{"id":1814,"date":"2024-07-15T08:52:08","date_gmt":"2024-07-15T08:52:08","guid":{"rendered":"https:\/\/nlka.net\/ku\/?p=1814"},"modified":"2024-07-16T09:40:15","modified_gmt":"2024-07-16T09:40:15","slug":"hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nlka.net\/ku\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\/","title":{"rendered":"Hewldaneke vegotina d\u00eeroka S\u00fbriyay\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/nlka.net\/archives\/12089\"><em><strong>Made bi ziman\u00ea ereb\u00ee j\u00ee heye \u0627\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a\u0629<\/strong><\/em><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Derbeya t\u00eermeha 1908an ya li dij Sultan Ebdulhem\u00eed \u00fb pi\u015ftre d\u00fbrxistina w\u00ee ji kar di n\u00eesana 1909an de, ji aliy\u00ea netewperest\u00ean tirk \u00ean di Komeleya \u00cethad \u00fb Tereq\u00ee de, destp\u00eaka t\u00eak\u00e7\u00fbna dewleta Osman\u00ee b\u00fb<strong>.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di sala 20\u00ee a sedsala 20\u00ee de, \u00ead\u00ee destp\u00eaka tevger\u00ean netewey\u00ee y\u00ean ereb \u00fb kurdan li dij desthilatdar\u00ean \u00cethad, derdiketin hol\u00ea. Daxwaza w\u00ea ya destp\u00eak\u00ea nenavend\u00eeb\u00fbna r\u00eaveberiyan di komeley\u00ean ve\u015fart\u00ee y\u00ean ereban de b\u00fb, ku l\u00fbtkeya w\u00ea di kongreyan ereban a di hiz\u00earana 1913an de li Par\u00ees\u00ea li dar ketib\u00fb \u00fb li pi\u015ft w\u00ea j\u00ee partiya nenavend\u00ee ku navenda w\u00ea Qah\u00eerey\u00ea b\u00fb \u00fb ji aliy\u00ea Ref\u00eeq Beg El-Ezim ve dihate bir\u00eavebirin. Di w\u00ea kongrey\u00ea de ku \u015e\u00eax Hums\u00ee Ebdulhem\u00eed El-Zehraw\u00ee p\u00ea\u015fengtiya w\u00ea dikir \u00fb li gor\u00ee armanc\u00ean kongrey\u00ea ku c\u00eegir\u00ea serok\u00ea partiya nenavend\u00ee Iskender Em\u00fbn di kongrey\u00ea de axiv\u00ee, tu bang\u00ean cudab\u00fbna ereban ji dewleta Osman\u00ee, dernketin, l\u00ea bel\u00ea div\u00ea \u201cxwediy\u00ea her w\u00eelayetek\u00ea gotina wan hebe di r\u00eavebirina kar\u00fbbar\u00ean hundir\u00een de \u00fb koma neteweya Osman\u00ee desthildariya w\u00ea ya bilind hebe li ser esas\u00ea r\u00eajeya\u00a0 rast a r\u00eavebirina kar\u00fbbar\u00ea gi\u015ft\u00ee\u201d (1) \u00fb \u201cHikumeteke Osman\u00ee be ne tirk\u00ee \u00fb ne j\u00ee ereb\u00ee be, hik\u00fbmeteke ku hem\u00fb osman\u00ee t\u00ea de maf \u00fb erk\u00ean wan wek\u00ee hev be \u00fb \u00e7\u00eanabe ku t\u00eemek maf\u00ea t\u00eemek\u00ee din bixwe, ne di bin nav\u00ea zayend \u00fb ne j\u00ee di bin nav\u00ea ol de, ku ereb dibe an j\u00ee tirk an j\u00ee ermen an j\u00ee kurd, an j\u00ee musilman, an xiristiyan\u00ee \u00eesra\u00eel\u00ee an j\u00ee durz\u00ee, k\u00ee dibe bila bibe\u201d (2). L\u00ea tev\u00ee ku endam\u00ean komeleya \u00cethad p\u00ea\u015fn\u00eeyaz\u00ean xwe gotin \u00fb heta peyman\u00ean niv\u00eesk\u00ee bi n\u00fbner\u00ean ku kongreya r\u00eakirine ji Astana \u00fb ji aliy\u00ea Sultan Mihemed Re\u015fad ve hatin p\u00ea\u015fwaz\u00eekirin, l\u00ea atmosf\u00eara endam\u00ean \u00cethad di pay\u00eeza 1913an de bi derketina n\u00ee\u015faney\u00ean \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem hate guhartin, ku ber\u00ea xwe dane hevkariya bi Almanyay\u00ea re Ii dij Fransa, \u00eengl\u00eez \u00fb r\u00fbsan. Bi v\u00ea yek\u00ea re j\u00ee, meyla netewperest\u00ee ya tirk\u00ee ya toran\u00ee li gel endam\u00ean komeleya \u00cethad derket hol\u00ea \u00fb ji diyardey\u00ean w\u00ea y\u00ean w\u00ea dem\u00ea, damezrandina komeleya \u201cTurk Ucaqi\u201d ango agirdank bi tirk\u00ee, bi serk\u00ea\u015fiya endam\u00ean komeleya \u00cethad li paytexta Osman\u00ee. Ev komele di nava xwe de, meyl\u00ean cuda dihewandin da ku axa gir\u00eaday\u00ee qeysera r\u00fbs\u00ee tev li xwe bike, her wiha meyl\u00ean dijber\u00ee \u00eeslam\u00ea \u00fb ereban , ku ev meyla toran\u00ee ya xurt di r\u00eaveber\u00ee \u00fb art\u00ea\u015f\u00ea de j\u00ee heb\u00fb (3).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00ceht\u00eemala mezin ew e ku t\u00eak\u00e7\u00fbna osmaniyan di \u015fer\u00ea Balkan\u00ea di sal\u00ean 1912 \u00fb 1913an de \u00fb windakirina serweriya xwe li piraniya erd\u00eengariya Ewropay\u00ea, hi\u015ft ku toran\u00ee di nava endam\u00ean Komeleya \u00cethad de ava bibe. Her wiha, beriya w\u00ea j\u00ee t\u00eak\u00e7\u00fbna wan li p\u00ea\u015fiya \u00cetalyay\u00ea di \u015fer\u00ea L\u00eebyay\u00ea ya sala 1912an, ku Komeleya \u00cethad d\u00eetin ku\u00a0 hevalbendiya bi Almanya \u00fb Awusturyay\u00ea re li dij R\u00fbsyay\u00ea wek\u00ee rengek\u00ee ji qereb\u00fbn\u00ea, derfeteke ji bo axa R\u00fbyay\u00ea ya li Kafkasyay\u00ea \u00fb Asya Nav\u00een ji w\u00ea bist\u00eenin, ku di wir de nijada tirk l\u00ea dij\u00ee.