{"id":1665,"date":"2024-05-04T17:26:03","date_gmt":"2024-05-04T17:26:03","guid":{"rendered":"https:\/\/nlka.net\/ku\/?p=1665"},"modified":"2024-05-04T18:45:55","modified_gmt":"2024-05-04T18:45:55","slug":"ataturk-di-xeyalen-naziyan-de","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nlka.net\/ku\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\/","title":{"rendered":"Ataturk di xeyal\u00ean naziyan de"},"content":{"rendered":"<p><strong>Made bi ziman\u00ea ereb\u00ee j\u00ee peyda dibe <a href=\"https:\/\/nlka.net\/archives\/11768\">\u0623\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a\u0629<\/a>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Pirt\u00fbk: Ataturk di xeyal\u00ean naziyan de (Atat\u00fcrk in the Nazi Imagination)<\/strong><\/p>\n<p><strong>Niv\u00eeskar: Stefan Ihrig<\/strong><\/p>\n<p><strong>Wergera ji \u00eengil\u00eeziy\u00ea: Hozan Had\u00ee<\/strong><\/p>\n<p><strong>We\u015fan\u00ean NEQ\u015e\u00ea \u00fb We\u015fanxaneya \u015eil\u00ear\u00ea<\/strong><\/p>\n<p><strong>Hejmara r\u00fbpelan: 558<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di v\u00ea pirt\u00fbk\u00ea\/l\u00eakol\u00eena k\u00fbr de, akad\u00eem\u00eesyan \u00fb mamostay\u00ea be\u015f\u00ea d\u00eerok\u00ea di Zan\u00eengeha Heyfay\u00ea de \u00fb ed\u00eetor\u00ea hevkar di \u201cKovara L\u00eakol\u00een\u00ean Holokost\u00ea\u201d de Stefan Ihrig qaseya bandorb\u00fbn \u00fb heyraniya rastgir \u00fb rastgiriya tund a naz\u00ee bi tecrubeya Tirkiyay\u00ea ya di destp\u00eaka sedsala 20em de, dide xuyakirin. Bi taybet herdu dem\u00ean 1919-1923 \u00fb 1933-1938 \u00fb dema bi d\u00fb de ya ku d\u00ea di 1945an de bi dawiya \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea duyem bi daw\u00ee bibe. Ew j\u00ee bi r\u00eaya xwespartina ser alav\u00ean ragihandin\u00ea y\u00ean \u00e7apkir\u00ee \u00fb agahiy\u00ea gi\u015ft\u00ee \u00fb avakirina n\u00ear\u00eena kesayet\u00ean sereke y\u00ean gir\u00eeng, ku bi v\u00ea yek\u00ea giha\u015ftin jin\u00fbveavakirina n\u00ear\u00een\u00ean berbelav \u00ean di w\u00ea dem\u00ea de li bara nim\u00fbneya tirk\u00ee.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pirt\u00fbka ku ji 6 be\u015fan \u00fb be\u015fek\u00ee p\u00ea\u015fgotin \u00fb yek\u00ee din pa\u015fgotin, p\u00eak t\u00ea, d\u00ea bi zelal\u00ee xuya bike ku \u00e7awa Hitler xwe wek\u00ee \u015fagirdek\u00ee Mistefa Kemal Ataturk dida wesfkirin \u00fb \u00e7awa w\u00eaneyek\u00ee ne rasteq\u00een ji Tirkiyay\u00ea re hat x\u00eazkirin \u00fb siyaset\u00ean Tirkiyay\u00ea \u00fb \u201c\u00e7arey\u00ean tirk\u00ee\u201d ji xwe re an\u00een da ku bibe katelogek an j\u00ee ferhengek ku d\u00ea naz\u00ee bo f\u00earb\u00fbn\u00ea l\u00ea vegere, bi taybet ti\u015ft\u00ea ku behsa s\u00eestema \u201cvolkisch\u00ee\u201d ya n\u00fb dike ku n\u00fbnertiya tevgereke gel\u00ear\u00ee bi serektiya serokek\u00ee ten\u00ea dike ew j\u00ee \u201cfuhrer\u00ea\u201d tirk Ataturk e. Her wiha ti\u015ft\u00ea ku bi d\u00fbv w\u00ea de hat ku Almanyay\u00ea teql\u00eeda siyaseta Tirkiyay\u00ea dikir ya komkujiyan ermenan \u00fb jin\u00fbveavakirina civak\u00ee \u00fb avah\u00ee ya ku bi nav\u00ea \u201cAfbaw\u201d t\u00ea naskirin, heta tu bigih\u00eaj\u00ee herdu mijar\u00ean tevgav \u00fb l\u00eeway\u00ea \u00ceskenderon\u00ea di rojnamegeriya naz\u00ee de wek\u00ee be\u015fek\u00ee ji xwestek\u00ean alman\u00ee da ku dever\u00ean alman\u00ee ax\u00eav \u00ean li dervey\u00ee s\u00eenor\u00ea xwe desteser bike.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wergera hevgirt\u00ee \u00fb r\u00easand\u00ee ya ku Hozan Had\u00ee ew p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f kiriye r\u00ea li ber xw\u00eener\u00ean ereb\u00ee vedike ku pirt\u00fbk\u00ea bixw\u00eenin, bi ser de j\u00ee xwe westandiye \u00fb hin t\u00eabin\u00ee niv\u00ees\u00eene t\u00ea de hin t\u00eagih \u00fb gotin\u00ean ku di pirt\u00fbk\u00ea de derbas dibin, \u015f\u00eerove dike.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Em dikarin amajey\u00ea p\u00ea bibin ku pirt\u00fbk yekem\u00een l\u00eakol\u00eeneke akad\u00eem\u00ee ye ya ku bi r\u00eabazeke kronoloj\u00ee ya xwe spartiye bi hezaran gotar \u00fb bi dehan pirt\u00fbk, bi taybet pirt\u00fbk\u00ean jiyannamey\u00ea y\u00ean ku li bara jiyana Atatur \u00fb Hilter di w\u00ea serdem\u00ea de b\u00fbn, hatiye niv\u00ees\u00een. Ev yek r\u00ea li ber xw\u00eener vedike da ku ji n\u00eaz ve xeyal\u00ean naziyan bib\u00eene ku tij\u00ee n\u00fb\u00e7ey\u00ean Tirkiyay\u00ea \u00fb xw\u00eengermiya naz\u00ee ya pir bi serkeftina nim\u00fbneya ataturk\u00ee \u00fb n\u00ear\u00een\u00ean Ataturk \u00ean li bara Tirkiyaya w\u00ee ya n\u00fb. Bi v\u00ea yek\u00ea ev yekem\u00een pirt\u00fbk e ku v\u00ea t\u00eakiliy\u00ea bi h\u00fbrb\u00een\u00ee anal\u00eez dike b\u00eahtir ji pirt\u00fbk\u00ean din \u00ean ku amaje bi v\u00ea t\u00eakiliy\u00ea kirine b\u00eay\u00ee ku bigih\u00eajin v\u00ea asta bilind ji h\u00fbrb\u00eeniyan.