{"id":2730,"date":"2025-08-11T18:52:14","date_gmt":"2025-08-11T18:52:14","guid":{"rendered":"https:\/\/nlka.net\/ku\/?p=2730"},"modified":"2025-08-11T18:52:49","modified_gmt":"2025-08-11T18:52:49","slug":"1-87","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-87\/","title":{"rendered":"S\u00eestema navend\u00ee \u00fb veguhastina ji m\u00eatingeriya navxwey\u00ee bo dag\u00eerkirina navxwey\u00ee"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/nlka.net\/archives\/14059\"><strong>\u00a0Made bi ereb\u00ee j\u00ee heye \u0627\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a\u0629<\/strong><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gelek caran gotina ku El-Esed S\u00fbriya veguherandiye &#8220;bax\u00e7eyek\u00ee&#8221; t\u00ea dubarekirin. Ev gotina ya h\u00eajay\u00ee pesindariy\u00ea ye, ji ber ku w\u00eane \u00fb cewher\u00ea ev z\u00eadetir\u00ee 50 sal\u00ee li ser welat serwer b\u00fb, kurt kir, ji ber ku ew &#8220;bax\u00e7e&#8221; yek ji cih\u00ean her\u00ee guncav ji bo n\u00ee\u015fandan t\u00eakiliya di navbera efendiyan (ku di rastiy\u00ea de \u00e7\u00eena serdest) \u00fb di navbera koleyan an j\u00ee bindestan.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mirov nikare sed\u00ee sed bawer be ku y\u00ea ku ev navl\u00eakirin bi kar aniye t\u00eakiliya di navbera peyv\u00ean bax\u00e7e \u00fb m\u00eatinger\u00ee dizanib\u00fb, bingeha t\u00eagiha m\u00eatinger\u00ee &#8220;Colonization&#8221; ji gotina latin\u00ee hatiye &#8220;Colonus&#8221; ku t\u00ea wateya bax\u00e7e. M\u00eatingeriy\u00ean ber\u00ea di destp\u00eak\u00ea de bax\u00e7e b\u00fbn \u00fb\u00a0 diketin xizmeta dewlet-bajar \u00fb \u00e7\u00eena w\u00ea ya desthilatdar. Bi v\u00ea watey\u00ea, m\u00eatinger\u00ee bi her du r\u00fby\u00ean xwe derve \u00fb hundir\u00een, bi hev re dime\u015fin ji ber ku xwe dispartin h\u00eaz\u00ea ji bo swerweriya xwe li ser m\u00eatingeriyan feriz bikin \u00fb wan bi kar b\u00eenin. L\u00ea di encam\u00ean bikaran\u00een\u00ea de cuda b\u00fbn; m\u00eatingeriya derve hewl dida ku \u00e7avkaniy\u00ean bi m\u00eatingeriyan de ji bo berjewendiyan dewleta m\u00eatinger de \u00fb xwe\u015fb\u00fbna jiyana xelk\u00ea w\u00ea de bi kar b\u00eene, l\u00ea m\u00eatingeriya hundir\u00een hewl dida \u00e7avkaniy\u00ean ni\u015ftiman\u00ee ji bo berjewendiy\u00ean \u00e7\u00eena navend\u00ee ya desthilatdar bi kar b\u00eene, ne ji bo berjewendiy\u00ean dewlet\u00ea.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u00ea gelo em dikarin t\u00eagiha m\u00eatingeriya navxwey\u00ee ji bo siyaset\u00ean rej\u00eema El-Esed di hin her\u00eam\u00ean S\u00fbriyay\u00ea de bi kar b\u00eenin? \u00db gelo tu metodek\u00ee wek\u00ee w\u00ea heye, ku desthilatdariya \u015eam\u00ea ya hey\u00ee bi kar t\u00eene, ya ku dixwaze\u00a0 bi h\u00eaz\u00ea zirar\u00ea bide her\u00eaman \u00fb hemley\u00ean &#8220;dag\u00eerkirina navxwey\u00ee&#8221; bime\u015f\u00eene, ku di dawiy\u00ea de w\u00ea bigih\u00eaje formuleke m\u00eatingeriya navxwey\u00ee?