{"id":2125,"date":"2024-11-22T14:17:48","date_gmt":"2024-11-22T14:17:48","guid":{"rendered":"https:\/\/nlka.net\/ku\/?p=2125"},"modified":"2024-11-22T14:17:48","modified_gmt":"2024-11-22T14:17:48","slug":"muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nlka.net\/ku\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\/","title":{"rendered":"Muftiy\u00ea daw\u00ee y\u00ea Kurdistana \u00ceran\u00ea"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Pirt\u00fbk: Muftiy\u00ea daw\u00ee y\u00ea Kurdistana \u00ceran\u00ea;<strong> bandor\u00ean <\/strong>etn\u00eek\u00ee \u00fb ol\u00ee li her\u00eama Rojhilata Nav\u00eena Mezin<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Niv\u00eeskar: El\u00ee Izetiyar<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7apkirin: Palgrave Macmillan-2016; hejmara r\u00fbpelan: 249<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>P\u00ea\u015fgotin<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">El\u00ee Izetiyar par\u00eazer \u00fb d\u00eeplomatek\u00ee amer\u00eekay\u00ee \u00fb Endam\u00ea Ecn\u00fbmena Pasf\u00eek\u00ee ye (US Agency for International Develoment). Beriya ku derbas\u00ee xebata wezareta kar\u00ea derve ya Amer\u00eekay\u00ea ya ge\u015fep\u00eadana navdewlet\u00ee bibe, li gelek \u015fer\u00eeket\u00ean navdewlet\u00ee y\u00ean navdar xebat\u00ean qan\u00fbn\u00ee kiriye. Her wiha, li Zan\u00eengeha California li Berkeley, wek\u00ee Berpirs\u00ea Cibc\u00eekar\u00ee ya Navenad P\u00ea\u015fengtiya Karsaz\u00ee \u00fb Ge\u015fep\u00eadan\u00ea li Rojhilata Nav\u00een, kar kiriye.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Niv\u00eeskar bi esl\u00ea xwe kurd\u00ea \u00eeran\u00ee ye, li rojava ji day\u00eek b\u00fbye \u00fb li Pakistan\u00ea dim\u00eene. Her\u00e7end\u00ee \u00a0ji me re behsa xwe \u00fb t\u00eakiliya ya derbar\u00ea l\u00eakol\u00eenkirina mijara pirt\u00fbka mezin nekiriye, l\u00ea dema ku hinek dema xwe li \u00ceran\u00ea wek\u00ee perwerdekar di \u015fer\u00eeketeke \u015f\u00eawirmendiy\u00ea ya taybet li \u00ceran\u00ea derbas kiriye, diyar e ku gir\u00eengiyek mezin daye muftiy\u00ea Zade \u00fb rew\u015fa kurdan li \u00ceran\u00ea di dema serokatiya Mihemed Xatim\u00ee de (1997-2005).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di be\u015f\u00ea yekem de, ku t\u00eade r\u00eave\u00e7\u00fby\u00eena d\u00eerok\u00ee ya derketina \u00eeslama siyas\u00ee \u00fb netewey\u00ee li Kurdistan\u00ea x\u00eaz kiriye, xwe spartiye w\u00eajey\u00ean di ziman\u00ea \u00eengl\u00eez\u00ee de. L\u00ea be\u015f\u00ean din \u00ean pirt\u00fbk\u00ea, bi xwespartina li ser \u00e7avkaniy\u00ean yekser niv\u00eesandiye; ango heta asteke mezin spartiye diyalog\u00ean dir\u00eaj \u00ean bi ziman\u00ea faris\u00ee an j\u00ee kurd\u00ee y\u00ean bi xizim \u00fb hevkar\u00ean ber\u00ea y\u00ean Muft\u00ee Zade, her wiha hevpeyv\u00een\u00ean bi r\u00eaya telefon\u00ea bi hin \u00e7avkaniy\u00ean sereke re, di heman dem\u00ea de namey\u00ean Muft\u00ee Zade y\u00ean ji zindan\u00ea xwendiye, ku li gel koma \u201cpirt\u00fbkxaneya Quran\u00ea\u201d ye. Niv\u00eeskar w\u00eaney\u00ean hestiyar p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dike, l\u00ea di heman dem\u00ea de j\u00ee rexnekirina Muft\u00ee Zade wek\u00ee ronakb\u00eerek\u00ee misliman \u00fb siyasetmedarek\u00ee xwed\u00ee arez\u00fb. Tekeziya w\u00ee li ser \u00eeslam \u00fb metirsiy\u00ean \u00eeslam\u00ee di d\u00eeroka civak\u00ee ya Kurdistan\u00ea heb\u00fb, ku n\u00ear\u00een\u00ean belabelav \u00ean ku dib\u00eenin \u00eeslam r\u00ea li ber k\u00eaferat\u00ean civkak\u00ee \u00fb siyas\u00ee digire, serrast kir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>T\u00eageha Kurdistan\u00ea<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Destp\u00eak\u00ea, div\u00ea were vegotin ku dibe hin kes \u00eed\u00eea bikin ku d\u00eeroka Kurdistan\u00ea ya n\u00fbjen bi 4 caran ji d\u00eeroka c\u00eeran\u00ean xwe tevlihevtir e, ji ber tev\u00ee ku n\u00eaz\u00eekb\u00fbneke qeb\u00eel\u00ee, \u00e7and\u00ee \u00fb ziman\u00ee li hem\u00fb her\u00eam\u00ean ku kurd t\u00ea de dij\u00een hene, l\u00ea piraniya kurdan li ser s\u00eenor\u00ea her\u00e7ar dewlet\u00ean netewey\u00ee ji hev cuda ne, ku her yek d\u00eerokeke w\u00ea ya tevlihev \u00fb taybet heye. L\u00ea piraniya anal\u00eeza di v\u00ea pirt\u00fbk\u00ea de, gir\u00eengiy\u00ea dide Kurdistan\u00ea ku t\u00ea de Ehmed Muft\u00ee Zade jiyan kiriye \u00fb bi awayek\u00ee sereke serok\u00ea Kurdistana \u00ceran\u00ea, ji ber v\u00ea yek\u00ea j\u00ee peyva \u201cKurdistan\u201d\u00ea ya ku hatiye bikaran\u00een, n\u00ee\u015faneya her\u00eam\u00ean ku t\u00ea de piraniya ni\u015ftecih\u00ean xwe kurd in; Kurdistana \u00ceran\u00ea j\u00ee ew be\u015f\u00ea \u00eeran\u00ee y\u00ea ku t\u00ea de ni\u015ftecih\u00ean w\u00ea piraniya xwe kurd in. Ji ber v\u00ea yek\u00ea j\u00ee div\u00ea were gotin, bikaran\u00eena peyva Kurdistan\u00ea di v\u00ea pirt\u00fbk\u00ea de, tu n\u00ear\u00eeneke siyas\u00ee t\u00ea de tune ye. Bi gotineke din: Tev\u00ee n\u00ee\u015faney\u00ean siyas\u00ee y\u00ean gir\u00eaday\u00ee peyv\u00ea (Kurdistan), l\u00ea peyva Kurdistan\u00ea bi awayek\u00ee h\u00easan r\u00eabaz\u00ea her\u00ee ba\u015f \u00ea binavkirina wan her\u00eaman e.