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Toran\u00eezm dihat wateya lidijderketina lihevkirina ereb\u00ee-tirk\u00ee, kes\u00ean ku nenavend\u00fbn\u00ea y\u00ean ereb hewl dan bi dest bixin an j\u00ee kes\u00ean ku banga reform\u00ea di navbera tirkan de dikirin ku ji wan j\u00ee y\u00ean n\u00eaz\u00ee Sultan b\u00fb, ku ew bi xwe j\u00ee di nava v\u00ea astmos\u00ear\u00ea de b\u00fb.\u00a0 Bi destp\u00eakirina \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem di hav\u00eena sala 1914an de \u00fb osman\u00ee di pay\u00eeza heman sal\u00ea de ketin \u015fer, d\u00fbrketina ereb \u00fb tirkan, bi awayek\u00ee lez dime\u015fiya. Ji n\u00ee\u015faney\u00ean w\u00ea p\u00eavajoy\u00ea, namey\u00ean \u015eer\u00eef His\u00ean bi Bir\u00eetaniyay\u00ea re di sala 1915 \u00fb 1916an de \u00fb bidarvekirina p\u00ea\u015feng\u00ean siyasetmedar \u00fb rojnamevan\u00ean ereb di 1916an de. Her wiha pi\u015ftre j\u00ee \u201c\u015eore\u015fa Ereb\u00ee ya Mezin\u201d ku \u015eer\u00eef His\u00ean li dij Dewleta Osman\u00ee di 10\u00ea hez\u00eerana 1916an de ragihand \u00fb roleke w\u00ea ya mezin di t\u00eakbirina osmaniyan di aliy\u00ea le\u015fker\u00ee de heb\u00fb \u00fb di encam\u00ea de hi\u015ft ku osman\u00ee di peymana Mudros de di 30\u00ea cotmeha 1918an de, radest bibin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00eeroka S\u00fbriyay\u00ea j\u00ee bi Peymana Mudros\u00ea dest p\u00ea kir, ku di aliy\u00ea pirat\u00eek\u00ea de \u00ead\u00ee Dewleta Osman\u00ee hate r\u00fbxandin. Ji ber ku pi\u015ftre hewldana damezrandina heb\u00fbneke siyas\u00ee ya s\u00fbriyay\u00ee wek\u00ee dewlet hate kirin, ev yek j\u00ee bi erkdarkirina m\u00eer Feylse Bin His\u00ean wek\u00ee pad\u00ee\u015fah\u00ea S\u00fbriyay\u00ea di 8\u00ea adara 1920\u00ee de ji aliy\u00ea kongreya S\u00fbriyay\u00ee ya gi\u015ft\u00ee ve ku \u015f\u00eax\u00ea Terabl\u00fbs\u00ee Re\u015f\u00eed Riza r\u00eaveberiya w\u00ea dikir, hate ragihandin. Her wiha s\u00eenor\u00ea diyarkir\u00ee y\u00ea v\u00ea dewlet\u00ea ji xeta Eden\u00ea-M\u00fbsil\u00ea heta xeta Refih-El-Eqebe b\u00fb. L\u00ea pi\u015ftre, \u015eer\u00ea Meylsel\u00fbn\u00ea di t\u00eermeha heman sal\u00ea de \u00e7\u00eab\u00fb \u00fb roja din j\u00ee frans\u00ee ketin \u015eam\u00ea. Di encam\u00ea de, pad\u00ee\u015fahiya Feylel bi daw\u00ee b\u00fb \u00fb pi\u015ftre j\u00ee hate sirg\u00fbnkirin \u00fb di sala pi\u015ftre j\u00ee Bir\u00eetaniyay\u00ea ew wek\u00ee pad\u00ee\u015fah li ser Iraq\u00ea, erkdar kir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Li ser esas\u00ea v\u00ea p\u00ea\u015fgotin\u00ea \u00fb ji bo vegotina d\u00eeroka S\u00fbriyay\u00ea, div\u00ea em van p\u00eavajoyan b\u00eenin ziman:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1- T\u00eermeha 1908an heta t\u00eermeha 1920\u00ee: pitika s\u00fbriyay\u00ee \u00fb pi\u015ftre jiday\u00eekb\u00fbn \u00fb pi\u015ft\u00ee \u00e7end mehan, zarok mir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2- Rasp\u00eariya frans\u00ee 1920-1946: Di Peymana S\u00eaver\u00ea de, ku dewlet\u00ean \u015ferker bi osmaniyan re di tebaxa 1920\u00ee de \u00eemze kir \u00fb di encam\u00ea\u00a0 de s\u00eenor\u00ea Tirkiya-S\u00fbriyay\u00ea diyar b\u00fb ku ji bajarok\u00ea Karat\u015f rojhilat\u00ea M\u00ears\u00een\u00ea dest p\u00ea dike heta ber bi rojhilat ve bi d\u00fbrahiya 8 k\u00eelomertir\u00a0 ji xeta tr\u00ean\u00ea Berl\u00een-Bexdad heta xeta D\u00eelok-Ruha-M\u00eard\u00een\u00ea \u00fb pi\u015ftre j\u00ee heta \u00e7em\u00ea Dicley\u00ea bakur\u00ea xala tevl\u00eehevkirina \u00e7em\u00ea Xab\u00fbr\u00ea bi Dicley\u00ea re bi 10 k\u00eelomerter d\u00fbr\u00ee Ciz\u00eera Botan\u00ea \u00fb pi\u015ftre j\u00ee bi xeteke rast ji Botan\u00ea heta ketina \u00e7em\u00ea Dicley\u00ea nava Welat\u00ea Raf\u00eedeyn\u00ea \u00a0(Madeya 27, be\u015f\u00ea 2, hejmara 2 ji peyman\u00ea).