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di d\u00eerok\u00ea de, diyar e ku t\u00eagiha m\u00eatingeriya navxwey\u00ee bi awayek\u00ee tam nay\u00ea zan\u00een, tev\u00ee ku ne n\u00fb ye, ji ber ku pup\u00fbl\u00eest\u00ean (\u015fep\u00ealeke siyas\u00ee civak\u00ee ya r\u00fbs\u00ee ye di sedsala 19an de) r\u00fbs ew t\u00eagih ji bo binavkirina keysbaziya \u00e7\u00een\u00ean bajaran a ji cotkaran re, bi kar tan\u00een. Len\u00een di sala 1896an de ev t\u00eagih bi kar an\u00ee da ku \u00eelhaqkirina bi zor\u00ea ya dever\u00ean di nav \u00eemparator\u00eey\u00ea de ji h\u00eala zordestiya qeyser\u00ee ve \u00fb veguher\u00eena w\u00ea bo bazarek navxwey\u00ee ya sermayey\u00ea ku navenda w\u00ea li St. Petersburg \u00fb Moskoy\u00ea ye, rave bike. Bikaran\u00eena w\u00ea t\u00eagih\u00ea ji aliy\u00ea L\u00een\u00een \u00fb Gram\u015f\u00ee ve rolek di diyarkirina \u00e7ar\u00e7oveya ti\u015ft\u00ean ku bixwazin diyar kir, derbar\u00ea balki\u015fandina li ser hizira m\u00eatingeriya navxwey\u00ee \u00fb encam\u00ean w\u00ea y\u00ean pa\u015fde\u00e7\u00fby\u00eena abor\u00ee li hin her\u00eam\u00ean R\u00fbsya \u00fb \u00cetalyay\u00ea, ji ber encama &#8220;siyaset\u00ean abor\u00ee y\u00ean dewleta navend\u00ee&#8221; (Teoriy\u00ean netewey\u00ee- Ozkirimli 2013:150). Di sal\u00ean 60\u00ee y\u00ean sedsala bor\u00ee de, careke din ev t\u00eagih ji n\u00fb ve hate bikaran\u00een \u00fb ten\u00ea ji bo navl\u00eakirina &#8220;her\u00eam\u00ean ku ji abor\u00ee b\u00eapar mane\u00a0 \u00fb di aliy\u00ea \u00e7and\u00ee de balk\u00ea\u015f in&#8221; ji her\u00eam\u00ean navend\u00ee. Ev t\u00eagih bi awayek\u00ee berfireh li Amer\u00eekaya Latin\u00ee hate bikaran\u00een, ji bo navl\u00eakirina siyaset\u00ean desthilatdar\u00ean le\u015fker\u00ee\u00a0 \u00fb ol\u00eegar\u015f\u00ee di r\u00fbbir\u00fbb\u00fbna her\u00eaman \u00fb siyaset\u00ean talaniya x\u00ear\u00fbber\u00ean ni\u015ftiman\u00ee de.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di hundir\u00ea S\u00fbriyay\u00ea de, gelek n\u00ee\u015faney\u00ean li ser heb\u00fbna m\u00eatingeriya navxwey\u00ee di serdema desthilatdariya Beis\u00ea de hene. Taybet her\u00eam\u00ean kurdan \u00fb hers\u00ea par\u00eazgeh\u00ean Ciz\u00eera S\u00fbriyay\u00ea, cih\u00ea her\u00ee guncav ji bo p\u00eakan\u00eena siyaset\u00ean dewleta navend\u00ee ya xwed\u00ee meyl\u00ean m\u00eatinger\u00ee, ku x\u00ear\u00fbber\u00ean binerd \u00fb \u00e7andin\u00ee \u00fb heta sewaldar\u00ee be\u015fek ji dewlemendiya navend\u00ee d\u00eeditin \u00fb di encam\u00ea de ew xistin kategoriya mal\u00fbmilk\u00ean taybet ku \u00e7\u00eena desthilatdar ew bi kar tan\u00een. Li \u015f\u00fbna ku van \u00e7avkaniyan wek\u00ee be\u015fek ji dewlemendiyeke hevpar \u00fb gi\u015ft\u00ee werin hesibandin, p\u00eavajoyek dest p\u00ea kir ku bi t\u00eagiha\u015ftina m\u00eatinger\u00ee a ramana bir\u00eavebirina dewlemendiy\u00ea ji bo berjewendiya navend \u00fb el\u00eet\u00ea re hevber b\u00fb. Di m\u00eenaka S\u00fbriyay\u00ea de, em dikarin daxuyaniy\u00ean Peter Calvert \u00ean li ser zirara bikaran\u00eena \u00e7avkaniy\u00ean hevpar \u00fb p\u00ea\u00e7andina wan bi dir\u00fb\u015fmey\u00ean &#8220;avakirina netewey\u00ee&#8221; \u00fb &#8220;p\u00ea\u015fkeftin\u00ea&#8221; ji bo rewakirina kiryar\u00ean rayedaran veb\u00eajin. (Third World Quarterly, Cild 22, Hejmar 1, r. 51\u201363, 2001).