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Diyardeya Muft\u00ee Zade<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ehmed Muft\u00ee Zade, encam \u00fb berhema serdemeke balk\u00ea\u015f di d\u00eeroka \u00ceran\u00ea ya n\u00fbjen de b\u00fb. Her wiha, em di v\u00ea pirt\u00fbk\u00ea de, bib\u00eenin ku Muft\u00ee Zade di malbateke ku cihek\u00ee xwe heb\u00fbye, hatiye dunyay\u00ea. Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de, bap\u00eer\u00ea w\u00ee ji aliy\u00ea Nesird\u00een \u015eah Qacar (1842-1897) ve, wek\u00ee muftiy\u00ea Kurdistana Qacariy\u00ea hate erkdarkirin, ev navl\u00eakirin j\u00ee b\u00fb sedem ku bibe kesayetek\u00ee oldar \u00ea sun\u00ee y\u00ea her\u00ee zana be, da ku qan\u00fbn\u00ean \u015fer\u00eeeta \u00eeslam\u00ea \u015firove bike. Li ser esas\u00ea \u201cbelgey\u00ean \u00e7\u00eerok\u00ee\u201d, wez\u00eer\u00ean \u015eah li kesayetekl\u00ee ol\u00ee sun\u00ee ya zana digeriyan, da ku \u015eah bi w\u00ee re mijara ol\u00ee ya hesas n\u00eeqa\u015f bike (r.55). Zilam\u00ean \u015eah, kes\u00ea guncav \u00ea p\u00eakan\u00eena v\u00ea erk\u00ea bap\u00eer\u00ea Ehmed Muft\u00ee Zade, Ebdullah D\u00ee\u015f\u00ee d\u00eetin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pi\u015ft\u00ee hevd\u00eetina bi \u015eah \u00fb zanyar\u00ean ol\u00ee y\u00ean din, zaneb\u00fbna ol\u00ee ya berfireh ya Ebdullah D\u00ee\u015f\u00ee cih\u00ea heyraniy\u00ea b\u00fb , giha\u015ft astek\u00ea ku \u201cNasiruld\u00een \u015eah bi nav\u00ea muftiye sune li \u00ceran\u00ea bi nav kir. Ji w\u00ea dem\u00ea (derdora sala 1895), Ebdullah D\u00ee\u015f\u00ee bi nav\u00ea Meley\u00ea Ebdullah Muft\u00ee hate naskirin. Her wiha b\u00fb yekem muftiy\u00ea ferm\u00ee y\u00ea sune li \u00ceran\u00ea\u201d (r.56).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00cad\u00ee muft\u00ee li Senendec\u00ea (sune) ji aliy\u00ea xelk\u00ea ve r\u00eaz j\u00ea re dihate girtin. Kur\u00ea Mele Ebdullah ango bav\u00ea Ehmed Muft\u00ee Zade pi\u015ft\u00ee bav\u00ea xwe, w\u00ee ew saz\u00ee bi r\u00ea ve dibir. \u201c\u00cad\u00ee mewlana Mehm\u00fbd (bav\u00ea Ehmed) ku yekem muftiy\u00ea dema her\u00ee dir\u00eaj xizmeta d\u00eeroka \u00eeslama sun\u00ee li \u00ceran\u00ea \u00fb tevahiya Kurdistan\u00ea kir, b\u00fb r\u00eaveber\u00ea Dar El-Ihsan (mizgeft) bi r\u00eaya keda xanedana Pehlew\u00ee ya n\u00fbkirina xwestek\u00ean xwe. (r.59)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di v\u00ea pirt\u00fbk\u00ea de ku dabe\u015f\u00ee s\u00ea be\u015f\u00ean balk\u00ea\u015f b\u00fbye, gir\u00eadana di navbera be\u015fan de bi awayek\u00ee e\u015fkere diyar dibe:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Sune, \u015f\u00eea \u00fb kurd: Kurted\u00eeroka \u00eeslama siyas\u00ee li Kurdistan\u00ea<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di be\u015f\u00ea yekem \u00ea v\u00ea pirt\u00fbk\u00ea de, \u00e7ar\u00e7oveya d\u00eerok\u00ee ku j\u00ea b\u00fbyer\u00ean j\u00eenen\u00eegariy\u00ea bi p\u00ea\u015f ketine, p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dike. Bi r\u00eaya l\u00eakol\u00eena kurt a ji Rojhilata Nav\u00een de di sedsala 20\u00ee de, t\u00ea p\u00ea\u015fn\u00eeyazkirin ku \u00e7ar\u00e7oveya xebatek ji bo f\u00eamkirina derketina \u00eeslama siyas\u00ee li Kurdistan\u00ea di dema bor\u00ee de \u00fb dema hey\u00ee de \u00fb \u00eeht\u00eemala derketina w\u00ea di siberoj\u00ea de, were dan\u00een.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cRola ku \u00eeslam\u00ea di tevger\u00ean siyas\u00ee y\u00ean kurdan de, di d\u00eerok\u00ea de l\u00eestiye, nakok e, her wiha bi awayek\u00ee e\u015fkere j\u00ee nakok e. Ew bi r\u00eaya k\u00eamb\u00fbneke r\u00eajey\u00ee ya oldariy\u00ea (ya kevne\u015fop) ya ortodoks\u00ee di navbera ni\u015ftecihan de destn\u00ee\u015fan dibe \u00fb bi r\u00eaya rola sereke ya r\u00eavber\u00ee \u00fb sembol\u00ee ya \u00eeslama nav\u00ee. Di heman dem\u00ea de, yek ji \u015firovekaran bal ki\u015fand ser \u015fep\u00eal\u00ean siyas\u00ee li Kurdistan\u00ea di n\u00eev\u00ea destp\u00eak\u00ea y\u00ea sedsala 20\u00ee de, \u00a0ku ew ol\u00ee-ilman\u00ee ye ku ev j\u00ee r\u00eabazek\u00ee biyan e \u00fb eger ku ba\u015f be, bo t\u00eakiliyan di navbera van tevgeran \u00fb \u00eeslam\u00ea de were binavkirin\u201d (r.11).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di be\u015f\u00ea yekem de, p\u00ea\u015fgotinek li ser derketina neteweya kurdan \u00fb t\u00eakiliy\u00ean xwe bi netewe \u00fb \u00eeslam\u00ea re heye, her wiha t\u00ea de gelek tevger\u00ean kurdan \u00ean gir\u00eeng hene \u00fb ji her yek ji wan encam p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f kiriye \u00fb derbas\u00ee be\u015f\u00ea taybet \u00ea j\u00eenen\u00eegariy\u00ea dibe:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u201cDi sala 1945an de, derbirin\u00ean e\u015fkere li ser neteweya kurdan bi awayek\u00ee berfireh, belav b\u00fb. Her wiha, li ser esas\u00ea hestek\u00ee n\u00fb y\u00ea bi nasnamey\u00ea ku li her\u00eam\u00ea derketib\u00fb, yek ji kesayet\u00ean navdar ji bajar\u00ea Mehabad\u00ea x\u00eetabeke bandor di mijdara heman sal\u00ea de da. Di x\u00eetaba xwe ya li navenda \u00e7and\u00ee li Mehabad\u00ea de, ragihand ku Partiya Demokrat a Kurdistan\u00ea kete \u015f\u00fbna (Komeley Jiyanewey Kurdistan) Partiya Vej\u00eenkirina Kurdistan\u00ea. Di \u00e7ileya 1946an de j\u00ee, pi\u015ft\u00ee qewitandina bermahiy\u00ean hik\u00fbmeta navend\u00ee ji Mehabad\u00ea, Qaz\u00ee Mihemed damezrandina Komara Mehabad\u00ea ragihand. Mihemed yekem dewleta netewey\u00ee ya kurd\u00ee ya serbixwe di d\u00eerok\u00ea de, damezrand.