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di v\u00ea l\u00eakol\u00eena dir\u00eaj de cih\u00ea p\u00ea\u015fk\u00ea\u015fkirina hin h\u00fbrb\u00eeniy\u00ean ku di pirt\u00fbk\u00ea de hatine de heye, her wiha em d\u00ea bixin \u00e7ar\u00e7oveyeke vegotin\u00ea de da ku xw\u00eener karibe bi berfireh\u00ee mijar\u00ean pirt\u00fbk\u00ea nas bike b\u00eay\u00ee ku pir\u00fbk\u00ea bi tevah\u00ee bixw\u00eene. Her wiha v\u00ea l\u00eakol\u00een\u00ea hewl daye ku d\u00fbbarekirin\u00ea k\u00eam bike ku gelek caran di be\u015f\u00ean pirt\u00fbk\u00ea de derbas dibin \u00fb dibe ku\u00a0 niv\u00eeskar bi v\u00ea dubarekirin\u00ea dixwest hizira sereke ya ku li sernav\u00ea pirt\u00fbk\u00ea ye, tekez bike.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Naverok<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Destp\u00eak: \u00c7\u00fby\u00eena \u201cEnverland\u201d\u00ea<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Be\u015fa yekem: Waney\u00ean tirk\u00ee ji bo Almanyay\u00ea<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wek\u00ee b\u00fbyereka \u00e7apemeniy\u00ea ya Weimar\u00ea ya mezin, \u015eer\u00ea Serxweb\u00fbniy\u00ea y\u00ea Tirk, 1919-1923<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Be\u015fa duyem: <\/strong><strong>Enqereya li Munich\u00ea <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Derbeya Hitler\u00ee \u00fb Tirkiya<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Be\u015fa s\u00eayem: <\/strong><strong>\u201cSt\u00earka di tar\u00eetiy\u00ea de\u201d ya Hitler<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0Heyraniya naziyan a bi Ataturk \u00fb Tirkiyaya n\u00fb<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Be\u015fa \u00e7arem: Fuhrer\u00ea tirk <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hagiyografiya naziy\u00ea \u00fb perwerdeya netewey\u00ee<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\"><strong>Be\u015fa p\u00eancem: Tirkiyaya n\u00fb<\/strong><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00ear\u00een\u00ean naziy\u00ea der bar\u00ea dewleteka volkisch a modern da<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Be\u015fa \u015fe\u015fem: \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ee y\u00ea Duyem \u00fb Tirkiya<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Spanyayeke din?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>D\u00fbmah\u00ee: P\u00ea\u015f\u00ee li kevir, pa\u015f\u00ea li ax\u00ea<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Destp\u00eak: \u00c7\u00fby\u00eena \u201cEnverland\u201d\u00ea<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di destp\u00eaka pirt\u00fbk\u00ea de Stefan Ihrig vedigere sala 1908an. W\u00ea \u00e7ax\u00ea Tirk\u00ean Ciwan (Jon Turk) gefan dixwin. Diyar dikin ku heger Qan\u00fbna Bingeh\u00een a 1878an cardin bingeh ney\u00ea girtin, d\u00ea ber bi Konstant\u00eenopol\u00ees\u00ea ve bime\u015fin. V\u00ea yek\u00ea \u00a0hi\u015ft ku \u201cSiltan\u00ea sor\u201d, xw\u00eenmij \u00fb bednav \u201cEvdilhem\u00eed\u00ea Duyem\u201d, ser\u00ee ditew\u00eene \u00fb k\u00eaferat heta sala 1909an dom kir, ew sala ku Enwer Pa\u015fa (yek ji serek\u00ean Tirk\u00ean Ciwan) t\u00ea de ber bi paytext\u00ea ve \u00e7\u00fb pi\u015ft\u00ee ku derbeya dijber a ku sultan p\u00ea rab\u00fbb\u00fb, t\u00eak birin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di wan deman de Ewropay\u00ea \u00e7avd\u00eariya b\u00fbyr\u00ean 1908-1909an dikir \u00fb bi taybet Almanyay\u00ea. Neteweperest\u00ean alman \u015fore\u015fa Tirk\u00ean Ciwan p\u00eeroz kirin \u00fb Enwer Pa\u015fa wek\u00ee leheng d\u00eetin. Neteweperest\u00ean alman bawer kirin ku ti\u015ft\u00ean li perav\u00ean Bosporus\u00ea qewim\u00eene, di\u015fibin ti\u015ft\u00ean ku di sedsala 19an de li Almanya \u00fb \u00cetalyay\u00ea qewim\u00eene \u00fb ev p\u00eavajoyeka \u201cbixwevehatina netewey\u00ee\u201d ye. Ji ber v\u00ea, nav\u00ea \u201cMoltkey\u00ea Tirk\u201d li Enwer Pa\u015fa \u00fb nav\u00ea \u201cBismarck\u00ea Tirk\u201d j\u00ee li Teliet Pa\u015fa kirin<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Enwer Pa\u015fa bi ten\u00ea b\u00fb sembola \u00cemparatoriya Osman\u00ee ya n\u00fb. Nav\u00ea w\u00ee, wek\u00ee reklama cixarey\u00ean Enwer Beg, li ser otob\u00ees\u00ean duqat\u00ee hat niv\u00ees\u00een \u00fb li Postam\u00ea j\u00ee