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">P\u00eavajoya avakirina netewey\u00ea bi r\u00eabaz\u00ea beisiyan, p\u00eaw\u00eest\u00ee d\u00eetin ku bi hezaran cotkar\u00ean kurd mal\u00fbmilk\u00ean wan \u00ean \u00e7andin\u00ee ji wan bist\u00eenin \u00fb ji n\u00fb ve erd\u00ean \u00e7andiniy\u00ea belav kirin, bi awayek\u00ee ku kurd hejar kirin. Herwiha, &#8220;m\u00eatingeh\u00ean \u00e7andiniy\u00ea&#8221;, di bin nav\u00ea &#8220;Kembera ereb\u00ee&#8221; ku ji n\u00fb ve nif\u00fbsa kurdan li par\u00eazgeha Hesek\u00ea saz kir\u00a0 \u00fb nim\u00fbneya &#8220;bax\u00e7ey\u00ean dewlet\u00ea&#8221; y\u00ean ku kopiyek ji tecrubeya Almanyaya rojhilat b\u00fbn bi kar an\u00ee, ji bo p\u00eakan\u00eena ge\u015fep\u00eadana \u00e7andin\u00ee. T\u00eageha m\u00eatingeh&#8221; bi awayek\u00ee tam di n\u00ear\u00een\u00ean efser\u00ea beis\u00ee Mihemed Teleb H\u00eelal de hate bikaran\u00een, \u00a0ev yek bikaran\u00eena nehi\u015fmend\u00ee ya w\u00ea hizir\u00ea n\u00ee\u015fan dide ku rej\u00eem dikare li welat\u00ea xwe wek\u00ee rej\u00eemek m\u00eatinger tevbigere.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ti\u015ft\u00ea ku el\u00eet\u00ean v\u00ee reng\u00ea m\u00eatingeriy\u00ea ji hev cuda dike, \u015fiyana wan a z\u00eadekirina nif\u00fbsa navend\u00ean mezin \u00ean bajar\u00ee ye li ser hesab\u00ea ko\u00e7beriya ji dever\u00ean gundewar\u00ee \u00fb dever\u00ean xizan, li gor\u00ee qan\u00fbn\u00ean ku xizmet\u00ea ji siyaset\u00ean navend\u00ee re dikin. Fermana 49an a 2008an, ku xwed\u00eet\u00ee \u00fb veberh\u00eanan\u00ea li dever\u00ean s\u00eenor r\u00eak dixe, m\u00eenakek zelal a \u015fiyana dewlet\/navend\u00ea peyda dike ku bi deh hezaran ni\u015ftecih\u00ean Par\u00eazgeha Hesek\u00ea ber bi bajarok\u00ean neferm\u00ee \u00fb wargeh\u00ean neferm\u00ee y\u00ean li dora \u015eam\u00ea \u00fb bajar\u00ean din \u00ean li hundur ve bi\u015f\u00eene. Par\u00eazgeh\u00ean din j\u00ee bi heman reng\u00ee hatin karkirin, ji ber sedem\u00ean c\u00fbrbec\u00fbr. D\u00eektator Be\u015far El-Esed heta destn\u00ee\u015fan kir ku serhildana S\u00fbriyay\u00ea li dij\u00ee desthilatdariya w\u00ee li navenda gundewar\u00ee derketiye hol\u00ea &#8211; ango ji wargeh\u00ean ku ji h\u00eala rej\u00eem\u00ea ve hatine valakirin \u00fb encam\u00ean derengketina S\u00fbriyay\u00ea di p\u00eakan\u00eena projey\u00ean &#8220;p\u00ea\u015fkeftina hevseng&#8221; de. Her \u00e7end ev naskirin dereng be j\u00ee, n\u00eaz\u00eek\u00ee heft sal pi\u015ft\u00ee destp\u00eakirina tevgera xwep\u00ea\u015fandan\u00ea li dij\u00ee desthilatdariya gendel \u00fb zordar a El-Esed, d\u00eesa j\u00ee bersivek ji bo xwezaya rej\u00eem\u00ea n\u00ee\u015fan dide ku hewl daye siyaset, abor\u00ee \u00fb p\u00ea\u015fkeftin\u00ea bi s\u00eenor\u00ean bajar\u00ean navend\u00ee y\u00ean ku ji h\u00eala el\u00eeta desthilatdar ve t\u00eane r\u00eavebirin ve s\u00eenordar bike. Her \u00e7iqas aqil\u00ea m\u00eatinger xwe disp\u00eare siyaseta &#8220;par\u00e7e bike \u00fb hikum bike&#8221;, piraniya v\u00ea yek\u00ea li S\u00fbriyaya El-Esed qewim\u00ee. M\u00eenak, b\u00fbyer\u00ean xw\u00een\u00ee y\u00ean li stadyuma Qam\u00ee\u015floy\u00ea di sala 2004an de \u00fb serhildana mezin a kurdan a ji