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Zindan<\/strong><strong> di dema rej\u00eema Pehlew\u00ee de \u00fb p\u00eavajoya beriya sala 1979an<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Be\u015f\u00ea duyem \u00ea pirt\u00fbk\u00ea, ku mezintir\u00een be\u015f\u00ean pirt\u00fbk\u00ea ye, w\u00eaneyek zelaltir li ser j\u00eenen\u00eegeriya Muft\u00ee Zade ya xweser p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dike. Ji ber ku ji bil\u00ee nirx\u00ea d\u00eerok\u00ee y\u00ea ku niv\u00eeskar p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dike, j\u00eenen\u00eegar\u00ee m\u00eenakeke tevgera \u00eeslam\u00ee dibe bi awayek\u00ee e\u015fkere ne tund be \u00fb bo nirx\u00ea w\u00ea y\u00ea civak\u00ee p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dike, tev\u00ee ku di aliy\u00ea ol\u00ee de \u201cortodoks\u201d b\u00fb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ehmed Muft\u00ee Zade nim\u00fbneya kesayeta kurd a ol\u00ee b\u00fb ku hevdem\u00ee w\u00ea hizira hevgirtina \u00e7and\u00ee \u00fb hevgirtina hizira \u00eeslam\u00ee li tevahiya \u00ceran\u00ea qeb\u00fbl kir tev\u00ee ku bi asteke k\u00eamtir, ev yek j\u00ee di oxira rojavakirina \u00e7and\u00ea de b\u00fb. T\u00eagiha\u015ftina kesayeta kurd\u00ee ya ol\u00ee (kurdb\u00fbna ol\u00ee) pi\u015fttrast dike ku ol be\u015fek damezrandin\u00ea b\u00fb, ji bo \u00eelham\u00ean hewldan\u00ean kesayet\u00ee an j\u00ee tevger\u00ean bir\u00eaxistinkir\u00ee ji bo bi destxistina maf\u00ean siyas\u00ee, \u00e7and\u00ee \u00fb civak\u00ee y\u00ea kurdan. Ev yek j\u00ee cudahiya w\u00ea ji tevger an j\u00ee partiy\u00ean siyas\u00ee y\u00ean din ku \u00eedeolojiya xwe bi t\u00eageh\u00ean ne ol\u00ee p\u00eanase dike. Ji ber v\u00ea yek\u00ea j\u00ee, div\u00ea bal\u00ea biki\u015f\u00eenin ser hin encam\u00ean \u00e7and\u00ee ji bo n\u00fbjekirina \u015eah Mihemed Riza Pehlew\u00ee ku di sal\u00ean 60\u00ee \u00fb 70y\u00ee z\u00eadetir b\u00fb \u00fb pi\u015ftre j\u00ee gir\u00eengday\u00eena li ser cehwer\u00ea \u015fore\u015fa 1979an. Helwest\u00ean siyas\u00ee y\u00ean Mewlana Mehm\u00fbd ji helwest\u00ean siyas\u00ee y\u00ean kur\u00ea w\u00ee Ehmed pi\u015ft\u00ee w\u00ee ji xwe re kir r\u00eabaz, cuda b\u00fb, sedema v\u00ea yek\u00ea j\u00ee ji ber du r\u00eave\u00e7\u00fby\u00ean d\u00eerok\u00ee y\u00ean cuda b\u00fb. Di dema Ehmed de guhartin\u00ean \u00e7and\u00ee\u00a0 \u00fb fikir\u00ee y\u00ean k\u00fbr di \u00ceran\u00ea de \u00e7\u00eab\u00fbn, l\u00ea Mehm\u00fbd hewl da t\u00eakiliyeke b\u00eaal\u00ee \u00fb xwe\u015f bi hik\u00fbmeta navend\u00ee re ava bike derbar\u00ea ti\u015ft\u00ean gir\u00eaday\u00ee ol\u00ee, her wiha xwe nedid\u00eet di kar\u00fbbar\u00ean siyas\u00ee de \u00e7alak e. Di heman dem\u00ea de, tu nim\u00fbney\u00ean navdar tuneye ku pi\u015ftrast bike, Mehm\u00fbd endamek\u00ee siyas\u00ee di desteya zanyaran de b\u00fb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c[\u2026] l\u00ea gelek nim\u00fbne li ser jiyana w\u00ee hene ku pi\u015ftrast dike ew xwed\u00ee taybetmendiy\u00ean j\u00eerb\u00fbna siyas\u00ee \u00fb hest\u00ean netewey\u00ee b\u00fb. Ev j\u00ee encama zaneb\u00fbna w\u00ee ya ji \u00e7anda kurdan re \u00fb li gor\u00ee n\u00ear\u00eena w\u00ee, desthilatdariya Muft\u00ee di asta yekem de ol\u00ee ye \u00fb ne ji hakim bi dest dixe\u201d (r.59).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Xebat\u00ean siyas\u00ee y\u00ean Ehmed Muft\u00ee Zade her\u00ee k\u00eam vedigerin sl\u00ean 60\u00ee, dema ku ew \u00fb \u00e7alakvan\u00ean kurd ketin zindan\u00ea. Di wan salan de, xwe d\u00fbr\u00ee saziya fetway\u00ea xist, ji ber ku \u201crewab\u00fbna xwe ji \u015eah digirt\u201d (r.69). L\u00ea tev\u00ee v\u00ea yek\u00ea j\u00ee, diyar e ku sedem\u00ean hizir\u00ee j\u00ee hene, ji ber ku ber\u00ea xwe da hizir\u00ean \u00eeslama siyas\u00ee ya Seyid Qutib \u00fb koma Ixwan El-Mislim\u00een, l\u00ea bel\u00ea parastina aliy\u00ean \u201czanist\u00ee\u201d y\u00ean quran\u00ea kir, her wiha destek da \u015firoveya Wehab\u00ee ya ji sune re. Ji ber v\u00ea sedem\u00ea j\u00ee, \u201c\u00ead\u00ee ne wek\u00ee melayek\u00ee tev digeriya \u00fb li \u015f\u00fbna cil\u00ean xwe y\u00ean ol\u00ee,\u00a0 \u00ead\u00ee cil \u00fb bergeh\u00ean rojavay\u00ee li xwe dikir \u00fb jiyaneke h\u00easan ji xwe re hilbijart\u201d (r.69). Li gor\u00ee \u00e7\u00eerok\u00ean devk\u00ee, qutb\u00fbneke \u00eedeoloj\u00eek \u00fb r\u00eaxistin\u00ee ya mezin di navbera w\u00ee \u00fb \u00e7alakvan\u00ean kurd \u00ean ji tevgera kurdb\u00fbn\u00ea (ilman\u00ee) di n\u00eev\u00ea sal\u00ean 70y\u00ee de, \u00e7\u00eab\u00fb. Di encam\u00ea de, Muft\u00ee Zade xwe d\u00fbr\u00ee \u00e7alakvan\u00ean kurd \u00ean din kir\u00a0 ku bi awayek\u00ee e\u015fkere meyla wan ber bi \u00e7epgiriy\u00ea ve \u00e7\u00fb \u00fb bi awayek\u00ee e\u015fkere li dij rej\u00eema Pehlaw\u00ee disekin\u00een. Ev yek di x\u00eetaba w\u00ee ya di meras\u00eema oxirkirina helbestvana bi nav\u00ea Siwar El-Xan\u00ee Zade ya ku n\u00eaz\u00ee malbata hevj\u00eena Muft\u00ee Zade b\u00fb, diyar dibe (r.108). L\u00ea di heman dem\u00ea de, \u00eeslamb\u00fbna xwe ya siyas\u00ee ya n\u00fb di rexnekirina \u015fop\u00eener\u00ean ola behay\u00ee derxist. Di \u00e7av\u00ea \u015fop\u00eener\u00ean mezheb\u00ean din li \u00ceran\u00ea, behayiyan li ser hesab\u00ea mezheb\u00ean din, pi\u015ftgir\u00ee ji rej\u00eema Pehlaw\u00ee werdigirtin. Di heman dem\u00ea de j\u00ee, bi awayek\u00ee z\u00eadetir renxe li dij \u00e7epgiriy\u00ea \u00fb Markisiy\u00ea dikir, lewra bi awayek\u00ee tam ji \u00e7alakvan\u00ean kurd \u00ean din d\u00fbr ket, y\u00ean ku di destp\u00eaka sal\u00ean 60\u00ee de hevpar\u00ea heman hizir \u00fb r\u00eaxistin\u00ea b\u00fbn, ku w\u00ea dem\u00ea b\u00ea guman Ehmed Muft\u00ee Zade xwed\u00ee \u00e7alakiy\u00ean siyas\u00ee y\u00ean netewey\u00ee b\u00fb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di n\u00eev\u00ea sal\u00ean 70y\u00ee de j\u00ee, rexney\u00ean w\u00ee y\u00ean li dij hizir\u00ean \u00e7epgiriy\u00ea \u201cdigiha\u015ft asta helwesteke dijminah\u00ee\u201d. Di rastiy\u00ea de, di p\u00eavajoya w\u00ee ya di zindan\u00ea de di sala 1964an de, bandora xwe ya yekser li ser kesayeta w\u00ee ya siyas\u00ee heb\u00fb, her wiha mirina hevj\u00eena w\u00ee di sala 1971\u00ea de di aliy\u00ea giyan\u00ee de hate guhartin. Her wiha, bandor li ser r\u00eabaz\u00ea jiyana w\u00ee ya dilnizm \u00fb ol\u00ee kir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ji ber ku ramanwerek\u00ee ol\u00ee b\u00fb, cih\u00ea w\u00ee y\u00ea civak\u00ee j\u00ee gir\u00eeng b\u00fb, di aliy\u00ea hizir\u00ee \u00fb prat\u00eek\u00ea de. Senendec\/sune, navenda her\u00eam\u00ee li Kurdistan\u00ea b\u00eahtir ji \u00e7i bajar\u00ean kurd\u00ee y\u00ean din li \u00ceran\u00ea, bi rojavab\u00fbn\u00ea bandor b\u00fbn, ji ber alav\u00ean n\u00fb y\u00ean m\u00eena: Telev\u00eezyon \u00fb radyoy\u00ea, ku program\u00ean wan roj bi roj rojavay\u00eetir bid\u00fbn.Di rastiy\u00ea de, p\u00ea\u015fketina teknoloj\u00ee hi\u015ft ku Muft\u00ee Zade bibe kesek\u00ee navdar, her\u00ee k\u00eam li Senendc\u00ea. Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de, kanala televizyon\u00ea ya ku bi ziman\u00ea kurd\u00ee we\u015fan dikir, di meha remezan\u00ea de di sala 1976n de bernameyek derbar\u00ea mijar\u00ean ol\u00ee di \u00eavar\u00ea de di dir\u00eajiya meha remezan\u00ea p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dikir \u00fb Muft\u00ee Zade dikir m\u00eevan\u00ea xwe \u00fb \u201ctu guman li bara v\u00ea mijar\u00ea tuneb\u00fb ku ka gelo k\u00ee guncav e bo p\u00ea\u015fk\u00ea\u015fkirina v\u00ea bernamey\u00ea.\u201d (r.107)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Li bara heb\u00fbna jiyana ol\u00ee ya \u00e7alak li Kurdistan\u00ea, li teni\u015fta p\u00eakhatey\u00ean hizir\u00ee \u00fb siyas\u00ee y\u00ean cuda, gir\u00eeng e ku em Ayetullah Mihemed Merdox (1880-1975) bi b\u00eer b\u00eenin, y\u00ea ku bi d\u00eeroka kurd \u00fb Kurdistan\u00ea binav\u00fbdeng e, n\u00fbnertiya desthilateke ol\u00ee ya din dikir ku bel\u00eetir b\u00fb \u00fb parastina ol\u00ea kir di jiyana rojana de bi gelek r\u00eayan, di nav de j\u00ee niv\u00ees\u00ean w\u00ee. Ji Senendec\u00ea j\u00ee, destwerdan di guft\u00fbgoy\u00ean ol\u00ee de bi r\u00eaya tevl\u00eeb\u00fbna diyaloga bi hizira ol\u00ee ya \u015f\u00ee\u00ee, ji ber w\u00ea pirt\u00fbkek di destp\u00eaka sal\u00ean 60\u00ee de niv\u00ees\u00ee, t\u00ea de id\u00eea kir ku t\u00eagiha \u201cseyid\u00ea \u015f\u00ee\u00ee\u201d \u015fa\u015f e. Hin\u00ean din j\u00ee heb\u00fbn, m\u00eena \u015e\u00eax Ized\u00een El-Huseyn\u00ee (1922-1979), li p\u00ea\u015fiya komb\u00fbna li Mehebat\u00ea sala 1979an \u00fb ax\u00eaver\u00ea p\u00ea\u015feroj\u00ea bi nav\u00ea \u015fandeya hevpeyv\u00eena kurd\u00ee sala 1979an.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tevger\u00ean siyas\u00ee y\u00ean ku \u015e\u00eax Ized\u00een El-Huseyn\u00ee p\u00ea rab\u00fb bo damezirandina Komara Kurd\u00ee re sala 1946an, dest p\u00ea kir. Ku netewe di ser ol\u00ea re girt. Dibe ku Huseyn\u00ee, ne Muft\u00ee Zade, ew bi awayek\u00ee ba\u015ftir pi\u015ftgiriya gotina daw\u00eetir\u00een muftiy\u00ea Kurdistan\u00ea dike, li bara pa\u015fve\u00e7\u00fby\u00eena d\u00eerok\u00ee ya kurdan ji \u00eeslama siyas\u00ee \u00fb tundiya \u00eeslam\u00ee.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tev\u00ee ku \u00eeslama siyas\u00ee ya ku Muft\u00ee Zade ew ji xwe re girt pi\u015ftgiriya tundiy\u00ea nedikir, l\u00ea \u00eeslamkirina siyaset\u00ean w\u00ee, guman t\u00ea de tuneye. Her wiha d\u00fbrketina ji tundiy\u00ea dih\u00eale ku p\u00eakan\u00een ba\u015ftir be. Tevgera Ehmed Muft\u00ee Zade ku ew dibistana quran\u00ea ya kurd\u00ee ye, ne saziyeke nesiyas\u00ee yan j\u00ee pir a\u015ftiyane b\u00fb. Wek\u00ee m\u00eenak, nearamiya di navbera Muft\u00ee Zade \u00fb Sefder\u00ee n\u00fbner\u00ea Xumeyn\u00ee li Kurdistan\u00ea, hi\u015ft ku \u015fer\u00ea Senedec\u00ea y\u00ea bixw\u00een di adara sala 1979an e=de p\u00eak were, pi\u015ft\u00ee \u00e7ar heftiyan ten\u00ea ji serkeftina \u015fore\u015f\u00ea. Pi\u015ft\u00ee \u00e7end mehan, nearamiya di navbera of\u00ees \u00fb h\u00eaza siyas\u00ee \u00fb civak\u00ee y\u00ean din li bajar\u00ea Mer\u00eewan\u00ea hi\u015ft ku pev\u00e7\u00fbneke bixw\u00een r\u00fb bide di 14\u00ea t\u00eermeha 1979an de.