nav\u00ea w\u00ee li pirek\u00ea hat kirin. Di dema \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Duyem da, li ser tr\u00ean\u00ean almanyay\u00ee y\u00ean ber bi eniya Rojhilat\u00ea ve di\u00e7\u00fbn, nav\u00ea \u201cEnverland\u201d (welat\u00ea Enwer) hat niv\u00ees\u00een. Ti\u015ft\u00ea ku li Almanyay\u00ea r\u00fb dida \u201cnexwe\u015fiya tirk\u00ee\u201d b\u00fb, ku alman bi heyran\u00ea tirkan b\u00fbn. ber\u00ee deh salan ji derbeya Tirk\u00ean Ciwan, sikeya hesin\u00ee ya Bexdad\u00ea roleke mezin di p\u00eakan\u00eena berjewendiy\u00ean abor\u00ee \u00fb xwestek\u00ea b\u00fby\u00eena h\u00eazeke gewre de l\u00eest. Her wiha ragihandina \u00eemperator Wilhelm\u00ea Duyem ku xwe wek\u00ee \u201cpar\u00eazer\u00ea hem\u00fb mislimanan\u201d da xuyakirin di dema serdana xwe de bo \u00cemperatoriya Osman\u00ee de, be\u015fek b\u00fb ji r\u00eaklama alman\u00ee ya z\u00fb ji \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem re b\u00fb, ku d\u00ea tirk tev li \u201cc\u00eehada ku li Almanyay\u00ea hatiye \u00e7\u00eakirin\u201d bibin. Li teni\u015fa w\u00ea j\u00ee \u015fandey\u00ean le\u015fker\u00ee roleke mein di n\u00eaz\u00eekb\u00fbn\u00ea de l\u00eestin, ku nav\u00ea hin serek\u00ean alman wek\u00ee perwerdekar\u00ean art\u00ea\u015fa osman\u00ee hatin berzkirin, m\u00eena: Colmor von der Goltz \u00fb Liman von Sanders, ev efser\u00ean alman tev li \u201c\u00e7i ti\u015ft\u00ea tirk\u00ee\u201d b\u00fbn di dema ker\u00ea xwe de \u00fb pa\u015f\u00ea nav\u00ea \u201cpa\u015fa\u201d bi d\u00fbv nav\u00ea wan ket.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ihrig di pirt\u00fbka xwe de ya ku w\u00ea wek\u00ee \u201cge\u015fteke fezaya d\u00eerok\u00ee\u201d bi nav dike, ji sala 1908an ve, ku hewl da valahiy\u00ea dagire, valahiya ku pirt\u00fbk\u00ean li bara \u201cn\u00ear\u00eena Almanyay\u00ea li ser Ataturk \u00fb Tirkiyaya N\u00fb\u201d tunene, bi taybet niv\u00ees \u00fb pirt\u00fbk\u00ean naz\u00ee; ji ber ku Tirkiyaya Ataturk\u00ee\/ya n\u00fb wek\u00ee \u201cajelek\u00ee nenas berz b\u00fb ku ji d\u00eektatoriya dozdest, bol\u015fev\u00eek, demokrasiy rojavay\u00ee \u00fb kevne\u015fopiy\u00ean \u015fore\u015fa Fransyay\u00ea\u201d p\u00eak t\u00ea, dema derketina w\u00ea di navbera herdu \u015fer\u00ean c\u00eehan\u00ee de b\u00fb di rojnameger\u00ee \u00fb niv\u00ees\u00ean alman\u00ee de, di nav de j\u00ee x\u00eetab\u00ean neteweperst\u00ee.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Li gor niv\u00eeskar, pirt\u00fbk \u201cn\u00ear\u00een\u00ean n\u00fb derbar\u00ea d\u00eeroka Almanya \u00fb sosyal\u00eezma netewey\u00ee\u201d p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dike, ew j\u00ee bi r\u00eaya xwespartina j\u00eader\u00ean gir\u00eeng \u00ean m\u00eena rojname \u00fb xwendina bi hezaran gotar, bi taybet gotar\u00ean ku di destp\u00eaka sedsala 20em de hatine we\u015fandin, ango ji destp\u00eaka Komara Weimar\u00ea ya ku dema Almanya di \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem de bi bin ket, derket, heta dawiya Reicha S\u00eayem.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Waney\u00ean tirk\u00ee ji bo Almanyay\u00ea<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ber\u00ee bidaw\u00eeb\u00fbna \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ee y\u00ea Yekem sala 1919an, art\u00ea\u015fa osman\u00ee tevlihev b\u00fb, ku t\u00eak di\u00e7\u00fb \u00fb rev\u00een di nava le\u015fkeran de \u00e7\u00eab\u00fb \u00fb \u00e7ek b\u00ea cebilxane mab\u00fbn. W\u00ea \u00e7ax\u00ea k\u00eamnetewey\u00ean xiristyan al\u00ean xwe y\u00ean netewey\u00ee hildan, \u201c\u00fb hin plan heb\u00fbn bo damezirandina dewleta Ermenistan a serbixwe \u00fb be\u015f\u00ean berfireh ji rojavay\u00ea Anadol\u00ea bo Y\u00fbnanistan\u00ea b\u00ea day\u00een, an j\u00ee damezirandina dewleteka y\u00fbnanistan\u00ee ya duyem, an j\u00ee dewleta bent\u00ee-y\u00fbnan\u00ee-ermen\u00ee li ser berav\u00ean deryaya Re\u015f\u201d.\u00a0 Dema ku art\u00ea\u015fa y\u00fbnan\u00ee bi fermana hevalbendan (Br\u00eetanya \u00fb Fransa) ber\u00ee peymana A\u015ftiy\u00ea \u00fb radestkirina siltan \u00fb hik\u00fbmeta w\u00ee, Sem\u00eerna (Ezm\u00eer) dag\u00eer kir, xewn\u00ean w\u00ea n\u00eaz\u00ee rastiy\u00ea b\u00fbn. xuya dikir ku her ti\u015ft di gulana 1919an de hat guhartin, li gor vegotina tirk\u00ee ji d\u00eerok\u00ea re, \u00e7axa ku Mistefa Kemal Ataturk ji n\u00fb ve h\u00eaz\u00ean osman\u00ee li rojhilat\u00ea Anadol\u00ea bir\u00eaxistin kir, ku d\u00ea neteweperest\u00ean tirk pi\u015ft\u00ee k\u00eaferateke dijwar ji n\u00eev\u00ea 1919an heta n\u00eev\u00ea 1923yan welatek\u00ee ji xwe re bi dest bixin, ku di Peymana Lozan\u00ea 1923yan de p\u00eak hat \u00fb serrastkirina Peymana Sever\u00ea a sala 1920\u00ee.