v\u00ea yek\u00ea bifikirin. Bifikirin ka rej\u00eem\u00ea \u00e7awa hewl da ku e\u015f\u00eer\u00ean ereb li dij kurdan gur bike \u00fb di encam\u00ea de nelihevkirinek netewey\u00ee \u00fb b\u00eabaweriya hevbe\u015f a kurd-ereb \u00e7\u00eakir. Bi heman away\u00ee, pirsgir\u00eak\u00ean dubare y\u00ean di navbera bedew\u00ee \u00fb durziyan de \u00fb gir\u00eaday\u00eeb\u00fbna wan a domdar a bi destwerdana hik\u00fbmet\u00ea, li \u015f\u00fbna hewldan\u00ean pa\u015f\u00een \u00ean ji bo zuwakirina \u00e7avkaniy\u00ean v\u00ea pev\u00e7\u00fbna siv\u00eel, bifikirin. Destwerdana hik\u00fbmet\u00ea pi\u015ft\u00ee ku pev\u00e7\u00fbn\u00ean siv\u00eel derdikevin, tor\u00ean ker\u00eedar \u00fb hevalbendan diafir\u00eene ku dixwazin bi rej\u00eem\u00ea re hevalbendiy\u00ea bikin an j\u00ee li berjewendiya w\u00ea bigerin. Ev tor bi gelemper\u00ee ji kom\u00ean siv\u00eel \u00ean c\u00fbrbec\u00fbr t\u00ean ku dixwazin h\u00eaza xwe bi ya kom\u00ean din \u00ean siv\u00eel re hevseng bikin. Di v\u00ea watey\u00ea de j\u00ee, ker\u00eedar\u00ee yek ji n\u00ee\u015fan\u00ean pergala m\u00eatingeriy\u00ea ye.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Karakter\u00ea m\u00eatingeriy\u00ea y\u00ea rej\u00eema El-Esed bi z\u00eadeb\u00fbna hov\u00eet\u00ee, tund\u00fbt\u00fbj\u00ee \u00fb kampanyay\u00ean sepandina hegemonyaya le\u015fker\u00ee, bajar\u00ean dorp\u00ea\u00e7kir\u00ee \u00fb desteserkirina milk \u00fb talankirin\u00ea pi\u015ft\u00ee 2011an derket hol\u00ea. Ber\u00ee van tedb\u00eer\u00ean hovane, rag\u00eanan\u00ean pi\u00e7\u00fbk li Hamay\u00ea (1982) \u00fb Beyr\u00fbt\u00ea di demek kurt de pi\u015ft\u00ee destp\u00eakirina destwerdana S\u00fbriyay\u00ea ya li Lubnan\u00ea (1976) hatin kirin. Ev hov\u00eet\u00ee dikare wek\u00ee guhertoya &#8220;S\u00fbriyay\u00ee&#8221; ya siyaset\u00ean &#8220;erda \u015fewit\u00ee&#8221; y\u00ean hezkir\u00ee were binavkirin ku xebata M\u00eatingeriya biyan\u00ee di rew\u015f\u00ean ku hewcedariya sepandina hegemonyay\u00ea \u00fb kontrolkirina serhildan \u00fb b\u00eaaramiy\u00ea heb\u00fb de diyar dikir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dibe ku k\u00earhat\u00ee be ku meriv ron\u00ee bike ser diyardeya general\u00ean derbekar, di serdema pi\u015ft\u00ee m\u00eatingeriya biyan\u00ee de, taybetmendiy\u00ean rej\u00eema m\u00eatinger a ber\u00ea dipejir\u00eene, bi v\u00ee reng\u00ee &#8220;katalogek&#8221; r\u00eaveberiy\u00ea ya li ser bingeha \u015feran ji bo d\u00ees\u00eepl\u00eenkirina kom\u00ean &#8220;neguhdar&#8221;, domandina dabe\u015fb\u00fbn\u00ean di navbera civakan de \u00fb xwe disp\u00eare fanat\u00eezma le\u015fker\u00ee \u00fb bajar\u00ee, an j\u00ee mezheb\u00ee \u00fb her\u00eam\u00ee, ji bo misogerkirina desthilatdariy\u00ea. Wiha xuya dike ku ev kevne\u015fop\u00ee, ku ji rej\u00eem\u00ean derbekar derbas b\u00fbne, di serdema El-Esed de bi k\u00fbrah\u00ee kok girtine \u00fb n\u00ee\u015fan\u00ean derketine hol\u00ea hene ku ev kevne\u015fop\u00ee ji bo desthilatdariya veguh\u00eaz a s\u00fbriyay\u00ee ya hey\u00ee t\u00eane veguhastin, ku hewl dide &#8220;k\u00eamneteweyan d\u00ees\u00eepl\u00een bike&#8221;, di navbera s\u00fbriyayiy\u00ean sp\u00ee \u00fb re\u015f de cudah\u00ee bike \u00fb kampanyay\u00ean dagirkirina navxwey\u00ee bi her hincetek\u00ea organ\u00eeze bike.