\u00a0 mala malbateka kurd\u00a0 diz\u00een \u00fb zivirandin Enst\u00eet\u00fbya Quran\u00ea ya P\u00eeroz, ku ji h\u00eala bir\u00eaxistineka tik\u00ee ve t\u00ea bir\u00eavebirin \u00fb par\u00eazgar\u00ea dewleta tirk ya Rihay\u00ea\u00a0 hat vekirin.<\/p>\n<p><strong>Xw\u00eenmij\u00eeya Tirk\u00eeyay\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Ji bo zelalkirina k\u00fbrah\u00eeya bandora \u201cc\u00eehadiyan\u201d ya ku Tirk\u00eeyay\u00ea di destp\u00eaka \u00ear\u00ee\u015fa Efr\u00een\u00ea da pesend kirib\u00fb, Ger\u00eenendeya Kar\u00fbbar\u00ean Ol\u00ea ya Tirk\u00eeyay\u00ea (ku bi nav\u00ea Diyanet\u00ea j\u00ee t\u00ea nas\u00een) bang li hem\u00fb mizgeft\u00ean Tirk\u00eeyay\u00ea kir ku li ser feth\u00ea Be\u015fa 48em\u00een a Quran\u00ea bixw\u00eenin \u00fb ji hem\u00fb misilmanan xwest ku ji bo \u00ear\u00ee\u015f\u00ea dua bikin. Pi\u015ftra ji al\u00eey\u00ea Encumena \u00ceslam\u00ee ya S\u00fbr\u00eeyay\u00ea ve, ku navenda w\u00ea li Stenbol\u00ea ye, fetwa hatin day\u00een ku pi\u015ftgir\u00ee ji tawan\u00ean \u015fer \u00ean c\u00fbda c\u00fbda ra dike. Fetwayek hat day\u00een ku talankirina milk\u00ean xelk\u00ea y\u00ean taybet wek \u201cc\u00eehada ji bo Xwed\u00ea ye\u201d \u00fb hema wek \u201cxen\u00eemeta \u015fer\u201d bi nav kir. Fetway\u00ean din j\u00ee di gulan \u00fb hez\u00eerana 2018an da ji bo\u00a0 PYDy\u00ea hatib\u00fbn day\u00een ew j\u00ee ku PYD nefret, la\u00eek, xap\u00eenok \u00fb nejir\u00eaz\u00ea ye, lewma j\u00ee diz \u00fb talankirina milk\u00ea wan helal e. Carek\u00ea ji caran welat\u00eeyek\u00ee S\u00fbr\u00eeyay\u00ea\u00a0 ku ji ber \u015fer penaber b\u00fbye \u00fb hatiye Efr\u00een\u00ea, gil\u00ee \u00fb gazinc ji tevl\u00eehev\u00eeya b\u00eaqan\u00fbn\u00ee kir \u00fb got:<\/p>\n<p>\u201cHema carek\u00ea li Efr\u00een\u00ea bigerin, h\u00fbn \u00ea yekser h\u00ees bikin ku ten\u00ea h\u00eaza \u00e7ekan li v\u00ea her\u00eam\u00ea hukum dike. Ti\u015ftek\u00ee hovane heye, ew j\u00ee pirb\u00fbna dikan\u00ean ku \u00e7ek \u00fb s\u00eelehan difro\u015fin. Saz\u00eeya \u201cD\u00eeyanet\u201d\u00ea ya Tirk\u00eeyay\u00ea j\u00ee \u00e7avd\u00ear\u00eeya xebateka hevgirt\u00ee dike ji bo ferzkirina \u015fer\u00eeet\u00ea \u00fb cil \u00fb berg\u00ean mecb\u00fbr\u00ee li ser jinan ey\u00een\u00ee wek\u00ee ku DAI\u015e\u00ea dikir ev tek j\u00ee bi w\u00earankirina perestgeh\u00ean ol\u00ee y\u00ean kevnar \u00fb \u00eazid\u00eeyan.\u201d<\/p>\n<p>Di derbar\u00ea \u00caz\u00eediyan da ku \u00e7etey\u00ean DAI\u015e\u2019\u00ea y\u00ean bi pi\u015ftgiriya Tirk\u00eeyay\u00ea hewl dan ku bi qirkirin\u00ea wan ji hol\u00ea rakin li Efr\u00een\u00ea mezargeh\u00ean wan wek\u00ee \u201cBersa Xat\u00fbm\u201d, \u201cC\u00eel Xana\u201d \u00fb \u201cQeregerna\u201d hatib\u00fbn binavkirin, her wiha \u201c\u015e\u00eax Hem\u00eed\u201d, \u201cXer\u00eeb\u201d, \u201cBerekat\u201d \u00fb \u201cMenan\u201d hatin w\u00earankirin. Wek\u00ee din j\u00ee gund\u00ean \u00eazidi\u00eean \u00ean ku hatin hilkirin \u00fb valakirin,\u00a0 ev in: Qestal Cindo, Bavalon, Senka, Qetma, Bas\u00fbfan, Gazaw\u00eeya, \u00ceska, Er\u015f Qibar, \u00ceskan \u015eerq\u00ee, \u015e\u00eeh \u00fb Eyndara.<\/p>\n<p>Kom\u00ean \u00eeslam\u00ee y\u00ean ku Tirk\u00eeya pi\u015ftgir\u00eeya wan dike, li gelek gund\u00ean elew\u00eeyan dar\u00ean temenmezin \u00fb p\u00eeroz bir\u00een ku qustik\u00ean pi\u00e7\u00fbk bi wan daran da gir\u00eadidan \u00fb miraz \u00fb \u00e7andeka roh\u00ee ye li cem wan.