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ti\u015ft\u00ea ku p\u00eak hat, di n\u00ear\u00eena alman\u00ean t\u00eak\u00e7\u00fby\u00ee de xewneke netewey\u00ee b\u00fb. V\u00ea yek\u00ea hi\u015ft ku alman li nim\u00fbneyek\u00ea bigerin da ku wan han bide, bi v\u00ea yek\u00ea nav\u00ea Mistefa Kemal bi li ser her ziman\u00ee \u00fb bi her hal\u00ee naz\u00ee bi Tirkiyay\u00ea re \u00e7\u00eab\u00fbn, li gor gotin\u00ean serek\u00ea ket\u00eebeya Bahoza Naz\u00ee, Ernst Rohm sala 1922yan, siyaseta c\u00eehan\u00ee \u201cgir\u00eaday\u00ee t\u00eako\u015f\u00eena Tirkiyay\u00ea ya bo serxweb\u00fbn\u00ea ye ya bi serektiya Kemal Pa\u015fa\u201d, her wiha rojnameyan \u015f\u00eerovey\u00ean ji h\u00eala niv\u00eeskar\u00ean naz\u00ee \u00fb volkich\u00ee (tevgera gel\u00ear\u00ee) y\u00ean li bara b\u00fbyer\u00ean ku r\u00fb didin, hewandin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di desp\u00eak\u00ea de daxwaz\u00ean f\u00earb\u00fbna ji waneya tirk\u00ee tuneb\u00fbn, l\u00ea alav\u00ean ragihandin\u00ea gotin ku ti\u015ftek hey\u00ea h\u00eajay\u00ee f\u00earb\u00fbn\u00ea ye, ji ber w\u00ea gelek rojnameyan t\u00eagiha \u201cp\u00ea\u015frew\u201d bi kar an\u00ee. Rojnameya Volkischer Beobachter gotarrek bi sernav\u00ea \u201cTirkiya-P\u00ea\u015frew\u201d belav kir, rojnameya gift\u00fbgo kir ku Tirkiya \u201cserperis\u015ftiya doz\u00ea\u201d kir ji ber ku w\u00ea ji n\u00fbv re peyman\u00ean Par\u00ees\u00ea (S\u00eaver \u00fb Lozan) di ber \u00e7avan re derbas kir. Di wan dem\u00ean b\u00eah\u00eav\u00ee de ku serek t\u00ea de peyda nedib\u00fbn, Tirkiya n\u00fbnertiya \u201ccih\u00ea tekane\u201d kir, ku hi\u015ft xw\u00eener\u00ea alman y\u00ea neteweperest bigih\u00eaje rew\u015fa guncav, bi v\u00ea watey\u00ea \u201cTirkiya \u00e7\u00eeroka serkeftina netewey\u00ee b\u00fb ku d\u00fbr\u00ee aqilan b\u00fb\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di sala 1919an de, rojnamegeriya kes\u00ean t\u00eak\u00e7\u00fby\u00ee \u00fb b\u00eazar, \u201cm\u00earxaz\u00ea\u201d xwe d\u00eet, Mistefa Kemal bo xw\u00eener\u00ea alman bi p\u00ean\u00fbsa Tia Von Puttkamer hat p\u00ea\u015fk\u00ea\u015fkirin, ku ber\u00ea w\u00ea Atatur d\u00eetib\u00fb, t\u00ea de d\u00eeroka w\u00ee dida xuyakirin ji \u00e7axa \u201crizgarkirina Kostant\u00eenopol\u00ees\u00ea (Stenbol) di cenga Gal\u00eeboliy\u00ea de di \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ee y\u00ea Yekem de. Rojnamey\u00ean din j\u00ee li ser r\u00eaya w\u00ea me\u015fiyan ku rojnamey\u00ean din gotar li bara Ataturk \u00fb \u201ctevgera serxweb\u00fbn\u00ea\u201d belav kirin. Rojnamegeriya alman\u00ee ji c\u00eehan\u00ea re da xuyakirin ku \u201cku Ataturk bi awayek\u00ee ba\u015ftir nas dikin ji kes\u00ean din\u201d. Rojnamegeriya rastgir \u00fb rastgiya tund b\u00fb \u201cal\u00eegira Mistefa Kemal Ataturk \u00fb ax\u00eavera ferm\u00ee bi nav\u00ea w\u00ee\u201d an j\u00ee \u201crojnamey\u00ean alman\u00ee b\u00fbn m\u00eena kekalet\u00ean t\u00eakiliy\u00ean gi\u015ft\u00ee y\u00ean ewropay\u00ee ku bo kemal\u00eestan kar dikin\u201d, heta astek\u00ea ku \u015f\u00eeroveyek di rojnameya Deutsche Allgemeine got ku p\u00eakan e meriv li bara Tirkiyay\u00ea \u201croj\u00ea hezar car\u00ee bixw\u00eene\u201d di rojnamegeriya alman\u00ee de.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u00eager\u00eena li \u015fibandin \u00fb wek\u00eetiyan di navbera rew\u015fa Tikiya \u00fb ya Almanyay\u00ea de bo seba bikaran\u00eena gotin \u00fb w\u00eaney\u00ean wek hev, m\u00eena bikaran\u00eena gotina kaeser berd\u00eala sultan \u00fb \u201cd\u00eara tirk\u00ee\u201d berd\u00eala \u00eeslam\u00ea. V\u00ea yek\u00ea gir\u00eengiya \u201cpispor\u00ean\u201d rew\u015fa Tirkiyay\u00ea z\u00eade kir, \u00ean m\u00eena marsal\u00ea alman di art\u00ea\u015fa osman\u00ee de Liman von Sanders \u00fb nandoz\u00ea alman \u00ea di nav h\u00eaz\u00ean kemal\u00eest de, Hans Trobst \u00ea ku di rojnamey\u00ean naz\u00ee de niv\u00ees\u00ee \u00fb d\u00ea di dem\u00ean b\u00ea de bibe kesayeteke sereke di war\u00ea niv\u00ees\u00eena li bara Tirkiyaya n\u00fb de.