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ji destp\u00eaka adara bor\u00ee ve, hik\u00fbmeta n\u00fb siyaseteke erda \u015fewit\u00ee dime\u015f\u00eene, ku di destp\u00eak\u00ea de elewiyan hedef digire. Pi\u015ft\u00ee v\u00ea yek\u00ea, p\u00ealek tund\u00fbt\u00fbjiy\u00ea ya b\u00eamaf li dever\u00ean E\u015frefiye Sahnaya \u00fb Ceramana li dij\u00ee durzuyan hat lidarxistin. Pi\u015ft\u00ee z\u00eadetir\u00ee mehek\u00ea, rej\u00eem dest bi p\u00ea\u015fve\u00e7\u00fbn\u00ea ber bi keleha sereke ya durzuyan a Siw\u00eaday\u00ea ve kir. Pi\u015ft\u00ee van her du \u00ear\u00ee\u015f\u00ean navxwey\u00ee, r\u00fbmeta s\u00fbriyayiyan bi away\u00ean deng\u00ee \u00fb d\u00eetbar\u00ee, bi darvekirin\u00ean meydan\u00ee \u00fb ku\u015ftina tevahiya malbatan, hat \u015fikandin. Di v\u00ea navber\u00ea de, kamerayan d\u00eemen\u00ean talan, talan\u00ea, \u015fewitandin \u00fb w\u00earankirina milk \u00fb debara jiyan\u00ea ya nif\u00fbs\u00ea belge kirin. Armanca derxistina bi hezaran karmendan ji burokrasiy\u00ea, bi hinceta paqijkirina &#8220;qir\u00eajiya&#8221; mezheb\u00ee ya ku p\u00eavajoya avakirina netewey\u00ee ya rast asteng kiriye \u00fb \u015f\u00fbna serdestiya qa\u015fo ya hindikahiyek bi serdestiyek ku ji h\u00eala &#8220;piraniya xeyal\u00ee&#8221; ve t\u00ea tems\u00eelkirin, d\u00fbv re ferzkirina serdestiy\u00ea li ser nif\u00fbsa her\u00eam\u00ee \u00fb dan\u00eena wan di banka hedefa domdar a rej\u00eem \u00fb al\u00eegir\u00ean w\u00ea de, n\u00ee\u015fan dide ku dagirkirina navxwey\u00ee p\u00ea\u015fgotina prat\u00eek\u00ee ya ferzkirina formulek m\u00eatingeriya navxwey\u00ee ye ku ji ya ku ji h\u00eala rej\u00eema El-Esed ve t\u00ea \u015fopandin w\u00eadetir di\u00e7e. Di heman dem\u00ea de, l\u00eager\u00eena veguherandina her\u00eam\u00ean &#8220;p\u00eakhateyan&#8221; bo &#8220;m\u00eatingeh\u00ean cezakirin\u00ea&#8221; an j\u00ee zeviy\u00ean n\u00fb ji xwestekeke nexwe\u015f a jin\u00fbve\u00e7\u00eakirina netewey\u00ea t\u00ea, ku di encam\u00ea de di bin desthilata koma serdest de ye. Bi v\u00ee away\u00ee, ev neteweya xeyal\u00ee maf\u00ea w\u00ea heye ku p\u00ea\u015feroja her\u00eam\u00ean p\u00eakhatey\u00ean may\u00ee ji h\u00eala abor\u00ee, civak\u00ee \u00fb siyas\u00ee ve bi awayek\u00ee bi r\u00ea ve bibe ku ji bo el\u00eeta serdest hem\u00ee h\u00eaman\u00ean ji bo veguhastina ji desthilatek otor\u00eeter a navend\u00ee ya bi tevah\u00ee ber bi desthilatek total\u00eeter ve peyda bike ku ruh\u00ea rej\u00eemek teokrat\u00eek a dijminane li hember her ti\u015ft\u00ea ku bi prens\u00eeba hemwelat\u00eeb\u00fbna wekhev ve gir\u00eaday\u00ee ye tems\u00eel dike. Di derbar\u00ea rizgarb\u00fbna ji \u015f\u00eawey\u00ean kolonyal\u00eezma navxwey\u00ee, rawestandina raman\u00ean fetihkirin\u00ea \u00fb kampanyay\u00ean d\u00ees\u00eepl\u00een\u00ea de di heb\u00fbna pergalek pir navend\u00ee de, tu h\u00eaviyek ge\u015fb\u00eeniy\u00ea nay\u00ea d\u00eetin. Avakirina pergaleke hevseng \u00fb nenavend\u00ee ji bo s\u00eenordarkirina her desthilateke mutleq a ku dixwaze S\u00fbriyay\u00ea veguher\u00eene zeviyek a\u00eed\u00ee komeke n\u00fb, p\u00eaw\u00eest e.