<\/p>\n<p>Her wiha Tirk\u00eeyay\u00ea dever\u00ean arkeoloj\u00eek \u00fb d\u00eerok\u00ee\u00a0 w\u00earan kirin, ji ber ku \u00ear\u00ee\u015f\u00ean heway\u00ee y\u00ean Tirk\u00eeyay\u00ea gelek avah\u00eey\u00ean kevnar hilwe\u015fandin, di nav wan da D\u00eara Julianus, ku yek ji kevintir\u00een perestgeh\u00ean xirist\u00eeyanan e li c\u00eehan\u00ea \u00fb Perestgeha Ayndaray\u00ea ya navdar \u00fb ke\u015f\u00ee\u015fxane \u00fb gor\u00ean b\u00eezans\u00eeyan j\u00ee hatin hiwe\u015fandin.<\/p>\n<p>Ev hov\u00eet\u00eeya Tirk\u00eeyay\u00ea hevdem b\u00fb bi talankirina 35 gir\u00ean d\u00eerok\u00ee\u00a0 y\u00ean li dever\u00ean cuda\u00a0 cuda li Efr\u00een\u00ea. Di l\u00eager\u00eena z\u00ear \u00fb ti\u015ft\u00ean giranbuha da gor j\u00ee hatin vekirin. Her wiha mezara \u015fore\u015fger \u00fb niv\u00eeskar\u00ea kurd N\u00fbr\u00ee D\u00earsim\u00ee (1893-1973) tev\u00ee hevj\u00eena w\u00ee Fer\u00eeday\u00ea j\u00ee hate hilwe\u015fandin.<\/p>\n<p><strong>Tirkkirina Efr\u00een\u00ea ji bo tev li xwe bike<\/strong><\/p>\n<p>Her\u00ee daw\u00ee j\u00ee di derbar\u00ea stratej\u00eeya Enqeray\u00ea ji bo tirkkirin\u00ea, dadwer\u00eeya w\u00ea ya desteserkirina axa S\u00fbr\u00eeyay\u00ea ji k\u00eal\u00eeya yekem a li Efr\u00een\u00ea c\u00eeh\u00ea pirs\u00ea b\u00fb, dema ku art\u00ea\u015fa Tirk\u00eeyay\u00ea ala xwe li ser avah\u00eey\u00ean hik\u00fbmet\u00ea bilind kir li dewsa ala bi nav\u00ea \u201cArt\u00ea\u015fa Ni\u015ftiman\u00ee ya S\u00fbr\u00eeyay\u00ea\u201d bilind bike, pi\u015ftre j\u00ee dewleta tirk bi dar\u00ea zor\u00ea\u00a0 kir ku xwendekar\u00ean dibistan\u00ea ala Tirk\u00eeya \u00fb w\u00eaney\u00ean Erdogan hilgirin dest xwe. Her wiha, pirt\u00fbk\u00ean ders\u00ea ku niha bi r\u00eaya tirkan hatine ferzkirin, d\u00eeroka \u00cemparator\u00eeya Osman\u00ee p\u00eeroz dikin, di v\u00ea dem\u00ea da j\u00ee dibistan\u00ean Efr\u00een\u00ea ne\u00e7ar dim\u00eenin cejn\u00ean ferm\u00ee y\u00ean Tirk\u00eeyay\u00ea p\u00eeroz bikin, lewma j\u00ee d\u00eeyar dike ku hejmara xwendekar\u00ean kurd li Efr\u00een\u00ea ji sed\u00ee 95 daket ji sed\u00ee 30 ten\u00ea.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee v\u00ea yek\u00ea nav\u00ean ferm\u00ee y\u00ean cih \u00fb deveran ji kurd\u00ee guhartin tirk\u00ee, ziman\u00ea kurd\u00ee hat qedexekirin \u00fb nasnameya tirk\u00ee hat day\u00een, her wiha kart\u00ean r\u00fbni\u015ftin\u00ea y\u00ean demk\u00ee \u00e7\u00eakirin,\u00a0 l\u00eereya tirk\u00ee wek perey\u00ea ferm\u00ee bi kar an\u00een, Wal\u00ee \u00fb Qa\u00eemmeqam li Efr\u00een\u00ea\u00a0 hate damezirandin \u00fb gir\u00eadana w\u00ea bi dewleta tirk a Hatay\u00ea ra b\u00fb. H\u00eajay\u00ee balki\u015fandin\u00ea ye ku Wez\u00eer\u00ea Navxwey\u00ee y\u00ea Tirk\u00eeyay\u00ea Suleyman Soylu dema ku bi boneya Cejna Qurban\u00ea ya sala 2021\u00ea serdana navenda fermandar\u00eeya h\u00eaz\u00ean taybet \u00ean Tirk\u00eeyay\u00ea li Efr\u00een\u00ea kir, li pi\u015ft xwe w\u00eaney\u00ean mezin y\u00ean Erdogan \u00fb Ataturk daliqandin.