\u00a0 Her wiha di peymana Enqerey\u00ea ya di cotmeha 1921\u00ea ya di navbera Fransa \u00fb hik\u00fbmeta \u201cKomeleya Ni\u015ftiman\u00ee\u201d ku di bin serweriya Mustefa Kemal li dij hik\u00fbmeta Osman\u00ee ya li Stenbol\u00ea de b\u00fb, s\u00eenor\u00ea hey\u00ee di navbera S\u00fbriyay\u00ea \u00fb Tirkiyay\u00ea x\u00eaz kir, l\u00ea kantona Iskenderon \u00a0\u201cDESTRICT\u201d di nava axa S\u00fbriyay\u00ea de hi\u015ftin, l\u00ea rew\u015feke w\u00ea ya taybet di aliy\u00ea r\u00eaveber\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ee de heb\u00fb derbar\u00ea kes\u00ean ku bi ziman\u00ea tirk\u00ee diaxivin (madeya 7an). L\u00ea S\u00fbriyay\u00ea bi v\u00ea rew\u015fa xwe ya di peymana n\u00fb de 18 k\u00eelometer ji axa xwe ya di S\u00eaver\u00ea de hatib\u00fb diyarkirin, winda kir \u00fb ev yek j\u00ee di Peymana Lozan\u00ea de ya t\u00eermeha 1923yan de ku s\u00eenor\u00ea peymana Enqerey\u00ea may\u00eende kir, dubare b\u00fb. Li gor\u00ee m\u00eesaqa Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee ya ku hi\u015ft Fransa rasp\u00eariya S\u00fbriyay\u00ea bike, ne ji maf\u00ea dewleta rasp\u00ear e ku ax\u00ea par\u00e7e bike l\u00ea bel\u00ea rasp\u00ear\u00ee ew e ten\u00ea bir\u00eavebirina gel \u00fb ax\u00ea ye \u00fb dewleta rasp\u00ear tu maf\u00ea w\u00ea y\u00ea serokat\u00ee li ser ax \u00fb \u015f\u00eaniyan tuneye.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di 1\u00ea \u00eelona 1920\u00ee de, Fransay\u00ea jiday\u00eekb\u00fbna dewleta Libnan\u00ea ya mezin li gor\u00ee s\u00eenor\u00ea Libnan\u00ea y\u00ea hey\u00ee, ragihand. Rasp\u00eariya Bir\u00eetaniyay\u00ea j\u00ee rasp\u00ear\u00ee li ser Filist\u00een\u00ea di n\u00eesana 1920\u00ee de ragihand. Her wiha Bir\u00eetaniyay\u00ea, jiday\u00eekb\u00fbna m\u00eerni\u015f\u00eena rojhilat\u00ea Urdun\u00ea ya m\u00eer Ebdulah Bin \u015eer\u00eef His\u00ean di adara 1921\u00ea de ragihand \u00fb pi\u015ftre j\u00ee biray\u00ea w\u00ee Feysel wek pad\u00ee\u015fah li ser Iraq\u00ea di tebaxa 1921\u00ea de, ragihand. Di sala 1923yan de j\u00ee, di navbera bir\u00eetan\u00ee-frans\u00ee de, li ser s\u00eenor\u00ea di navbera S\u00fbriyay\u00ea, Libnan, rojhilat\u00ea Urdun\u00ea \u00fb Filist\u00een\u00ea, lihevkirin \u00e7\u00eab\u00fb. Di sal\u00ean 20\u00ee de, Fransay\u00ea 4 dewlet li S\u00fbriyaya hey\u00ee ava kirin: \u015eam-Heleb-\u00c7iyay\u00ea Duruz-\u00c7iyay\u00ean Elew\u00ee. Her wiha di sal\u00ean 30\u00ee de, bi dewletek\u00ea an j\u00ee heb\u00fbneke siyas\u00ee li her\u00eama Ciz\u00eer\u00ea wek\u00ee Libnan\u00ea, fikir\u00een. Di sala 1925an de j\u00ee, dewlet\u00ean \u015eam \u00fb Heleb kirin yek dewlet. Di peymana 1936an de j\u00ee, ku Fransay\u00ea bi \u201cbloka ni\u015ftiman\u00ee\u201d re \u00eemze kir, bi erd\u00eengariya S\u00fbriyay\u00ea ya hey\u00ee \u00fb tev\u00ee L\u00eewa Iskenderon ji ber ku s\u00fbriyay\u00ee ye, it\u00eeraf hate kirin, her wiha demeke veguhastin\u00ea hate diyarkirin heta ku rasp\u00eariya Fransay\u00ea bi daw\u00ee bibe \u00fb S\u00fbriyay\u00ea bibe dewleteke serbixwe di Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee de, l\u00ea bi \u015fert\u00ea \u201cdi aliy\u00ea bejah\u00ee, heway\u00ee \u00fb deryay\u00ee de\u201d di dema \u015fer de destek\u00ea bidin Fransay\u00ea. Her wiha \u201ctu guhartinek derbar\u00ea rew\u015fa Iskenderon de\u201d \u00e7\u00eanabe, li gor\u00ee Peymana Enqera \u00fb Peymana Lozan\u00ea (4).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u00ea Par\u00ees\u00ea bi peymana 1936an de, pabend neb\u00fb di aliy\u00ea mijara serxweb\u00fbna S\u00fbriyay\u00ea de \u00fb ne j\u00ee di aliy\u00ea parastina rew\u015fa L\u00eewa Iskenseron ku peymana 1936an may\u00eende kir. L\u00ea bel\u00ea L\u00eewa Iskenderon ji S\u00fbriyay\u00ea stand \u00fb di sal\u00ean 1937an heta 1939an h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee da Tirkiyay\u00ea. L\u00ea t\u00eak\u00e7\u00fbna Fransa \u00fb dag\u00eerkirina w\u00ea ji aliy\u00ea Almanyay\u00ea ve sala 1940\u00ee, rew\u015feke S\u00fbriyay\u00ea ya taybet hate avakirin, ku serweriya Libnan \u00fb S\u00fbriyay\u00ea kete dest\u00ea hik\u00fbmeta Vichy ya frans\u00ee ya hevkar\u00ea Almanyay\u00ea bi r\u00eaveberiya Mare\u015fal Petain. V\u00ea yek\u00ea hi\u015ft ku Bir\u00eetanya ji Iraq \u00fb Filist\u00een\u00ea bi hevkriyeke le\u015fker\u00ee ji h\u00eala hik\u00fbmeta General Degaulle li London\u00ea di hez\u00eeran \u00fb t\u00eermeha 1941\u00ea de \u00ear\u00ee\u015f bike. Di aliy\u00ea pirat\u00eek\u00ee de, ji t\u00eermeha 1941\u00ea heta derketina Fransay\u00ea ji S\u00fbriyay\u00ea di 17\u00ea n\u00eesana 1946an, serweriya her\u00ee bi h\u00eaz a li ser S\u00fbriyay\u00ea ya Bir\u00eetaniyay\u00ea b\u00fb \u00fb frans\u00ee j\u00ee lawaz b\u00fbn. Serxweb\u00fbna s\u00fbriyay\u00ee ya rasteq\u00een j\u00ee ku roja derkertina Fransay\u00ea p\u00eak hat, di encama ku r\u00eaveber\u00ean S\u00fbriyay\u00ea wek\u00ee Seedelah Cabir\u00ee, \u015eukir Qiwetl\u00ee \u00fb Faris El-X\u00fbr\u00ee ji nakokiy\u00ean Fransa \u00fb Bir\u00eetaniyay\u00ea s\u00fbd wergirtin. Ev yek j\u00ee di b\u00eeran\u00een\u00ea general \u00a0Degaulle\u00a0 de bi awayek\u00ee e\u015fkere diyar dibe, nexasim derbar\u00ea ti\u015ft\u00ea ku di roja 29\u00ea gulana 1945an de \u00e7\u00eab\u00fbye, li p\u00ea\u015f parlementoya S\u00fbriyay\u00ea ku \u015fkestina