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yek ji pirsgir\u00eakan ew e b\u00fb hewldana \u015f\u00eerovekirina hevkariya di navbera kemal\u00eest \u00fb bol\u015fev\u00eestan de, ku rast\u00ee gelek l\u00eapirs\u00eenan hat, her wiha tirsa gir\u00eaday\u00ee \u00e7awaniya v\u00ea t\u00eakiliy\u00ea, gelo ka Kemal Ataturk meyla w\u00ee bi ser Yek\u00eetiya Sovyet\u00ea de ye an na, pa\u015f\u00ea axaftina li bara \u201cbol\u015fev\u00eezma netewey\u00ee\u201d, l\u00ea niv\u00ees\u00ean xw\u00eengerm \u00ean Araturk bi lez ev mesele \u00e7are kir \u00fb w\u00ea wek\u00ee tekt\u00eekeke ataturk\u00ee wesf kir, tev\u00ee ku netewey\u00ee bi reng\u00ea xwe y\u00ea ataturk\u00ee bi bol\u015fev\u00eezm\u00ea nay\u00ea komkirin, ji ber ku nep\u00eakan e \u201cberfeke germ an j\u00ee hesinek\u00ee text\u00ee hebe\u201d wek\u00ee \u00e7awa ku rojnameya naz\u00ee got,\u00a0 rojnameyan ji sala 1921\u00ea \u00fb bi jor de li bara prgmatisma kemal\u00ee ya \u201csax\u201d niv\u00ees\u00een, dibe ku nav\u00ea bi d\u00fbv t\u00eakiliya Ataturk bi bol\u015fev\u00eezm\u00ea ket ji encama \u201cnezelaliya bernameya Ataturk bi xwe b\u00fb\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cT\u00eako\u015f\u00eena li dij hevalbendan\u201d wek\u00ee k\u00eaferata netewey\u00ee hat d\u00eetin, ne wek\u00ee t\u00eako\u015f\u00eena li dij emberyal\u00eezm\u00ea, v\u00ea yek\u00ea hi\u015ft ku b\u00eahtir bibin heyran\u00ee \u00fb hewesdar\u00ean Tirkiyay\u00ea. \u015e\u00eawaz\u00ea ku rojnameger\u00ee di\u015fopand xwe dispart s\u00ea baweriyan: Hevalbend emberyal\u00eest\u00ean kr\u00eat in. Tirk d\u00ea ser\u00ea\u015f\u00ea ji hevalbendan re \u00e7\u00eakin \u00fb di dawiy\u00ea d\u00ea bi ser bikevin. Her wiha Tirkiyay\u00ea qelsiya hevalbendan kif\u015f kir. Ev wane ya her\u00ee ku deng\u00ean neteweperest \u00ean alman p\u00eaw\u00eestiya wan p\u00ea heb\u00fb, rojnameyan j\u00ee bi rijd\u00ee ev yek tekez kir, ku Tirkiyaya Daw\u00fbd (bindest) li dij Cal\u00fbt (hevalbend) rawestiya, her wiha gotara hevalbendar \u015fermezar kirin a ku dib\u00eaje Mistefa Kemal \u201cdiz\u201d an j\u00ee \u201cserek\u00ea nijdevanan\u201d e. Her wiha rojnameyan pesn\u00ea Ataturk da \u00fb propoganda ji w\u00eaney\u00ea \u201cTirkiyaya nemir\u201d re \u00e7\u00eakirin, her wiha bi awayek\u00ee berdewam pesn\u00ea \u00e7ek\u00ean tirk\u00ee hat day\u00een ku \u201ctirkan bi \u00e7ek\u00ean xwe tekez kir ku ew d\u00ea a\u015ftiyeke ku bi\u015fibe \u015fermiy\u00ea er\u00ea nekin.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rew\u015fa heyraniy\u00ea Ataturk \u00fb \u00e7ek\u00ean tirk\u00ee derbas kir \u00fb ket te\u015fey\u00ea bir\u00eavebirina dan\u00fbstandinan di dema gift\u00fbgoya bend\u00ean Peymana Lozan\u00ea, ku pesn\u00ea qaseya \u201cserhi\u015fkiya \u015fandeya tirk\u201d hat day\u00een, ku p\u00ea m\u00earxasek\u00ee n\u00fb kif\u015f kirin, ew j\u00ee Ismet \u00cenonu serok\u00ea \u015fandeya tirk\u00ee \u00fb \u201cnaya Enqeray\u00ea\u201d an j\u00ee \u201cnaya ku c\u00eehan hejand\u201d, v\u00ea meseley\u00ean careke din r\u00ea li ber w\u00ea yek\u00ea vekir ku bijareya siyas\u00ee ya alman\u00ee b\u00ea devav\u00eatin ji ber ku ser\u00ea xwe li ber merc\u00ean hevalbendan \u00e7imandin di dema \u00eemzekirina Peymana Versailles\u00ea de ku hi\u015ft Almanya bi awayek\u00ee \u015ferm xwe radest bike. Bi v\u00ea yek\u00ea israra ser \u201cberxwedana tirkan\u201c bendek\u00ee sereke b\u00fb di rojnameyan de. Rojaneya Deutsche Allgemeine ten\u00ea li bara \u201ckomara her\u00ee ciwan\u201d diaxiv\u00ee \u00fb gotina ku dib\u00eaje \u201ckomar\u00ean n\u00fb\u201d hene, y\u00ean m\u00eena \u201ckomara kurd\u00ee\u201d mandele kir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di nava v\u00ea rew\u015fa ku ji h\u00eala netewey\u00ee ve tij\u00ee \u00fb bif\u015far e, daxwaz\u00ean \u201cEnqera Almanya\u201d dest p\u00ea kirin, ango p\u00eaw\u00eest e Almanya bibe m\u00eena Tirkiyaya n\u00fb a ku ji Enqeray\u00ea vejiya, pa\u015f\u00ea li \u201cMistefay\u00ea Almanyay\u00ea\u201d b\u00ea ger\u00een, l\u00ea nidik dengan \u00e7avd\u00eariya ti\u015ft\u00ea ku dib\u00fb dikir, m\u00eena deng\u00ea \u00e7alakvan\u00ea a\u015ftiy\u00ea y\u00ea alman Carl von Ossietzky. Xuya dikir ku van dengan d\u00ea p\u00eaw\u00eestiy\u00ea kes\u00ea alman y\u00ea b\u00eazar p\u00eak nean\u00eeba.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<figure id=\"attachment_1667\" aria-describedby=\"caption-attachment-1667\" style=\"width: 554px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1667 size-publisher-lg\" src=\"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Picture2-554x430.jpg\" alt=\"\" width=\"554\" height=\"430\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-1667\" class=\"wp-caption-text\">Kar\u00eekatorek di rojnameya Kladderadatsch\u00ea de sala 1922yan, t\u00ea de Ataturk \u015f\u00fbrek\u00ee li ser niv\u00eesand\u00ee \u201ch\u00eaz \u00fb hezkirina welat\u201d hatiye niv\u00ees\u00een, hilgirtiye<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Stefan Ihrig di dawiya her be\u015fek\u00ea de puxteyek\u00ea dide