<\/p>\n<p>Ev hem\u00fb j\u00ee v\u00ea yek\u00ea n\u00ee\u015fan didin ku Tirk\u00eeya qet naxwaze ji Efr\u00een\u00ea veg\u015f\u00ea, n\u00eeyeta xwe heye \u00fb dixwaze w\u00ea bi domdar\u00ee dag\u00eer bike, m\u00eena Hatay (W\u00eelayeta \u00ceskender\u00fbn\u00ea) ji sala 1939an \u00fb vir ve \u00fb Qibrisa Bakur ji 1974 vir da. L\u00eabel\u00ea, heke h\u00fbn bi v\u00ea gotin\u00ea ne qeb\u00fbl in, ez \u00ea bi gotin\u00ean \u00e7avd\u00ear\u00ean navnetewey\u00ee \u00fb mexd\u00fbr\u00ean Efr\u00een\u00ea bi daw\u00ee bikim, ji ber ku di daw\u00eey\u00ea da rast\u00ee ji wan kes\u00ean ku neheq\u00ee, tund\u00ee \u00fb ko\u00e7ber\u00ee j\u00eeyan kirine t\u00ea.<\/p>\n<p>Kom\u00eesera Kom\u00eesyona Dewlet\u00ean Yekb\u00fby\u00ee ya Azad\u00eeya Ol\u00ee ya Navnetewey\u00ee, Nadine Maenza (USCIRF):<\/p>\n<p>\u201cKu\u015ftin, destav\u00eatin, revandin, \u015fantajkirin, guhertina bi zor\u00ea \u00fb w\u00earankirina cih\u00ean ol\u00ee. P\u00eaw\u00eest e civaka navnetewey\u00ee ji bo Efr\u00eena azad rabe ser p\u00eayan \u00fb hesab\u00ea van s\u00fbcan ji Tirk\u00eeyay\u00ea bipirse.\u201d<\/p>\n<p>Rapora Kom\u00eeteya L\u00eakol\u00een\u00ea ya Navnetewey\u00ee ya Serbixwe di 2020an ji Mecl\u00eesa Maf\u00ean Mirovan a Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee ra:<\/p>\n<p>\u201cLi Efr\u00een\u00ea di kan\u00fbna p\u00ea\u015f\u00een a 2019an da, endamek\u00ee payebilind \u00ea l\u00eewayek\u00ee Art\u00ea\u015fa Ni\u015ftiman\u00ee ya S\u00fbr\u00eeyay\u00ea hat veguhestin ku der\u00ee bi der\u00ee li avah\u00eeyeka mezin ger\u00eeya \u00fb w\u00ee belgeya xwed\u00eet\u00eeya xan\u00eeyan ten\u00ea ji kurdan xwest. Welat\u00eeyek\u00ee nikar\u00eeb\u00fb kaxez\u00ean milk\u00ee p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f bike, ne\u00e7ar ma ku ser\u00ee li of\u00eesa ewleh\u00eeya l\u00eewa bide, li wir j\u00ee bi devk\u00ee destdir\u00eaj\u00ee l\u00ea kirin \u00fb j\u00ea ra gotin: \u201cheger bi ya min\u00a0 b\u00fbya, min \u00ea her kurdek\u00ee\u00a0 ji 1 sal\u00ee heta 80 sal\u00ee biku\u015fta\u201d. Her wiha gefa bin\u00e7avkirin\u00ea li w\u00ee hat xwarin. Pi\u015ft\u00ee v\u00ea yek\u00ea m\u00earik ji tirsa ewleh\u00eeya malbata xwe ji mala xwe derket \u00fb ko\u00e7ber b\u00fb.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u015e\u00eerovey\u00ean mexd\u00fbr\u00ean Efr\u00een\u00ea<\/strong><\/p>\n<p><strong>Xwendekarek\u00ee kurd li Efr\u00een\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Ez p\u00ea hest nakim ku ji virim \u00fb ez nizanim ev welat ji bo min t\u00ea \u00e7i watey\u00ea ji ber ku hurmeta ziman\u00ea min nagire. Metiryal be\u015fek ji s\u00eestema siyas\u00ee ne \u00fb di van metiryalan da behsa heb\u00fbna d\u00eerok\u00ee ya kurdan li S\u00fbr\u00eeyay\u00ea nay\u00ea kirin \u00fb daxwaz ji xelk\u00ea dikin ku xwe ji cih \u00fb war\u00ean xwe d\u00fbr bixin \u00fb xwe ji koka xwe qutbikin.\u201d<\/p>\n<p>Zarokek\u00ee Kurd \u00ea 13 sal\u00ee rew\u015fa girt\u00eegeh\u00ea vedib\u00eaje:<\/p>\n<p>\u201cRoj\u00ea carek\u00ea hebek petata \u00fb par\u00eeyek nan ji me ra derdiket, digotin ev heba petata j\u00ee ji we ra pir e ji ber d\u00ea \u00fb xw\u00ee\u015fk\u00ean we fah\u00ee\u015f in.\u201d<\/p>\n<p>M\u00earek\u00ee kurd pi\u015ft\u00ee 23 rojan di zindana Tirk\u00eeyay\u00ea da, n\u00ee\u015fan dide ku \u00e7awa dest\u00ean w\u00ee bi ling\u00ean w\u00ee ve hatine gir\u00eadan \u00fb bi ban ve daliqandin:<\/p>\n<p>\u201cWan saetek an j\u00ee z\u00eadetir ez bi darda hi\u015ftim, ger te bersiva pirs\u00ean wan neda, te e\u015fkence dikirin heta ku ling\u00ean te felc dib\u00fbn. Pi\u015ft\u00ee du hefteyan, ji ber ku dest\u00ean min hi\u015fk b\u00fbb\u00fbn, min nikar\u00eeb\u00fb dest\u00ea xwe bi xwarin\u00ea bikira.