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0Made bi ereb\u00ee j\u00ee heye \u0627\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a\u0629 Gelek caran gotina ku El-Esed S\u00fbriya veguherandiye &#8220;bax\u00e7eyek\u00ee&#8221; t\u00ea dubarekirin. Ev gotina ya h\u00eajay\u00ee pesindariy\u00ea ye, ji ber ku w\u00eane \u00fb cewher\u00ea ev z\u00eadetir\u00ee 50 sal\u00ee li ser welat serwer b\u00fb, kurt kir, ji ber ku ew &#8220;bax\u00e7e&#8221; yek ji cih\u00ean her\u00ee guncav ji bo n\u00ee\u015fandan t\u00eakiliya di navbera [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2731,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[19,22],"tags":[],"ppma_author":[191],"class_list":["post-2730","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gotar","category-manshet"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>S\u00eestema navend\u00ee \u00fb veguhastina ji m\u00eatingeriya navxwey\u00ee bo dag\u00eerkirina navxwey\u00ee - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-87\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"S\u00eestema navend\u00ee \u00fb veguhastina ji m\u00eatingeriya navxwey\u00ee bo dag\u00eerkirina navxwey\u00ee - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00a0Made bi ereb\u00ee j\u00ee heye \u0627\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a\u0629 Gelek caran gotina ku El-Esed S\u00fbriya veguherandiye &#8220;bax\u00e7eyek\u00ee&#8221; t\u00ea dubarekirin. Ev gotina ya h\u00eajay\u00ee pesindariy\u00ea ye, ji ber ku w\u00eane \u00fb cewher\u00ea ev z\u00eadetir\u00ee 50 sal\u00ee li ser welat serwer b\u00fb, kurt kir, ji ber ku ew &#8220;bax\u00e7e&#8221; yek ji cih\u00ean her\u00ee guncav ji bo n\u00ee\u015fandan t\u00eakiliya di navbera [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-87\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-08-11T18:52:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-08-11T18:52:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Capture-2-1140x570-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1140\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"570\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-87\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-87\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1\"},\"headline\":\"S\u00eestema navend\u00ee \u00fb veguhastina ji m\u00eatingeriya navxwey\u00ee bo dag\u00eerkirina navxwey\u00ee\",\"datePublished\":\"2025-08-11T18:52:14+00:00\",\"dateModified\":\"2025-08-11T18:52:49+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-87\\\/\"},\"wordCount\":2030,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-87\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/Capture-2-1140x570-1.jpg\",\"articleSection\":[\"Gotar\",\"Manshet\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-87\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-87\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-87\\\/\",\"name\":\"S\u00eestema navend\u00ee \u00fb veguhastina ji m\u00eatingeriya navxwey\u00ee bo dag\u00eerkirina navxwey\u00ee - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-87\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-87\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/Capture-2-1140x570-1.jpg\",\"datePublished\":\"2025-08-11T18:52:14+00:00\",\"dateModified\":\"2025-08-11T18:52:49+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-87\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-87\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-87\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/Capture-2-1140x570-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/Capture-2-1140x570-1.jpg\",\"width\":1140,\"height\":570,\"caption\":\"D\u00fby\u00ea agir \u00fb \u015feran ji Siw\u00eaday\u00ea bilind dibe dema ku h\u00eaz\u00ean \u015eam\u00ea \u00ear\u00ee\u015f\u00ee w\u00ea dikin | AFP\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-87\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"S\u00eestema navend\u00ee \u00fb veguhastina ji m\u00eatingeriya navxwey\u00ee bo dag\u00eerkirina navxwey\u00ee\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/\",\"name\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"description\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1\",\"name\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g48edb19aea60f53bda6015f6c91c3761\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/author\\\/editor\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"S\u00eestema navend\u00ee \u00fb veguhastina ji m\u00eatingeriya navxwey\u00ee bo dag\u00eerkirina navxwey\u00ee - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-87\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"S\u00eestema navend\u00ee \u00fb veguhastina ji m\u00eatingeriya navxwey\u00ee bo dag\u00eerkirina navxwey\u00ee - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","og_description":"\u00a0Made bi ereb\u00ee j\u00ee heye \u0627\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a\u0629 Gelek caran gotina ku El-Esed S\u00fbriya veguherandiye &#8220;bax\u00e7eyek\u00ee&#8221; t\u00ea dubarekirin. Ev gotina ya h\u00eajay\u00ee pesindariy\u00ea ye, ji ber ku w\u00eane \u00fb cewher\u00ea ev z\u00eadetir\u00ee 50 sal\u00ee li ser welat serwer b\u00fb, kurt kir, ji ber ku ew &#8220;bax\u00e7e&#8221; yek ji cih\u00ean her\u00ee guncav ji bo n\u00ee\u015fandan t\u00eakiliya di navbera [&hellip;]","og_url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-87\/","og_site_name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","article_published_time":"2025-08-11T18:52:14+00:00","article_modified_time":"2025-08-11T18:52:49+00:00","og_image":[{"width":1140,"height":570,"url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Capture-2-1140x570-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","Est. reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-87\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-87\/"},"author":{"name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#\/schema\/person\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1"},"headline":"S\u00eestema navend\u00ee \u00fb veguhastina ji m\u00eatingeriya navxwey\u00ee bo dag\u00eerkirina