frans\u00ee ji ber Br\u00eetanyay\u00ea b\u00fb \u00fb bi awayek\u00ee pratk\u00ee v\u00ea yek\u00ea hi\u015ft ku frans\u00ee derkevin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">3- P\u00eavajoya S\u00fbriyay\u00ea ji 1946an heta 1958an: Di pirt\u00fbkeke sovyet\u00ee ya bi nav\u00ea \u201cAboriya S\u00fbriyay\u00ea ya n\u00fbjen\u201d em \u00ea van ti\u015ftan bib\u00eenin: \u201cLi S\u00fbriyay\u00ea ji p\u00eavajoya dawiya \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Duyem ve, derdora 500 milyon l\u00eerey\u00ean s\u00fbriyay\u00ee piraniya wan bi cuneyh\u00ean esterl\u00een\u00ee \u00fb firing\u00ean frans\u00ee b\u00fbn. Ew j\u00eadera sereke b\u00fbn ji kap\u00eetal\u00ea ku s\u00fbriyayiyan li hundir \u00fb dervey\u00ee welat di sal\u00ean \u015fer de kom kirib\u00fbn.. piraniya wan ji xerckirin\u00ean h\u00eaz\u00ean hevalbendan b\u00fb di \u015fer de\u201d (5). Bi r\u00eaya w\u00ea, \u00e7\u00eeneke kap\u00eatal ya zelal di karsaz\u00ee, bazirgan\u00ee \u00fb bankan de derket, her wiha hinan ji wan ber\u00ea xwe dan kap\u00eetal\u00eezma \u00e7andin\u00ee.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Derbir\u00eena siyas\u00ee a v\u00ea p\u00ea\u015fketina abor\u00ee-civak\u00ee di n\u00eev\u00ea duyem \u00ean sal\u00ean \u00e7il\u00ee ew b\u00fb ku herdu part\u00ee ji makezaroka \u201cgirseya ni\u015ftiman\u00ee\u201d vej\u00een b\u00fbn ew j\u00ee Partiya Ni\u015ftiman\u00ee a ku navenda w\u00ea li \u015eam\u00ea ye \u00fb Partiya Gel a ku navenda w\u00ea li Heleb\u00ea ye. Partiya yekem meyla w\u00ea bi ser tewereya Qah\u00eera-Riyad\u00ea de b\u00fb \u00fb ya duyem meyla w\u00ea bi ser ha\u015fimiyan li welat\u00ea Raf\u00eed\u00ean cih\u00ea bazara abor\u00ee bo firotina kel\u00fbpel\u00ean \u00e7aksaz\u00ee \u00fb bi taybet y\u00ean r\u00easand\u00ee y\u00ean ku bajar\u00ea Heleb\u00ea ew \u00e7\u00eadikirin. Her wiha Partiya Gel hestek\u00ee wiha li gel y\u00ea bazirgan \u00fb sazkar \u00e7\u00eadikir ku cih\u00ea abor\u00ee y\u00ea Heleb\u00ea \u00a0ji h\u00eala siyas\u00ee ve li navend\u00ean biryar\u00ea y\u00ean ku kes\u00ean \u015fam\u00ee li \u015eam\u00ea desteseriya w\u00ea dikin, vaj\u00ee nabe.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nearamiya di navbera dema derketina Fransay\u00ea \u00fb p\u00eakhatina derbeya le\u015fker\u00ee ya yekem a serekerkan Hisn\u00ee Ze\u00eem di adara 1949an de encama v\u00ea al\u00eeb\u00fbna \u015fam\u00ee-heleb\u00ee b\u00fb. Pa\u015f\u00ea li v\u00ea nearamiy\u00ea kar\u00ea ne ba\u015f \u00ea art\u00ea\u015fa S\u00fbriyay\u00ea di \u015fer\u00ea li hember\u00ee \u00cesra\u00eel\u00ea de pi\u015ft\u00ee avab\u00fbna w\u00ea di sala 1949an de.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dibe ku derbeya Ze\u00eem bertek be bo hewldana siv\u00eelan ku le\u015fker berpirsyar\u00ea encam\u00ean \u015fer d\u00eetin. Di \u00e7ar meh \u00fb n\u00eev\u00ea de xuya b\u00fb ku Ze\u00eem ber bi dij\u00eetiya Bexdad\u00ea ve di\u00e7\u00fb. Her wiha daxwaz\u00ean amer\u00eekayiyan p\u00eak dian\u00ee y\u00ean m\u00eena er\u00eakirina lihevkirina xeta petrol\u00ea \u201cTabline\u201d a kompaniya \u201cAramco\u201dy\u00ea ya amer\u00eekay\u00ee ya ku ji Erebistana Si\u00fbd\u00ee di Urdin\u00ea \u00fb xaka S\u00fbriyay\u00ea re\u00a0 di gih\u00eaje berava Libnan\u00ea, ku ber\u00ee w\u00ea Encumana Parlemntoy\u00ea ev proje er\u00ea nekirib\u00fb \u00fb dixwest dawiya xet\u00ea li berav\u00ean S\u00fbriyay\u00ea be. T\u00ea terc\u00eehkirin ku dema El-Ze\u00eem ser\u00eehildana s\u00fbriyay\u00ee \u015fkand dema ku lihevkirina agirbest\u00ea bi \u00cesra\u00eel\u00ea re \u00eemze kir, ku bi w\u00ea gelek xwestek\u00ean navdewlet\u00ee p\u00eak an\u00een.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di tebaxa 1949an de bi r\u00eaya derbeyeke le\u015fker\u00ee bi serektiya Sam\u00ee El-Hinaw\u00ee hukum\u00ea El-Ze\u00eem hilwe\u015fiya \u00fb pi\u015ft\u00ee w\u00ea bi s\u00ea mehan hilbijartin li dar ketin ku komeleya sazker wek\u00ee navenda dest\u00fbr\u00ea hat hilbijartin \u00fb Encumana Parlementoy\u00ea piraniya kursiyan Partiya Gel \u00fb hevalbed\u00ean xwe bi ser ketin (63 ji 114 kursiyan bi dest xistin). N\u00eaz\u00eek b\u00fb S\u00fbriya bi Iraq\u00ea re bibe yek bi r\u00eaya dest\u00fbr\u00ea, v\u00ea yek\u00ea j\u00ee hi\u015ft ku Ed\u00eeb \u015e\u00ee\u015fekl\u00ee derbeyeke le\u015fker\u00ee di kan\u00fbna p\u00ea\u015f\u00een a 1949an de p\u00eak b\u00eene ku Qah\u00eere, Riyad \u00fb dibe ku Par\u00eesa ku did\u00eet projeya Kevana Biber projeyeke bir\u00eetan\u00ee ye, pi\u015ftgirya w\u00ee kirin. Di 28-29\u00ea mijdar\u00ea de \u015e\u00ee\u015fekl\u00ee derbeya xwe ya duyem p\u00eak an\u00ee pi\u015ft\u00ee ku