\u201d<\/p>\n<p>Rapora 2021\u00ea ya kovara \u201cYale\u201d\u00ea ya ji bo kar\u00fbbar\u00ean navnetewey\u00ee bi sernav\u00ea \u201cDeng\u00ean ji Efr\u00een\u00ea\u201d:<\/p>\n<p>\u201cDesthilata tirk yek ji niv\u00eeskaran ji mala w\u00ea li Efr\u00een\u00ea revand \u00fb birin navendeka girt\u00eegeheka Tirk\u00eeyay\u00ea\u00a0 \u00fb li wir serp\u00eahat\u00eeya xwe vegot. W\u00ea behsa ke\u00e7eka 11 sal\u00ee kir ku ji ber \u00ea\u015fkenceya li hucreyeka n\u00eaz dema ku deng\u00ea q\u00eer\u00eena day\u00eeka xwe dibih\u00eest hewl da xwe bifetis\u00eene. R\u00eabaz\u00ean din \u00ean \u00ea\u015fkencey\u00ea ku w\u00ea vegot, \u015fikandina diranan, bir\u00eena por, xistina k\u00ear\u00ea li st\u00fby\u00ea \u00fb gefa serj\u00eakirina wan wek heywan t\u00eane serj\u00eakirin. Her wiha girt\u00ee bir\u00e7\u00ee b\u00fbn di nav wan da kal, p\u00eer, jin \u00fb zarok j\u00ee heb\u00fbn.\u201d<\/p>\n<p>Jina kurd a efr\u00een\u00ee Leyla Mihemed Ehmed a 63 sal\u00ee, 17 rojan di girt\u00eegeh\u00ea da ma \u00fb b\u00fb \u015fahida 10 jin\u00ean ciwan ku ji al\u00eey\u00ea endam\u00ean \u201cT\u00fbgaya Sultan Murad\u201d ve rast\u00ee destav\u00eatin\u00ea hatin:<\/p>\n<p>\u201cHin ji wan ji bo xwe bikujin kember bi kar dian\u00een, hinan j\u00ee p\u00ean\u00fbs an j\u00ee ti\u015ft\u00ean t\u00fbj di qirika xwe ra dikirin. Hin ji wan ser\u00ea xwe li d\u00eew\u00ear dixistin. Em n\u00eaz\u00ee 150 kes\u00ee b\u00fbn. Roj\u00ea du caran petata \u00fb n\u00eev nan didan me \u00fb her \u015fev ji saet 01.00 heta 3.00 li me dixistin \u00fb her \u015fev nobedaran hinek ji ke\u00e7an dibirin \u00fb bi gotin\u00ean galte y\u00ean wek\u00ee &#8217;em \u00ea we bibin cem doktor ji bo dermankirina we&#8217; bi kar dian\u00een.\u201d<\/p>\n<p>Niha j\u00ee \u00fb pi\u015ft\u00ee van ti\u015ft\u00ean li jor hat\u00ee ziman tu dikar\u00ee bib\u00eaj\u00ee ku tu eleqedar nab\u00ee, l\u00ea tu car\u00ee nikar\u00ee bib\u00eaj\u00ee ku tu nizan\u00ee li Efr\u00een\u00ea \u00e7i diqewim e.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Wergera ji ziman\u00ea ereb\u00ee: Heysem Mislim<\/strong><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>DR. THOREAU REDCREW R\u00eajeya hejmara kurdan li Efr\u00een\u00ea ten\u00ea ji sed\u00ee 30 maye, ji ber qirkirina etn\u00eek\u00ee ya tund a ku ji al\u00eey\u00ea Tirk\u00eeyay\u00ea ve t\u00ea kirin, heta ser\u00ea sala 2018an ev r\u00eaje ji sed\u00ee 96 b\u00fb. Tundr\u00eat\u00eeya dewleta tirk a li dij kurdan li Efr\u00een\u00ea hi\u015ft ku p\u00eakhateya Efr\u00een\u00ea ya demograf\u00eek, \u00e7and\u00ee \u00fb b\u00eerdoz\u00ee\u00a0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":781,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[17,22],"tags":[],"ppma_author":[191],"class_list":["post-780","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lekolin","category-manshet"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>P\u00eanc sal ji dag\u00eerker\u00eeya dewleta tirk a li ser Efr\u00een\u00ea.. \u00c7awa tawan\u00ea r\u00fb da? - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nlka.net\/ku\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"P\u00eanc sal ji dag\u00eerker\u00eeya dewleta tirk a li ser Efr\u00een\u00ea.. \u00c7awa tawan\u00ea r\u00fb da? - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"DR. THOREAU REDCREW R\u00eajeya