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tecrubeya Muft\u00ee Zade \u00fb Merdox \u00fb derketina dibistana Quran\u00ea di sala 1979an de, tekez dike ku mezinb\u00fbna tevger\u00ean ol\u00ee, tev\u00ee ku pi\u00e7\u00fbktir bin ji tevger\u00ean civak\u00ee y\u00ean din, bi awayek\u00ee mezin gir\u00eeday\u00ee n\u00fbjenkirina \u00ceran\u00ea b\u00fb. \u00a0Di rastiy\u00ea de, hizira dibistana Quran\u00ea, encama hizira Muft\u00ee Zade ya ol\u00ee b\u00fb ku pirt\u00fbka p\u00eeroz xist navenda jiyana civak\u00ee. Di n\u00eeva sal\u00ean 70y\u00ee de, b\u00fb rexnekar\u00ea oldaran \u00fb r\u00eabaz\u00ean qels \u00ean \u015firovekirina Quran \u00fb gotin\u00ean p\u00eaxember \u00fb ola ku di n\u00ear\u00eena w\u00ee de \u201cvala\u201d b\u00fbye di \u00e7av\u00ean xelk\u00ea de. (r.101).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ji ber w\u00ea a rast ku em bib\u00eajin ew e ku \u201c\u00eeslamiya gel\u00ear\u00ee ya ku El\u00ee \u015eer\u00eeet\u00ee ew girt ser xwe (yek ji n\u00ear\u00eenkar\u00ean bandorker \u00ean \u015fore\u015fa \u00eeslam\u00ee ye \u00fb di sala 1977an de ko\u00e7a daw\u00ee kiriye) bondor li r\u00eabaz\u00ea hizir\u00eena Muft\u00ee Zade kir, her wiha kesayet \u00fb hizir\u00ean Mihd\u00ee Bazirkan j\u00ee bandor li Muft\u00ee Zade kir.\u201d (r.101). Gir\u00eeng e ku em t\u00eab\u00een\u00ee bikin ku kiryar\u00ean ol\u00ee bi pa\u015f kein pi\u015ft\u00ee vej\u00eena n\u00ear\u00een\u00ean nif\u015f\u00ea n\u00fb y\u00ea perwerded\u00eet\u00ee di civaka kurd\u00ee de. Her wiha ilmaniya pehlew\u00ee her kes raz\u00ee nekir, bi taybet nif\u015f\u00ea temenmezin \u00ea ku\u00a0 kiryar\u00ean ol\u00ee bi \u00e7alakiyeke mezintir p\u00eak dian\u00een di dawiya sal\u00ean 70y\u00ee de.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di navend\u00ean bajar\u00ee de, ku baweriy\u00ean ol\u00ee l\u00ea bi pa\u015f ketin, adet \u00fb r\u00eabaz\u00ea jiyan\u00ea y\u00ea n\u00fb ji xwe re giritin, her wiha \u015f\u00een\u00e7 h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee careke din dixwestin kiryar\u00ean ol\u00ee p\u00eak b\u00eenin \u00ean m\u00eena hec\u00ea \u00fb \u015fahiy\u00ean din.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hizir\u00ean ol\u00ee \u00fb siyas\u00ee y\u00ean ku Muft\u00ee Zade di sal\u00ean 70y\u00ee de girt ser xwe, heta radeyek\u00ea di\u015fibiyan hizir\u00ean Ixwan El-Mislim\u00een, wek\u00ee m\u00eenak,\u00a0 \u00a0tekezkirina ser \u015f\u00fbray\u00ea wek\u00ee te\u015fey\u00ea demokrat \u00ea \u00eeslam\u00ea. L\u00ea hizir\u00ean w\u00ee rast\u00ee guhartin\u00ean mezin hatin bo ku li rew\u015fa siyas\u00ee were. Xuya dike j\u00ee ku hizir\u00ean w\u00ee y\u00ean ol\u00ee di sal\u00ean zindan\u00ea de gihan l\u00fbtkeya n\u00fbjeniya xwe di bin ban\u00ea Komara \u00ceslam\u00ee de, ku suru\u015f ji tecrubeya \u015eore\u015fa \u00ceslam\u00ee girt \u00fb ji r\u00eaya w\u00ea ne raz\u00ee b\u00fb. Be\u015fa ku namey\u00ean Mift\u00ee Zade di zindan\u00ea de y\u00ean bo xizim\u00ean xwe be\u015f\u00ea her\u00ee balk\u00ea\u015f e di v\u00ea pirt\u00fbk\u00ea de. Mijar\u00ean sereke di van nameyan de ew e n\u00ear\u00eena li bara Quran ku ew niv\u00eeseke zind\u00ee ye \u00fb tu wateyeke sabit \u00fb tekane j\u00ea re tuneye di hem\u00fb serdeman de, l\u00ea p\u00eaw\u00eestiya w\u00ea bi \u015firovekirin\u00ea heye li gor\u00ee rew\u015f\u00ean guh\u00earbar; \u00fb s\u00eestema \u015f\u00fbr\u00ee ya desthilat\u00ea; \u00fb p\u00eaw\u00eestiya cudakirina ol\u00ea ji siyaset\u00ea; \u00fb netund\u00ee di \u00eeslam\u00ea de \u00fb her wek\u00ee din ji meseley\u00ean nakok m\u00eena namey\u00ean ku Muft\u00ee Zade di zindan\u00ea de niv\u00ees\u00een ku li ser karderkirina rola jin\u00ea \u00fb dilnizmiya bi n\u00ear\u00een\u00ean cuda tekez dike. Her wiha namey\u00ean giyan\u00ee y\u00ean \u00eeslam\u00ee di ser xwendina h\u00fbrb\u00een a ferz\u00ean ol\u00ee digire (fiqih) \u00fb banga r\u00eazgiritina herm\u00fb ol\u00ean din dike \u00fb nefreta li ser esas\u00ea ol\u00ea rd dike. Her wiha amajey\u00ea bi \u00ea yek\u00ea dike ku p\u00eaw\u00eest e jin bi hevseng\u00ee di biryardariya siyas\u00ee de hevpar be \u00fb heman maf\u00ea berdan\u00ea di dest\u00ea w\u00ea de hebe m\u00eena y\u00ea di dest\u00ean m\u00ear de. Her wiha di d\u00eelan\u00ean kevne\u015fop \u00ean kurd\u00ee de, jin dikare bi m\u00ear re d\u00eelan\u00ea bike.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di demek\u00ea de ku Muft\u00ee Zade di hevd\u00eetina bi Y\u00fbsif Neda berpirs\u00ea ber\u00ea y\u00ea t\u00eakiliy\u00ean navdewlet\u00ee y\u00ea Ixwan El-Mislim\u00een sala 1980y\u00ee de, xuya dikir ku tij\u00ee nefret e li hember rikber\u00ean xwe y\u00ean \u00e7epgir, l\u00ea namey\u00ean zindan\u00ea xuya dike ku ew kesek\u00ee ku hukum\u00ea li ser kes\u00ean din red dike \u00fb tu car\u00ee gotineke nexwe\u015f ji celad\u00ean xwe re nab\u00eaje.