du salan li pa\u015f siv\u00eelan parlemento \u00fb hik\u00fbmet bi r\u00ea ve dibir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Li gor l\u00eakol\u00eeneke Douglas Little di kovara \u201cThe Middle East Journal\u201d hejmara 1\u00ea, \u00e7ileya 1990\u00ee r\u00fbpel 51-75 bi sernav\u00ea: \u201c\u015eer\u00ea sar \u00fb kar\u00ea bidiz\u00ee: Amer\u00eeka \u00fb S\u00fbriya 1945-1958\u201d, dib\u00eaje ku derbeya \u015e\u00ee\u015fekl\u00ee ya duyem bi gurkirina Amer\u00eekay\u00ea b\u00fb da ku S\u00fbriya plana \u201cbir\u00eavebirina Rojhilata Nav\u00een- MEC\u201d er\u00ea bike ya ku Washington, London, Par\u00ees \u00fb Enqeray\u00ea ew p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f kirib\u00fb ber\u00ee meh \u00fb n\u00eev\u00ea (r.60), ku ev plan serokwez\u00eer\u00ea t\u00eak\u00e7\u00fby\u00ee Mer\u00fbf El-Dewal\u00een\u00ee ew red dikir. Littel di v\u00ea l\u00eakol\u00een\u00ea de xwe spart belgey\u00ean ve\u015fart\u00ee y\u00ean ku di dawiya sal\u00ean 80y\u00ee de li Washington\u00ea hatin kif\u015fkirin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Van \u00e7ar derbey\u00ean le\u015fker\u00ee t\u00eakiliy\u00ean abor\u00ee-civak\u00ee pak nekirin, l\u00ea navenda desthilat\u00ea ji herdu partiyan veguhast art\u00ea\u015f\u00ea (El-Ze\u00eem \u00fb pi\u015ft\u00ee derbeya \u015e\u00ee\u015fekl\u00ee ya duyem) an j\u00ee hi\u015ft ku le\u015fker hevpariyan siv\u00eelan di desthilat\u00ea de bikin (El-Hinaw\u00ee \u00fb pi\u015ft\u00ee derbeya \u015e\u00ee\u015fekl\u00ee ya yekem). Pi\u015ft\u00ee derbeya li dij \u015e\u00ee\u015fekl\u00ee di hefteya daw\u00ee ya sibata 1954an de, kevala abor\u00ee-civak\u00ee nehat guhartin, ku giraniya abor\u00ee \u00fb \u00e7aksaz\u00ee li herdu bajar\u00ean mezin b\u00fbn \u00fb gund bajarok\u00ean pi\u00e7\u00fbk \u00fb bajar\u00ean normal hatin pa\u015fguhkirin. Her wiha herdu part\u00ee careke din derketin ser dikey\u00ea. L\u00ea par\u00e7eb\u00fbna wan di sala 1955an de bi seba pev\u00e7\u00fbna Bexdada N\u00fbr\u00ee Se\u00eed \u00fb Qah\u00eeraya Eb\u00fbdulnasir li ser \u201chevalbendiya Bexdad\u00ea\u201d r\u00ea li ber \u00e7epgiriya ereb\u00ee \u00fb komun\u00eest vekir. Art\u00ea\u015f careke din bih\u00eaz b\u00fb. Bi taybet hin k\u00eaferat di navbera komun\u00eest \u00fb basiyan de di pay\u00eeza 1957an de derket. Gelek kar\u00eeger\u00ean yekb\u00fbna bi Misir\u00ea re li gel erebperestan \u00fb siyasetmedar\u00ean rastgir y\u00ean m\u00eena Faris X\u00fbr\u00ee heb\u00fbn, ew j\u00ee ji encama tirsa belavb\u00fbna komun\u00eest\u00ea. El-X\u00fbr\u00ee ji Patrice Seale re li ser text\u00ea mirin\u00ea sala 1960\u00ee mukur hat ku \u201ctev\u00ee ku min yekb\u00fbn er\u00ea nekir, l\u00ea min bi awayek\u00ee raghand\u00ee red nekir. W\u00ea dem\u00ea min texm\u00een kir ku ev tekane r\u00ea ye bo ku r\u00ea li ber komun\u00eestan b\u00ea girtin.\u201d (6).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">4- Dema 1958-1970: Yekb\u00fbna S\u00fbriya- Misir\u00ea hi\u015ft ku \u00e7\u00eeneya desthilat b\u00ea guhartin a ku di nava siv\u00eelan de b\u00fb di dema 1954-1958 de, her wiha guhartin di art\u00ea\u015f\u00ea j\u00ee de kir, ku ne ten\u00ea desthilata siv\u00eel ket dest\u00ea Ebdulnasir de, l\u00ea bel\u00ea art\u00ea\u015fa S\u00fbriyay\u00ea j\u00ee ji n\u00fbv re endeze kir. A her\u00ee balk\u00ea\u015f ku Ebdulnasir kir ew b\u00fb ku ji n\u00fbv re tabloya abor\u00ee-civak\u00ee ya s\u00fbriyay\u00ee endeze kir bi r\u00eaya p\u00eakan\u00eena \u00e7aksazkirineke \u00e7andin\u00ee sala 1958an \u00fb dewletkirina bank \u00fb kargehan sala 1961\u00ea, v\u00ea yek\u00ea hi\u015ft ku guhartineke ji bin\u00ee ve di t\u00eakiliy\u00ean abor\u00ee-civak\u00ee y\u00ean s\u00fbriyay\u00ee de \u00e7\u00eabibe ku ev yek ne ji berjewendiy\u00ean sazkar, bazirgan \u00fb xwed\u00eey\u00ean bankan \u00ean her du bajar\u00ean mezin b\u00fb. Dema yekb\u00fbna S\u00fbriya-Misir\u00ea b\u00fb destp\u00eaka qelsb\u00fbna h\u00eaza siyas\u00ee-abor\u00ee-civak\u00ee-r\u00eaveber\u00ee-abor\u00ee ya \u015eam \u00fb Heleb\u00ea \u00fb b\u00fb destp\u00eaka h\u00eaza gundewaran di ji van herp\u00eac h\u00ealan ve. Hukum\u00ea cudab\u00fbn\u00ea di navbera \u00eelona 1961\u00ea \u00fb adara 1963yan de ev \u015f\u00eawaz ne \u015fikand, ku ev hukum ket \u00fb Partiya Beis\u00ea ev \u015f\u00eawaz berdewam kir \u00fb ew gihand l\u00fbtkey\u00ea, p\u00ea re j\u00ee diyardeyeke n\u00fb derket ew j\u00ee ew b\u00fb ku efser\u00ean ji gundan gihan navenda biryara siyas\u00ee.