hejmara kurdan li Efr\u00een\u00ea ten\u00ea ji sed\u00ee 30 maye, ji ber qirkirina etn\u00eek\u00ee ya tund a ku ji al\u00eey\u00ea Tirk\u00eeyay\u00ea ve t\u00ea kirin, heta ser\u00ea sala 2018an ev r\u00eaje ji sed\u00ee 96 b\u00fb. Tundr\u00eat\u00eeya dewleta tirk a li dij kurdan li Efr\u00een\u00ea hi\u015ft ku p\u00eakhateya Efr\u00een\u00ea ya demograf\u00eek, \u00e7and\u00ee \u00fb b\u00eerdoz\u00ee\u00a0 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nlka.net\/ku\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-04-13T19:19:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/afrin-fire-jihadis-750x430-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"750\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"430\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1\"},\"headline\":\"P\u00eanc sal ji dag\u00eerker\u00eeya dewleta tirk a li ser Efr\u00een\u00ea.. \u00c7awa tawan\u00ea r\u00fb da?\",\"datePublished\":\"2023-04-13T19:19:11+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\\\/\"},\"wordCount\":4194,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/afrin-fire-jihadis-750x430-1.jpg\",\"articleSection\":[\"L\u00eakol\u00een\",\"Manshet\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\\\/\",\"name\":\"P\u00eanc sal ji dag\u00eerker\u00eeya dewleta tirk a li ser Efr\u00een\u00ea.. \u00c7awa tawan\u00ea r\u00fb da? - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/afrin-fire-jihadis-750x430-1.jpg\",\"datePublished\":\"2023-04-13T19:19:11+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/afrin-fire-jihadis-750x430-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/afrin-fire-jihadis-750x430-1.jpg\",\"width\":750,\"height\":430},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"P\u00eanc sal ji dag\u00eerker\u00eeya dewleta tirk a li ser Efr\u00een\u00ea.. \u00c7awa tawan\u00ea r\u00fb da?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/\",\"name\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"description\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1\",\"name\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g48edb19aea60f53bda6015f6c91c3761\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/author\\\/editor\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"P\u00eanc sal ji dag\u00eerker\u00eeya dewleta tirk a li ser Efr\u00een\u00ea.. \u00c7awa tawan\u00ea r\u00fb da? - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nlka.net\/ku\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"P\u00eanc sal ji dag\u00eerker\u00eeya dewleta tirk a li ser Efr\u00een\u00ea.. \u00c7awa tawan\u00ea r\u00fb da? - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","og_description":"DR. THOREAU REDCREW R\u00eajeya hejmara kurdan li Efr\u00een\u00ea ten\u00ea ji sed\u00ee 30 maye, ji ber qirkirina etn\u00eek\u00ee ya tund a ku ji al\u00eey\u00ea Tirk\u00eeyay\u00ea ve t\u00ea kirin, heta ser\u00ea sala 2018an ev r\u00eaje ji sed\u00ee 96 b\u00fb. Tundr\u00eat\u00eeya dewleta tirk a li dij kurdan li Efr\u00een\u00ea hi\u015ft ku p\u00eakhateya Efr\u00een\u00ea ya demograf\u00eek, \u00e7and\u00ee \u00fb b\u00eerdoz\u00ee\u00a0 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\/","og_site_name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","article_published_time":"2023-04-13T19:19:11+00:00","og_image":[{"width":750,"height":430,"url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/afrin-fire-jihadis-750x430-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","Est. reading