navxwey\u00ee","datePublished":"2025-08-11T18:52:14+00:00","dateModified":"2025-08-11T18:52:49+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-87\/"},"wordCount":2030,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-87\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Capture-2-1140x570-1.jpg","articleSection":["Gotar","Manshet"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/nlka.net\/ku\/1-87\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-87\/","url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-87\/","name":"S\u00eestema navend\u00ee \u00fb veguhastina ji m\u00eatingeriya navxwey\u00ee bo dag\u00eerkirina navxwey\u00ee - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-87\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-87\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Capture-2-1140x570-1.jpg","datePublished":"2025-08-11T18:52:14+00:00","dateModified":"2025-08-11T18:52:49+00:00","author":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#\/schema\/person\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-87\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nlka.net\/ku\/1-87\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-87\/#primaryimage","url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Capture-2-1140x570-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Capture-2-1140x570-1.jpg","width":1140,"height":570,"caption":"D\u00fby\u00ea agir \u00fb \u015feran ji Siw\u00eaday\u00ea bilind dibe dema ku h\u00eaz\u00ean \u015eam\u00ea \u00ear\u00ee\u015f\u00ee w\u00ea dikin | AFP"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-87\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/nlka.net\/ku\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"S\u00eestema navend\u00ee \u00fb veguhastina ji m\u00eatingeriya navxwey\u00ee bo dag\u00eerkirina navxwey\u00ee"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#website","url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/","name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","description":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nlka.net\/ku\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#\/schema\/person\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1","name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g48edb19aea60f53bda6015f6c91c3761","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g","caption":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan"},"url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/author\/editor\/"}]}},"authors":[{"term_id":191,"user_id":2,"is_guest":0,"slug":"editor","display_name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g","0":null,"1":"","2":"","3":"","4":"","5":"","6":"","7":"","8":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2730","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2730"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2730\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2732,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2730\/revisions\/2732"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2731"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2730"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2730"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2730"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=2730"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}