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">5- Dema 1970-2011: Dema hukim\u00ea Hafiz El-Esed bi w\u00ea yek\u00ea cih\u00eawaz b\u00fb ku p\u00eala derbey\u00ean le\u015fker\u00ee bi daw\u00ee kir y\u00ean ji sala 1949an de dest p\u00ea kirib\u00fbn, her wiha k\u00eaferat\u00ean navxwey\u00ee y\u00ean desthilt\u00ea ji sala 1963yan heta sala 1970y\u00ee, bi daw\u00ee kir. Ji h\u00eala abor\u00ee ve, vebira dewlet\u00ea, ya ku nav\u00ea vebira gi\u015ft\u00ee l\u00ea t\u00ea kirin, dest dan\u00ee ser tevahiya kar\u00fbbar\u00ean jiyana abor\u00ee ya hundir\u00een \u00fb dervey\u00ee. L\u00ea serdema n\u00fb planeke abor\u00ee \u00e7\u00eakir, ku him bi him berfireh dib\u00fb bo bazirgan \u00fb karsazan, bi taybet y\u00ean \u015fam\u00ee, ber\u00ee ku pencereya mezin ji wan re vebe bi biryara hejmar 10 a sala 1991\u00ea, v\u00ea yek\u00ea hi\u015ft ku S\u00fbriya bi awayek\u00ee prat\u00eek bikeve p\u00eavajoya mezinb\u00fbna aboriya bazar\u00ea ser hisab\u00ea kap\u00eetal\u00ea dewlet\u00ea, ev yek di demek\u00ea de zelal b\u00fb pi\u015ft\u00ee sala 2004an dema ku biryara dest\u00fbra bank\u00ean taybet hat day\u00een \u00fb him bi him dewlet d\u00fbr\u00ee peywir\u00ean abor\u00ee-civak\u00ee \u00e7\u00fb, l\u00ea bi awayek\u00ee ku demokrasiya siyas\u00ee p\u00ea re bi p\u00ea\u015f nediket.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di dema 2004-2011an de bi pi\u015ftgiriya dewlet\u00ea h\u00eaza abor\u00ee ya bi h\u00eaza abor\u00ee ya \u015eam\u00ea re mezin b\u00fb. Kes\u00ean di desthilata siyas\u00ee de an j\u00ee xizim\u00ean wan, te\u015feyek\u00ee ji kap\u00eatal\u00eezma heleb\u00ee-\u015fam\u00ee avakirin ku b\u00fb endameke sereke di \u00e7\u00eena kap\u00eetal a n\u00fb de ya wek\u00ee ku di dema 1939-1945an de di dema \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Duyem de ava b\u00fb. S\u00fbriya j\u00ee m\u00eena Yek\u00eetiya Sovyet\u00ea \u00fb Misira nasir\u00ee b\u00fb, dema ku kap\u00eetal\u00eezma dewlet\u00ea kor\u00eedoreke ne\u00e7ar\u00ee b\u00fb bo aboriya bazar\u00ea. Di navbera sal\u00ean 1970-2011an de, bo cara yekem di d\u00eeroka xwe de S\u00fbriya roleke her\u00eam\u00ee l\u00eest, ne ten\u00ea li Libnan\u00ea 1976-2005, l\u00ea bel\u00ea \u015eam dosyay\u00ean w\u00ea y\u00ean gir\u00eeng heb\u00fbn ku p\u00ea bandor li hundir\u00ea Iraqa tevlihev dikir di dema humuk\u00ea Sedam de pa\u015f\u00ea di dema 2003-2007 de. Her wiha bandoreke mezin a \u015eam\u00ea li k\u00eaferat\u00ean R\u00eaxistin Azadkirin Filist\u00een\u00ee heb\u00fb. Di k\u00eaferata \u00cesra\u00eel\u00ee-ereb\u00ee de ev dosya di dest\u00ea S\u00fbriyay\u00ea de b\u00fb ku \u201cheger \u015fer b\u00eay\u00ee mesir\u00ea nebe, a\u015ft\u00ee b\u00eay\u00ee S\u00fbriyay\u00ea nabe\u201d. Destp\u00eaka qelsb\u00fbna rola S\u00fbriyay\u00ea ya her\u00eam\u00ee veki\u015fandina w\u00ea ji Libnan\u00ea b\u00fb sala 2005an. P\u00ea re \u00ceran \u00fb Tirkiya li dever\u00ea bih\u00eaz b\u00fbn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00ad6- Dema kr\u00eeza S\u00fbriyay\u00ea 2011-2024: Teq\u00eena navxwey\u00ee ya S\u00fbriyay\u00ea ji Deray\u00ea di adara 2011an de navenda w\u00ea dever\u00ean gundewar b\u00fb, p\u00ea re j\u00ee bajarok\u00ean pi\u00e7\u00fbn \u00fb nav\u00een. Ku h\u00eala \u00e7andin\u00ee ji di navbera sal\u00ean 2004-2011an de qels b\u00fb bi seba zuhay\u00ea, buhab\u00fbna mazot \u00fb semad\u00ean \u00e7andiniy\u00ea. Ser\u00eehildana S\u00fbriyay\u00ea \u015eam \u00fb Helenb tev li wan neb\u00fb. Nekar\u00eena s\u00fbriyayiyan ji \u00e7arekirina hundir\u00een di sala 2011an de hi\u015ft ku kr\u00eeza S\u00fbriyay\u00ea bibe her\u00eam\u00ee \u00fb pa\u015f\u00ea b\u00fb navdewlet\u00ee. T\u00ea terc\u00eehkirin ku kr\u00eeza 2011an d\u00ea bih\u00eale ku s\u00fbriyay\u00ee dest\u00fbreke n\u00fb biniv\u00eesin berd\u00eala ya ku ji sala 1956an ve li dar e.<\/p>\n<p><strong>T\u00eabin\u00ee:<\/strong> Ev l\u00eakol\u00een ji serv\u00eesa be\u015f\u00ea ereb\u00ee y\u00ea Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan werger\u00ee kurmanc\u00eey\u00ea b\u00fbye, lewra \u00e7avkan\u00eey\u00ean v\u00ea l\u00eakol\u00een\u00ea wek\u00ee ku di ziman\u00ea ereb\u00ee de hatine bib\u00eer\u00eexstin, em \u00ea wek\u00ee w\u00ea bih\u00ealin da ku xwendevan\u00ean me karibin li \u00e7avkan\u00eeyan bi ziman\u00ea w\u00ea y\u00ea resen vegerin.<\/p>\n<p><strong>\u00c7avkan\u00ee:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(1) \u0632\u064a\u0646 \u0646\u0648\u0631\u0627\u0644\u062f\u064a\u0646 \u0632\u064a\u0646: \u00ab\u0646\u0634\u0648\u0621 \u0627\u0644\u0642\u0648\u0645\u064a\u0629 \u0627\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a\u0629\u00bb\u060c \u062f\u0627\u0631 \u0627\u0644\u0646\u0647\u0627\u0631\u060c \u0628\u064a\u0631\u0648\u062a 1979\u060c\u0635 100.