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tev\u00ee gelek p\u00eal\u00ean girtin\u00ean kom\u00ee y\u00ean ku li dij endam\u00ean w\u00ea p\u00eak\u00a0 hatin, l\u00ea Tevgera Dibistana Quran\u00ea kar\u00eeb\u00fb wek\u00ee komeke \u00eeslam\u00ee ya kurd\u00ee ya cih\u00eawaz bim\u00eene, ku r\u00eaz\u00ea ji Muft\u00ee Zade re digirin, her wiha n\u00ear\u00eeneke wan a aram heb\u00fb li bara giyaniya \u00eeslam\u00ee. L\u00ea hin heval\u00ean w\u00ee y\u00ean n\u00eaz xwe ji kom\u00ea qut kirin:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201ceyba mezin di Muft\u00ee Zade de ew b\u00fb ku dixwest \u00eeslam l\u00eeberal \u00fb dermokrat \u00fb yekgirt\u00ee be (&#8230;) w\u00ee hewl dida eq\u00eedeya \u00eeslam\u00ee ji r\u00ea bixe da ku v\u00ee haw\u00ee bi ser\u00ea w\u00ea b\u00eene (&#8230;) l\u00ea ev herdu metel li hev nedihatin wek\u00ee ku w\u00ee dixwest\u00a0 &#8230; w\u00ee hewl dida heta ku karibe be\u015f\u00ean tar\u00ee ji Quran\u00ea gift\u00fbgo bike (m\u00eena j\u00eakirina destan wek\u00ee cezay\u00ea diziy\u00ea). Her\u00e7ar erkan\u00ean \u00eeslam\u00ea pir girt\u00ee b\u00fbn li gor Muft\u00ee Zade (&#8230;) mezintir b\u00fbn ji w\u00ea yek\u00ea ku t\u00eakevin \u00e7a\u00e7oveya \u00eeslam\u00ea. L\u00ea w\u00ee hewl dide xwe bixe v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea \u00fb hewl dida \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea berfireh bike, l\u00ea di dawiy\u00ea de pir b\u00ealiv b\u00fb\u201d. (r.187-188).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Bandor\u00ean etn\u00eek\u00ee \u00fb ol\u00ee li devera Rojhilata Nav\u00een a Mezin<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di dawiy\u00ea de, di be\u015f\u00ea s\u00eayan \u00ea pirt\u00fbk\u00ea de, behsa siberoj\u00ea dike, bi r\u00eaya p\u00eakan\u00eena derencam\u00ean puxtekir\u00ee ji herdu be\u015f\u00ean pirt\u00fbk\u00ea \u00fb \u015firov dike ku \u00e7awa p\u00ea\u015fketina siyas\u00ee li Kurdistan\u00ea bandor\u00ea li \u015fep\u00eal\u00ean siyas\u00ee y\u00ean ku desthilat\u00ea li civaka Rojhilata Nav\u00een dikin, dike.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Izetyar hiceteke siyas\u00ee ya dir\u00eaj p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dike da ku xwediy\u00ean biryar\u00ea li rojava qani bike, bi taybet Amer\u00eeka, da ku hizira ku dib\u00eaje \u201ckurd hevalbend\u00ean xwezay\u00ee y\u00ean rojava ne\u201d er\u00ea bikin, di rola ku d\u00ea di siberoj\u00ea de bil\u00eezin. Di v\u00ee be\u015f\u00ee de, em w\u00ea yek\u00ea l\u00eakol\u00een dikin ku ka geli \u00e7ima Kurdistan gir\u00eengiyeke w\u00ea ya sereke heye di \u00e7arekiria gelek pirsan de, m\u00eena: hevalbend\u00ean van dewletan d\u00ea k\u00ee bin? Gelo dijminatiya Amer\u00eekay\u00ea li van devera veger ji ser tuneye? Heb\u00fbna dewleteke \u00eeslam\u00ee ya herhey\u00ee bo devereke fireh ku digih\u00eaje \u00c7\u00een\u00ea \u00e7i wateya w\u00ea ye? M\u00eerata dewleta \u00eeslam\u00ee di hi\u015f\u00ea misliman\u00ean pa\u015fguhkir\u00ee de li ser dir\u00eajahiya sedsal\u00ean b\u00ea li dever\u00ean m\u00eena Pakistan \u00fb Mal\u00eezyay\u00ea heta ku dewleta \u00eeslam\u00ee b\u00ea r\u00fbxandin j\u00ee, \u00e7i ye? Amer\u00eeka li ku dikare desthilata xwe bi dest bixe, an j\u00ee bi k\u00eaman\u00ee parastina welatiy\u00ean xwe bike? Ev pirs d\u00ea siyaseta derve di sal\u00ean b\u00ea de destn\u00ee\u015fan bike. Di v\u00ea niv\u00ees\u00ea de, em t\u00eab\u00een\u00ee dikin j\u00ee ku ka gelo \u00e7ima Kurdistan p\u00eaw\u00eestiyek e bo bersiva van pirsan. (r.6).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Niv\u00eeskar bi r\u00eaya vegotina d\u00eerok\u00ee ya redkirina kurdan ji \u00eeslama tund, bersiva van pirsan dide. Ew j\u00ee, ango tund\u00ee, rojava xema w\u00ea dixwin. Di heman dem\u00ea de j\u00ee bijartina kurdan wek\u00ee hevalbend\u00ean xwezay\u00ee ji rojava re ji p\u00ea\u015fk\u00ea\u015fkirin\u00ean pirt\u00fbk\u00ea ne y\u00ean li bara \u201cnirx\u00ean civak\u00ee y\u00ean hevbe\u015f \u00fb t\u00eakiliy\u00ean hevbe\u015f\u201d di nava t\u00eakiliy\u00ean navdewlet\u00ee de.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u201cNirx\u00ean civak\u00ee y\u00ean hevbe\u015f di navbera kurd \u00fb rojava de\u201d t\u00ea wateya ku kurd \u201cd\u00ea bim\u00eenin hevalbendek\u00ee xwegir \u00fb d\u00fbvdir\u00eaj ji rojava ye li Rojhilata Nav\u00een\u201d, di demek\u00ea de ku t\u00eakiliy\u00ean hevbe\u015f, bi xwespartina ser belgey\u00ean d\u00eerok\u00ee, \u201cmeyla w\u00ea ber bi avakirina hevalbend\u00ean xwegir heye\u201d, wek\u00ee m\u00eenak, m\u00eena heman r\u00eaya ku \u201chevalbendiya S\u00fbriya \u00fb \u00ceran\u00ea di dema \u015fer\u00ea \u00ceran \u00fb Iraq\u00ea de ava b\u00fb.\u201d (r.211).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ji h\u00ealeke din ve, t\u00eagiha\u015ftina d\u00eerok\u00ee ya \u00eeslama siyas\u00ee di pirt\u00fbk\u00ea de li ser hizira r\u00fbx\u00eena t\u00eakiliy\u00ea di navbera \u00eeslama siyas\u00ee \u00fb nasnameya kurd\u00ee de hat avakirin, wek\u00ee \u00e7awa ku di niv\u00eesa jor de hat \u015firovekirin. Ji ber w\u00ea, \u201credkirina Kurdistan\u00ea ji \u00eeslama siyas\u00ee re ti\u015ftek xwed\u00eenirx e, bi taybet di v\u00ea serdem\u00ea de, ku \u00eedyolojiya ol\u00ee ya tund sedema sereke ya nearamiya dever\u00ea ye, dibe ku ya c\u00eehan\u00ea j\u00ee.\u201d (r.212). Ji ber w\u00ea, \u201cnay\u00ea terc\u00eehkirin ku p\u00ea\u015fkeina k\u00ealiy\u00ean siyas\u00ee y\u00ean gir\u00eeng li Kurdistana \u00eeroj an j\u00ee ya dema b\u00ea, li ser \u00eeslam\u00ea b\u00ea avakirin. \u00c7\u00eeroka Ehmed Muft\u00ee Zade be\u015fek e ji p\u00ea\u015fketina \u00eedyoloj\u00ee li Kurdistan\u00ea, ya ku s\u00eenorek\u00ee ji \u00eeslama siyas\u00ee re di civaka kurd\u00ee de, ava dike.\u201d (r.212).