xw\u00eener\u00ea xwe, di v\u00ea be\u015f\u00ea de ba ki\u015fan dser axaftina li bara ku \u201c\u015fer\u00ea serxweb\u00fbn\u00ea\u201d b\u00fbyereke ragihandin\u00ee ye p\u00eakan bi r\u00eaya w\u00ea l\u00eakol\u00een li bara \u201cbend\u00ean cuda cuda y\u00ea ku Almanya di w\u00ea dem\u00ea de mij\u00fbl kir\u201d b\u00ea kirin, hin h\u00fbrb\u00eeniyan rew\u015feke hi\u015fmendiya wekhev afirand, wek\u00ee komkujiya ermenan, ku t\u00ea de ermanan cih\u00ea cih\u00fbyan girt, wek\u00ee efsaneya \u201cderbeya di pi\u015ft\u00ea de\u201d ya ku derheq\u00ea cih\u00fbyan de dihat gotin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u00ea heyraniya d\u00fbvdir\u00eaj a bi Tirkiyay\u00ea li ser dir\u00eajahiya \u00e7ar salan \u201cxewneke netewey\u00ee b\u00fb \u00fb p\u00eak hat\u201d, xewnek b\u00fb ku bi \u015f\u00fbr \u00fb \u015feran p\u00eak hat. L\u00ea rojnameya bi r\u00eaya destn\u00ee\u015fankirina \u201cwaney\u00ean tirk\u00ee\u201d \u201calmanyayeka beranber\u201d ava kirin \u00fb belav kirin ku \u201cev tekane r\u00ea ye bo rizgarkirina Almanyay\u00ea\u201d \u00fb \u201cf\u00earb\u00fbna ji Tirkiyay\u00ea\u201d tekane r\u00ea ye bo xelasiya ji b\u00eazar\u00ee \u00fb \u015fikb\u00fbna bi siyaseta alman\u00ee ya w\u00ea dem\u00ea. Dibe ku gotara \u201cMistefa li ser \u00e7em\u00ea Rayin\u00ea\u201d gotareke rojnameger\u00ee ya zelal b\u00fb ku banga f\u00earb\u00fbna ji waney\u00ean tirk\u00ee dikir \u00fb li ser r\u00eabaza \u201cr\u00eaya tirk\u00ee\u201d bime\u015fin da ku careke din Peymana Versailles\u00ea di ber \u00e7avan re derbas bikin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u201cEnqereya li Munich\u00ea\u201d<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rastgiriy\u00ea rikberiya Komara Weimar\u00ea bi r\u00eaya derbeya Hiltler a ku bi bin ket kir, derbeya ku dixwest dest deyne ser desthilat\u00ea bi r\u00eaya derbeya ku sir\u00fb\u015fa w\u00ea ji \u201cMistefa Kemal Ataturk \u00fb b\u00fbyer\u00ean Anadol\u00ea b\u00fb\u201d b\u00eahtir ji bandora w\u00ea bi nim\u00fbneya (\u00e7\u00fby\u00eena ber bi Romay\u00ea ve) a Mussolini, tev\u00ee ku li Mussolini wek\u00ee qidweyeke ba\u015f ji bo naziyan dihat n\u00ear\u00een. Franz Willing niv\u00eesand ku naz\u00ee b\u00eahtir bi Mussolini bandor b\u00fbb\u00fbn, l\u00ea rastgiriya xwepar\u00eaz, di nav de general\u00ean berz di art\u00ea\u015fa Almanyay\u00ea de bi Atatur bandor b\u00fbb\u00fbn.\u00a0 Hin\u00ean din j\u00ee gotin ku \u201cMussolini \u00fb Ataturk herduyan al\u00eekar\u00ee kir da ku rew\u015fa tevlihev\u00ee \u00fb kr\u00eez dest p\u00ea bikin, ku guhartin di nava neteweperestan de \u00e7\u00eakir.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tirkiya di rojnamegeriya naz\u00ee de peyda b\u00fb, bi taybet Heimatland \u00fb Volkischer Beobachter, tev\u00ee ku a daw\u00ee dibera tirkan xuya dikir \u00fb \u201ckomploya ku\u015ftina sultan di t\u00eermeha 1920\u00ee de \u015fermezar kir\u201d \u00fb xuya dikir ku al\u00eegira Y\u00fbnanistan\u00ea ye \u00fb Atatur wek\u00ee bol\u015fev\u00eezm\u00ea n\u00fb wesf kir, ev yek daw\u00eetir\u00een d\u00eetina ner\u00ean\u00ee b\u00fb heta rawest\u00eena w\u00ea di sala 1945an de, di roja ku rojname ji h\u00eala partiya naz\u00ee ve hat kir\u00een, rojname ji bin\u00ee ve hat guhartin, sernav\u00ean wek\u00ee \u201cTirkiyaya M\u00earxas\u201d \u00fb \u201cTirkiyaya qidwe\u201d dest p\u00ea kirin \u00fb naveroka w\u00ea al\u00eegir \u00fb heyran\u00ean tirkan b\u00fbn. Her wiha bang dikir ku \u201c\u015f\u00eawaz\u00ean tirkan\u201d b\u00ean bikaran\u00een \u00fb parastina ataturkiy\u00ea kir ku ne p\u00eakan e ew ber bi bol\u015fev\u00eezm\u00ea ve bi\u00e7e.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u00ea Heimatland senaryoya w\u00ea a dubarekir\u00ee ew b\u00fb ku bijareya serdest li Komara Weimar\u00ea wek\u00ee \u201cbindest\u00ean xesand\u00ee\u201d bide xuyakirin, l\u00ea Tirkiya ji kes\u00ean xesand\u00ee xilas b\u00fb. Her wiha gewretiya Ataturk tekez dikir \u00fb ew wek kesek\u00ee \u201cdilsoz\u201d wesif kir. Hin gotanr\u00ean din li bara hin p\u00ea\u015fb\u00eeniyan axiv\u00een li bara \u201ctevl\u00eekirina hem\u00fb dever\u00ean tirk\u00eeax\u00eav ku piraniya Asyaya Nav\u00een dihew\u00eene, wek\u00ee p\u00eakan\u00eenek\u00ea ji xewn\u00ean Enwer Pa\u015fa re\u201d, dibe ku ev p\u00ea\u015fb\u00een\u00ee biryardariy\u00ea dide xuyakirin ya li bara gudana Enwer Pa\u015fa ya ku niha li Tirkiyay\u00ea nema peyda ye, dibe ku ji v\u00ea p\u00ea\u015fb\u00eebniy\u00ea b\u00ea t\u00eagiha\u015ftin\u00a0 ku xwesteka netewey\u00ee ya tevl\u00eekirina dever\u00ean alman\u00eeax\u00eav heye.