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(2) \u0627\u0644\u0645\u0631\u062c\u0639 \u0627\u0644\u0633\u0627\u0628\u0642\u060c \u0635101.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(3) \u0646\u0641\u0633 \u0627\u0644\u0645\u0631\u062c\u0639\u060c \u0635 107-108.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(4) \u0633\u062a\u064a\u0641\u0646 \u0644\u0648\u0646\u063a\u0631\u064a\u063a: \u00ab\u062a\u0627\u0631\u064a\u062e \u0633\u0648\u0631\u064a\u0627 \u0648\u0644\u0628\u0646\u0627\u0646 \u062a\u062d\u062a \u0627\u0644\u0627\u0646\u062a\u062f\u0627\u0628 \u0627\u0644\u0641\u0631\u0646\u0633\u064a\u00bb\u060c \u062f\u0627\u0631 \u0627\u0644\u062d\u0642\u064a\u0642\u0629\u060c \u0628\u064a\u0631\u0648\u062a 1978\u060c \u0635 280-281.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(5) \u0641. \u0628 . \u0641\u064a\u0643\u062a\u0648\u0631\u0648\u0641: \u00ab\u0627\u0642\u062a\u0635\u0627\u062f \u0633\u0648\u0631\u064a\u0629 \u0627\u0644\u062d\u062f\u064a\u062b\u0629\u00bb\u060c \u062f\u0627\u0631 \u0627\u0644\u0628\u0639\u062b\u060c \u062f\u0645\u0634\u0642 1970\u060c \u0635 24.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(6) \u0628\u0627\u062a\u0631\u064a\u0643 \u0633\u064a\u0644: \u00ab\u0627\u0644\u0635\u0631\u0627\u0639 \u0639\u0644\u0649 \u0633\u0648\u0631\u064a\u0627\u00bb\u060c \u062f\u0627\u0631 \u0627\u0644\u0623\u0646\u0648\u0627\u0631\u060c \u0628\u064a\u0631\u0648\u062a 1968\u060c \u0635 423.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Made bi ziman\u00ea ereb\u00ee j\u00ee heye \u0627\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a\u0629 Derbeya t\u00eermeha 1908an ya li dij Sultan Ebdulhem\u00eed \u00fb pi\u015ftre d\u00fbrxistina w\u00ee ji kar di n\u00eesana 1909an de, ji aliy\u00ea netewperest\u00ean tirk \u00ean di Komeleya \u00cethad \u00fb Tereq\u00ee de, destp\u00eaka t\u00eak\u00e7\u00fbna dewleta Osman\u00ee b\u00fb. Di sala 20\u00ee a sedsala 20\u00ee de, \u00ead\u00ee destp\u00eaka tevger\u00ean netewey\u00ee y\u00ean ereb \u00fb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1815,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[17,22],"tags":[],"ppma_author":[],"class_list":["post-1814","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lekolin","category-manshet"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Hewldaneke vegotina d\u00eeroka S\u00fbriyay\u00ea - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nlka.net\/ku\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Hewldaneke vegotina d\u00eeroka S\u00fbriyay\u00ea - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Made bi ziman\u00ea ereb\u00ee j\u00ee heye \u0627\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a\u0629 Derbeya t\u00eermeha 1908an ya li dij Sultan Ebdulhem\u00eed \u00fb pi\u015ftre d\u00fbrxistina w\u00ee ji kar di n\u00eesana 1909an de, ji aliy\u00ea netewperest\u00ean tirk \u00ean di Komeleya \u00cethad \u00fb Tereq\u00ee de, destp\u00eaka t\u00eak\u00e7\u00fbna dewleta Osman\u00ee b\u00fb. Di sala 20\u00ee a sedsala 20\u00ee de, \u00ead\u00ee destp\u00eaka tevger\u00ean netewey\u00ee y\u00ean ereb \u00fb [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nlka.net\/ku\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-07-15T08:52:08+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-07-16T09:40:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/123.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"750\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"430\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1\"},\"headline\":\"Hewldaneke vegotina d\u00eeroka S\u00fbriyay\u00ea\",\"datePublished\":\"2024-07-15T08:52:08+00:00\",\"dateModified\":\"2024-07-16T09:40:15+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\\\/\"},\"wordCount\":3465,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/07\\\/123.png\",\"articleSection\":[\"L\u00eakol\u00een\",\"Manshet\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\\\/\",\"name\":\"Hewldaneke vegotina d\u00eeroka S\u00fbriyay\u00ea - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/07\\\/123.png\",\"datePublished\":\"2024-07-15T08:52:08+00:00\",\"dateModified\":\"2024-07-16T09:40:15+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/07\\\/123.