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ev l\u00eakol\u00een hewl dide tekez bike ku xwesteka kurdan di \u00eeslama siyas\u00ee de tuneye \u00fb ev yek r\u00ea li ber wan vedike ku hevalbend\u00ean xwezay\u00ee y\u00ean rojava bin. Bi balki\u015fandina ser kesayeta Muft\u00ee Zade, pirt\u00fbk xwe disp\u00eare du n\u00ear\u00eenan: T\u00eakiliya r\u00fbxand\u00ee di sedsala 20\u00ee de ya di navbera kurd \u00fb \u00eeslama siyas\u00ee de \u00fb xwezaya k\u00eambandor a t\u00eakiliya di navbera \u00eeslamiya \u00eeran\u00ee \u00fb \u00eeslamiya kurd\u00ee.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Heta roja \u00eeroj j\u00ee, kesayeta Muft\u00ee Zade li Kurdistan\u00ea, gotegot li ser hene, ku hin w\u00ee xayin dib\u00eenin ji ber pi\u015ftgiriya w\u00ee ya destp\u00eak\u00ea ji komara \u00eeslam\u00ee re, hin j\u00ee w\u00ee siyasetmedarek\u00ee bibehre \u00fb k\u00eamaqil, l\u00ea bel\u00ea xwed\u00ee n\u00eateke paqij, dib\u00eenin. Izetyar amajey\u00ea bi w\u00ea yek\u00ea dike ku binkeftina Muft\u00ee Zade t\u00ea wateya t\u00eakbirina \u00eeslama siyas\u00ee wek\u00ee berd\u00eal li Kurdistana \u00eeran\u00ee. L\u00ea ew t\u00eab\u00een dike j\u00ee ku Muft\u00ee Zade h\u00ea j\u00ee sembolek e ne ten\u00ea ji Dibistana Quran\u00ea ya ne siyas\u00ee re, l\u00ea bel\u00ea ji \u00eeslam\u00eest\u00ean siyas\u00ee y\u00ean ku meyl\u00ean xwe y\u00ean \u00eeslam\u00ee didin xuyakirin li \u00ceran \u00fb Iraq\u00ea. Ji van t\u00eab\u00eeniya, em dikarin l\u00ea z\u00eade bikin ku Muft\u00ee Zade pi\u015ft\u00ee mirina w\u00ee nav\u00fbdengiyeke ba\u015f di nav \u00e7alakvan\u00ean misliman li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea bi dest xist, ew j\u00ee bi seba B\u00eeran\u00een\u00ean Yeq\u00fbb Aslan (2014), ku ew \u00e7alakvanek\u00ee \u00eeslam\u00ee ye, pi\u015ft\u00ee derbeya 1980y\u00ee ji Tirkiyay\u00ea reviya. Aslan hinek\u00ee bi komik\u00ean \u015fore\u015fger\u00ee y\u00ean \u00eeran\u00ee \u00fb mucahid\u00ean efgan re ma, l\u00ea bi lez ji herdu aliyan b\u00eazar b\u00fb \u00fb di dawiy\u00ea de, ji xwe re derdoreke ba\u015ftir bi koma Dibistana Quran\u00ea re d\u00eet.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pirt\u00fbka Izetyar, destwerdaneke ba\u015f dike di w\u00eajeya ku behsa cih\u00ea ol\u00ee di civaka kurd\u00ee de dike, kir, her wiha p\u00ea\u015fketin\u00ean li Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea di bin hukum\u00ea R\u00eeda Pehlew\u00ee \u00fb kur\u00ea w\u00ee Mihemed, her wiha Komara \u00ceslam\u00ee j\u00ee. Ew bi awayek\u00ee tekez dike ku Ehmed Muft\u00ee Zade h\u00eaja ye ku em w\u00ee wek\u00ee yek ji gir\u00eengtir\u00een kesayet\u00ean kurd \u00ean misliman \u00fb y\u00ea her\u00ee resen di sedsala bor\u00ee de, bi b\u00eer b\u00eenin.<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mihemed \u015eemd\u00een: L\u00eakol\u00eener \u00fb werg\u00ear, master di t\u00eakiliy\u00ean navdewlet\u00ee de bi dest xistiye.<\/p>\n<\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pirt\u00fbk: Muftiy\u00ea daw\u00ee y\u00ea Kurdistana \u00ceran\u00ea; bandor\u00ean etn\u00eek\u00ee \u00fb ol\u00ee li her\u00eama Rojhilata Nav\u00eena Mezin Niv\u00eeskar: El\u00ee Izetiyar \u00c7apkirin: Palgrave Macmillan-2016; hejmara r\u00fbpelan: 249 P\u00ea\u015fgotin El\u00ee Izetiyar par\u00eazer \u00fb d\u00eeplomatek\u00ee amer\u00eekay\u00ee \u00fb Endam\u00ea Ecn\u00fbmena Pasf\u00eek\u00ee ye (US Agency for International Develoment). Beriya ku derbas\u00ee xebata wezareta kar\u00ea derve ya Amer\u00eekay\u00ea ya ge\u015fep\u00eadana navdewlet\u00ee bibe, li [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2126,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[22,58],"tags":[],"ppma_author":[191],"class_list":["post-2125","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manshet","category-pirtuk"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Muftiy\u00ea daw\u00ee y\u00ea Kurdistana \u00ceran\u00ea - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nlka.net\/ku\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Muftiy\u00ea daw\u00ee y\u00ea Kurdistana \u00ceran\u00ea - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Pirt\u00fbk: Muftiy\u00ea daw\u00ee y\u00ea Kurdistana \u00ceran\u00ea; bandor\u00ean etn\u00eek\u00ee \u00fb ol\u00ee li her\u00eama Rojhilata Nav\u00eena Mezin Niv\u00eeskar: El\u00ee Izetiyar \u00c7apkirin: Palgrave Macmillan-2016; hejmara r\u00fbpelan: 249 P\u00ea\u015fgotin El\u00ee Izetiyar par\u00eazer \u00fb d\u00eeplomatek\u00ee amer\u00eekay\u00ee \u00fb Endam\u00ea Ecn\u00fbmena Pasf\u00eek\u00ee ye (US Agency for International Develoment). Beriya ku derbas\u00ee xebata wezareta kar\u00ea derve ya Amer\u00eekay\u00ea ya ge\u015fep\u00eadana navdewlet\u00ee bibe, li [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nlka.net\/ku\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-11-22T14:17:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Mufti-Of-kurdistan-2-750x430-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"750\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"430\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1\"},\"headline\":\"Muftiy\u00ea daw\u00ee y\u00ea Kurdistana \u00ceran\u00ea\",\"datePublished\":\"2024-11-22T14:17:48+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\\\/\"},\"wordCount\":4339,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/11\\\/Mufti-Of-kurdistan-2-750x430-1.jpg\",\"articleSection\":[\"Manshet\",\"PIRT\u00dbK\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\\\/\",\"name\":\"Muftiy\u00ea daw\u00ee y\u00ea Kurdistana \u00ceran\u00ea - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/11\\\/Mufti-Of-kurdistan-2-750x430-1.jpg\",\"datePublished\":\"2024-11-22T14:17:48+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/11\\\/Mufti-Of-kurdistan-2-750x430-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/11\\\/Mufti-Of-kurdistan-2-750x430-1.jpg\",\"width\":750,\"height\":430,\"caption\":\"Berga pirt\u00fbka Muftiy\u00ea daw\u00ee y\u00ea Kurdistana \u00ceran\u00ea\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Muftiy\u00ea daw\u00ee y\u00ea Kurdistana \u00ceran\u00ea\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/\",\"name\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"description\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1\",\"name\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g48edb19aea60f53bda6015f6c91c3761\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/author\\\/editor\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Muftiy\u00ea daw\u00ee y\u00ea Kurdistana \u00ceran\u00ea - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nlka.net\/ku\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Muftiy\u00ea daw\u00ee y\u00ea Kurdistana \u00ceran\u00ea - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","og_description":"Pirt\u00fbk: Muftiy\u00ea daw\u00ee y\u00ea Kurdistana \u00ceran\u00ea; bandor\u00ean etn\u00eek\u00ee \u00fb ol\u00ee li her\u00eama Rojhilata Nav\u00eena Mezin Niv\u00eeskar: El\u00ee Izetiyar \u00c7apkirin: Palgrave Macmillan-2016; hejmara r\u00fbpelan: 249 P\u00ea\u015fgotin El\u00ee Izetiyar par\u00eazer \u00fb d\u00eeplomatek\u00ee amer\u00eekay\u00ee \u00fb Endam\u00ea Ecn\u00fbmena Pasf\u00eek\u00ee ye (US Agency for International Develoment). Beriya ku derbas\u00ee xebata wezareta kar\u00ea derve ya Amer\u00eekay\u00ea ya ge\u015fep\u00eadana navdewlet\u00ee bibe, li [&hellip;]","og_url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\/","og_site_name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","article_published_time":"2024-11-22T14:17:48+00:00","og_image":[{"width":750,"height":430,"url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Mufti-Of-kurdistan-2-750x430-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","Est. reading time":"17 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\/"},"author":{"name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#\/schema\/person\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1"},"headline":"Muftiy\u00ea daw\u00ee y\u00ea Kurdistana \u00ceran\u00ea","datePublished":"2024-11-22T14:17:48+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\/"},"wordCount":4339,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Mufti-Of-kurdistan-2-750x430-1.jpg","articleSection":["Manshet","PIRT\u00dbK"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/nlka.net\/ku\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\/","url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\/","name":"Muftiy\u00ea daw\u00ee y\u00ea Kurdistana \u00ceran\u00ea - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Mufti-Of-kurdistan-2-750x430-1.jpg","datePublished":"2024-11-22T14:17:48+00:00","author":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#\/schema\/person\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nlka.net\/ku\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\/#primaryimage","url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Mufti-Of-kurdistan-2-750x430-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Mufti-Of-kurdistan-2-750x430-1.jpg","width":750,"height":430,"caption":"Berga pirt\u00fbka Muftiy\u00ea daw\u00ee y\u00ea Kurdistana \u00ceran\u00ea"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/muftiye-dawi-ye-kurdistana-irane\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/nlka.net\/ku\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Muftiy\u00ea daw\u00ee y\u00ea Kurdistana \u00ceran\u00ea"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#website","url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/","name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","description":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nlka.net\/ku\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#\/schema\/person\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1","name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g48edb19aea60f53bda6015f6c91c3761","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g","caption":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan"},"url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/author\/editor\/"}]}},"authors":[{"term_id":191,"user_id":2,"is_guest":0,"slug":"editor","display_name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g","0":null,"1":"","2":"","3":"","4":"","5":"","6":"","7":"","8":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2125","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2125"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2125\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2127,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2125\/revisions\/2127"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2126"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2125"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2125"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=2125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}