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gotar\u00ean her\u00ee berz \u00ean kes\u00ea nondoz \u00ea ku bi kemal\u00eestan re kar kir, Trobst b\u00fb. Bal ki\u015fand ser lihevhatina rew\u015f\u00ea li Tirkiya \u00fb Almanyay\u00ea \u00fb axaftina li bara \u201cserhildana netewey\u00ea\u201d \u00fb heyraniya bi gurza hesin\u00ee ya Ataturk \u00fb dan\u00fbstandina w\u00ee bi opoz\u00eesyon\u00ea re \u00fb dadgeh\u00ean w\u00ee y\u00ean taybet. Trobst li bara siyaseta \u201chesin \u00fb agir\u201d rij b\u00fb ya ku derheq\u00ea opoz\u00eesyon\u00ea de dime\u015fiya, di nav de opoz\u00eesyona b\u00ea\u00e7ek j\u00ee, ku hatin \u00e7ewisandin. Trobst heyran\u00ea siyseta r\u00fbxandin\u00ea b\u00fb, ya ku divab\u00fb kutaker \u00fb ber\u00e7av be \u00fb xofdar be. Her wiha banga komkujiyan kir ku div\u00ea p\u00ea re \u201ceniyeke yekgirt\u00ea\u201d ava bibe, ku div\u00ea xw\u00eenmij\u00ean \u201cy\u00fbnan\u00ee \u00fb ermen\u201d \u00ean ku \u201cp\u00eaw\u00eest b\u00fb b\u00ean rakirin \u00fb d\u00fbrxistin\u00ad\u201d. Her wiha Trobst p\u00ea\u015fwaziya siyaseta pevguhartina \u015f\u00eaniyan kir a di navbera Tirkiya \u00fb Y\u00fbnanistan\u00ea de \u00fb siyaset\u00ean qewirandina kom\u00ee.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vexwedia Hitler ji Trobst re ber\u00ee derbeya Munich\u00ea n\u00ee\u015fan e ku gotar\u00ean w\u00ee hatine xwendin. Hin\u00ean n\u00eaz\u00ee Hitler niv\u00eesandin ku li j\u00eamaleke b\u00eeray\u00ea li Munich\u00ea li Hitler guhdar kirine li bara \u201cherdu nim\u00fbney\u00ean Ataturk \u00fb Mussolini\u201d diaxiv\u00ee, her wiha rojnamey\u00ea amaje bi \u201cb\u00eajer\u00ea Munich\u201d\u00ea (Hitler) kir ku pesn\u00ea Ataturk dide. T\u00ea terc\u00eehkirin ku gotar\u00ean m\u00eena \u201chik\u00fbmetek\u00ea m\u00eena ya li Enqeray\u00ea bidin me\u201d an \u201cp\u00eaw\u00eest e \u00e7are tirk\u00ee be bi pevguhartina Munich\u00ea bi Enqeray\u00ea ne \u00e7\u00fby\u00eena ber bi Romay\u00ea ve be\u201d li gor ku rojnameya Heimatlanda naz\u00ee idia kir ku gotina \u201cEnqera\u201dy\u00ea b\u00fb gotineke \u201cnim\u00fbney\u00ee\u201d \u00fb hizira veguhastina giraniy\u00ea ji Berl\u00een\u00ea bo Munich\u00ea kir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Beriya derbeya Hiltler bi 5 rojan, r\u00eazegotar\u00ean bo almanan niv\u00ees\u00ee derketin, di yek\u00ea ji wan de wiha hatib\u00fb niv\u00ees\u00een: \u201cbibe Kemal Pa\u015fayek\u00ee din, ber\u00ea me bi serkeftin\u00ea veke, Almanyayeke ewre \u00fb hevgirt\u00ee ava bike\u201d. Dibe ku hevoka \u201cbibe Kemal Pa\u015fayek\u00ee din\u201d yek ji hander\u00ean ku bandor li Hitler kiribin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hizira Enqera- Munich li gel neteweperestan berdewam kir, deng bilnd dib\u00fbn \u00fb digtin ku ne p\u00eakan e \u201c\u00e7are ne ji be\u015f\u00ea sax \u00ea Almanyay\u00ea were, ev be\u015f j\u00ee Pavarya b\u00fb (Munich)\u201d. Her wiha gotinek din heb\u00fb digtin ku \u201cdi d\u00eerok\u00ea de derbas neb\u00fbye ku gel pi\u015ft\u00ee dag\u00eerkeriy\u00ea ji paytexta dag\u00eerkir\u00ee ser\u00ea xwe hilde\u201d ku amaje bi Stenbol \u00fb Berl\u00een\u00ea dikirin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Stefan Ihrig t\u00eab\u00eeniyek\u00ea diniv\u00eese ku \u201cbalk\u00ea\u015f e ku Tirkiya xuya kir ku ew e ya ku nim\u00fbneya \u00eetal\u00ee p\u00ea hat f\u00eamkirin, ne ters\u00ee w\u00ea\u201d. Di gotara Hitler de, serok\u00ea naz\u00ee destn\u00ee\u015fan kir ku du reng\u00ean derbeyan hene, a yekem \u201cserhildana general\u00ea tirk Kemal Pa\u015fa li dij serdestiya Kostant\u00eenopol\u00ees\u00ea, ku giha asta ku serdestiya p\u00eeroz a serek\u00ea ola Mihemed\u00ee red kir\u201d.. \u00fb Ataturk hewl dide \u201cazadiya gel\u00ea xwe\u201d bi dest bixe. Di reng\u00ean duyan \u00ean derbeyan de Mussolini bi b\u00eer xist. Ihrig gift\u00fbgo dike ku pilebendiyeke p\u00eeram\u00eed\u00ee di hizira Hitler de heye, t\u00ea de Ataturk ber\u00ee Mussolini ye, ku bihane ji xiyaneta Ataturk re dan\u00ee ya ser\u00eehildana w\u00ee li dij desthilat\u00ea ku ew di \u201cazadkirina welat\u201d de bi ser ket.