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/07\\\/123.png\",\"width\":750,\"height\":430,\"caption\":\"Dabe\u015fkirina S\u00fbriyay\u00ea ji aliy\u00ea rasp\u00eariya frans\u00ee\\\/ar\u015f\u00eev\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Hewldaneke vegotina d\u00eeroka S\u00fbriyay\u00ea\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/\",\"name\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"description\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1\",\"name\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g48edb19aea60f53bda6015f6c91c3761\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/author\\\/editor\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Hewldaneke vegotina d\u00eeroka S\u00fbriyay\u00ea - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nlka.net\/ku\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Hewldaneke vegotina d\u00eeroka S\u00fbriyay\u00ea - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","og_description":"Made bi ziman\u00ea ereb\u00ee j\u00ee heye \u0627\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a\u0629 Derbeya t\u00eermeha 1908an ya li dij Sultan Ebdulhem\u00eed \u00fb pi\u015ftre d\u00fbrxistina w\u00ee ji kar di n\u00eesana 1909an de, ji aliy\u00ea netewperest\u00ean tirk \u00ean di Komeleya \u00cethad \u00fb Tereq\u00ee de, destp\u00eaka t\u00eak\u00e7\u00fbna dewleta Osman\u00ee b\u00fb. Di sala 20\u00ee a sedsala 20\u00ee de, \u00ead\u00ee destp\u00eaka tevger\u00ean netewey\u00ee y\u00ean ereb \u00fb [&hellip;]","og_url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\/","og_site_name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","article_published_time":"2024-07-15T08:52:08+00:00","article_modified_time":"2024-07-16T09:40:15+00:00","og_image":[{"width":750,"height":430,"url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/123.png","type":"image\/png"}],"author":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","Est. reading time":"14 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\/"},"author":{"name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#\/schema\/person\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1"},"headline":"Hewldaneke vegotina d\u00eeroka S\u00fbriyay\u00ea","datePublished":"2024-07-15T08:52:08+00:00","dateModified":"2024-07-16T09:40:15+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\/"},"wordCount":3465,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/123.png","articleSection":["L\u00eakol\u00een","Manshet"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/nlka.net\/ku\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\/","url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\/","name":"Hewldaneke vegotina d\u00eeroka S\u00fbriyay\u00ea - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/123.png","datePublished":"2024-07-15T08:52:08+00:00","dateModified":"2024-07-16T09:40:15+00:00","author":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#\/schema\/person\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nlka.net\/ku\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\/#primaryimage","url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/123.png","contentUrl":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/123.png","width":750,"height":430,"caption":"Dabe\u015fkirina S\u00fbriyay\u00ea ji aliy\u00ea rasp\u00eariya frans\u00ee\/ar\u015f\u00eev"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/hewldaneke-vegotina-diroka-suriyaye\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/nlka.net\/ku\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Hewldaneke vegotina d\u00eeroka S\u00fbriyay\u00ea"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#website","url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/","name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","description":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nlka.net\/ku\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#\/schema\/person\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1","name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g48edb19aea60f53bda6015f6c91c3761","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g","caption":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan"},"url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/author\/editor\/"}]}},"authors":[{"term_id":191,"user_id":2,"is_guest":0,"slug":"editor","display_name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g","0":null,"1":"","2":"","3":"","4":"","5":"","6":"","7":"","8":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1814","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1814"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1814\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1821,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1814\/revisions\/1821"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1815"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1814"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1814"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1814"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=1814"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}