time":"15 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\/"},"author":{"name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#\/schema\/person\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1"},"headline":"P\u00eanc sal ji dag\u00eerker\u00eeya dewleta tirk a li ser Efr\u00een\u00ea.. \u00c7awa tawan\u00ea r\u00fb da?","datePublished":"2023-04-13T19:19:11+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\/"},"wordCount":4194,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/afrin-fire-jihadis-750x430-1.jpg","articleSection":["L\u00eakol\u00een","Manshet"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/nlka.net\/ku\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\/","url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\/","name":"P\u00eanc sal ji dag\u00eerker\u00eeya dewleta tirk a li ser Efr\u00een\u00ea.. \u00c7awa tawan\u00ea r\u00fb da? - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/afrin-fire-jihadis-750x430-1.jpg","datePublished":"2023-04-13T19:19:11+00:00","author":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#\/schema\/person\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nlka.net\/ku\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\/#primaryimage","url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/afrin-fire-jihadis-750x430-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/afrin-fire-jihadis-750x430-1.jpg","width":750,"height":430},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/penc-sal-ji-dagirkeriya-dewleta-tirk-a-li-ser-efrine-cawa-tawane-ru-da\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/nlka.net\/ku\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"P\u00eanc sal ji dag\u00eerker\u00eeya dewleta tirk a li ser Efr\u00een\u00ea.. \u00c7awa tawan\u00ea r\u00fb da?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#website","url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/","name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","description":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nlka.net\/ku\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#\/schema\/person\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1","name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g48edb19aea60f53bda6015f6c91c3761","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g","caption":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan"},"url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/author\/editor\/"}]}},"authors":[{"term_id":191,"user_id":2,"is_guest":0,"slug":"editor","display_name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g","0":null,"1":"","2":"","3":"","4":"","5":"","6":"","7":"","8":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/780","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=780"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/780\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":782,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/780\/revisions\/782"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/781"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=780"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=780"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=780"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=780"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}