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ji ber qelsiya gir\u00eadan\u00ean naziyan \u00ean z\u00fb bi tirkan re, \u201calman\u00ean osman\u00ee\u201d y\u00ean m\u00eena Leman von Sanders \u00fb \u201calman\u00ean tirk\u201d \u00ean m\u00eena Trobst bandora xwe li hizira naz\u00ee kirin, li teni\u015fta hin alman\u00ean osman\u00ee y\u00ean ku hevbe\u015f\u00ea di derbeya Munich\u00ea de kirin, ji her aliyan ve, m\u00eena general von Loso, y\u00ea ku li \u00cemperatoriya Osman\u00ee (1911-1918) kar kir \u00fb dest\u00ea w\u00ee di komkujiya ermenan de heb\u00fb, li teni\u015fta Hans Human \u00ea ku li Sem\u00eernay\u00ea ji day\u00eek b\u00fb \u00fb navbeynkar\u00ea sereke b\u00fb di navbera Enwer \u00fb Teliet Pa\u015fa de li balyozxaneya Almanyay\u00ea li Stenbol\u00ea. \u00a0Humas serektiya rojnameya Deutsche Allgemeine kir \u00fb bal ki\u015fand ser dosyaya tirk\u00ee bi awayek\u00ee mezin, her wiha ji al\u00eegir\u00ean p\u00eakan\u00eena \u201c\u015f\u00eawaz\u00ean tirk\u00ee\u201d b\u00fb, li teni\u015fta nav\u00ean din, Otta von Feldman efserek b\u00fb di fermandariya osman\u00ee de \u00fb hevkar\u00ee di komkujiya ermenan de kir. Dibe ku Ihrig bi r\u00eaya vegotina nasnamey\u00ean alman\u00ean osman\u00ee dixwaze bib\u00eaje ku hizira komkujiya cih\u00fbyan li labulartor\u00ean tirk\u00ee p\u00eak hat bi r\u00eaya komkujiya ermenan. W\u00ea v\u00ea yek\u00ea di be\u015f\u00ea bi nav\u00ea \u201cTirkiyaya N\u00fb\u201d de xuya bike.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Balk\u00ea\u015f e ku serok\u00ea siberoj\u00ea y\u00ea girt\u00eegeha Auschwitza naz\u00ee, Rudolf Hoess\u00ee \u00fb t\u00eakiliya w\u00ee bi osmaniyan re, her wiha Heinrich Himmler y\u00ea ku xeya dikir ku ew li Tirkiyaya Araturk e, di yek ji namey\u00ean xwe y\u00ea bi hevalek\u00ee zan\u00eengeh\u00ea y\u00ea tirk re, j\u00ea pirs\u00ee gelo ka rast\u00ee \u201cdest bi p\u00eakan\u00eena waney\u00ean tirk\u00ee kiriye an na.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nexwe rehendeke kemal\u00ee ji b\u00fbyer\u00ean Munich\u00ea y\u00ean sala 1923yan heye, ku tecrubeya Tirkiyay\u00ea da xuyakirin ku p\u00eakan e derbe li Munich\u00ea bi ser bikeve. Li gor\u00ee agahiy\u00ea ku kom kirine Ihrig texm\u00een dike ku Hitler \u201cpir bi kesayeta Fuhrer (serok) a li gel Mustefa Kemal Ataturk li ser dir\u00eajahiya du-s\u00ea salan dihizir\u00ee, ber\u00ee ku rojnamey\u00ean alman\u00ee raporan li bara fa\u015f\u00eest\u00ean \u00eetal\u00ee \u00fb Mussolini p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f bikin\u201d hevdem\u00ee me\u015fa ber bi Romay\u00ea ve. Ji ber w\u00ea Kemal Pa\u015fa bandoreke w\u00ee ya sereke heb\u00fb di p\u00ea\u015fketina hizir\u00ean Hitler de y\u00ean li bara Fuhrer\u00ea n\u00fbjen, \u00fb li bara kesayeta w\u00ee ku xwe wek\u00ee serokek\u00ee siyas\u00ee wesf dikir. Balk\u00ea\u015f e ku Mussolini bi xwe j\u00ee xuya kir ku ew j\u00ee heyran\u00ea Ataturk e di gotara \u201cme\u015fa Kemal Pa\u015fa ber bi \u00cezm\u00eer\u00ea ve\u201d, tev\u00ee ku Mussolini hez dikir ku nav\u00ea \u201cMistefa Kemal\u00ea Enqeraya Milan\u00ee\u201d l\u00ea b\u00ea kirin, ku amajey\u00ea bi Enqeraya Ataturk \u00fb M\u00eelanoya \u00eetal\u00ee dikir. Bi her hal\u00ee Ataturk b\u00fb nim\u00fbneyeke sir\u00fb\u015f\u00ea bo rev\u00eesyon\u00eest, neteweperes, sosyal\u00eest\u00ean ni\u015ftiman\u00ee y\u00ean alman \u00fb fa\u015f\u00eest\u00ean \u00eetal\u00ee.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ji ber ku Hitler xw\u00eenerek\u00ee xwere b\u00fb ji rojnameyan re, \u201cne p\u00eakan e li Tirkiyay\u00ea wek\u00ee mijareke raxist\u00ee b\u00ea n\u00ear\u00een\u201d di rojnamegeriy\u00ea de, ji ber w\u00ea \u201cnaz\u00ee bi Tirkiyay\u00ea re mezin b\u00fbn\u201d, ew her dem hazir b\u00fb, ji ber w\u00ea naz\u00ee d\u00ea v\u00ee be\u015f\u00ea s\u00eepetiya xwe ji b\u00eer nekin, wek\u00ee ti\u015ft\u00ea ku be\u015f\u00ean may\u00ee y\u00ean v\u00ea pirt\u00fbk\u00ea dib\u00eajn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><strong>\u201cSt\u00earka di tar\u00eetiy\u00ea de\u201d ya Hitler<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bi v\u00ea hevok\u00ea \u201cst\u00earka di taritiy\u00ea de\u201d ku Hitler Ataturk bi nav kir, be\u015f\u00ea s\u00eayem dest p\u00ea dike \u00fb t\u00ea de j\u00ee Stefan Ihrig biw\u00eaja ku w\u00ea di ragihandina naziyan de gelek caran dubare bibe, \u015firove dike.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di \u201c\u015eeva k\u00ear\u00ean dir\u00eaj\u201d de, Ernst Rom yek ji l\u00eeder\u00ean naziyan \u00ean berz (fermandar\u00ea tab\u00fbr\u00ean Bahoz SA) di \u00e7ar\u00e7oveya operasyon\u00ean qirkirin\u00ea di nava partiya naziyan de, t\u00ea ku\u015ftin. Rom di hav\u00eena 1933yan de bi Mussolini \u00fb Ataturk re r\u00fbni\u015ft. Di encam\u00ea de, Ataturk Rom eciband, her wiha belgeyek heye n\u00ee\u015fan dide ku Ataturk dib\u00eene \u201cku Hilter ne p\u00eaw\u00eest b\u00fb ku xwe ji Rom di sala 1934an de xelas bike.\u201d Tev ku Ataturk bi xwe j\u00ee gelek hevr\u00eay\u00ean xwe y\u00ean ber\u00ea \u00eedam kirin. Di heman dem\u00ea de, ti\u015ft\u00ea ku hi\u015ft Tirkiya bibe p\u00ea\u015feng\u00ea Almanyay\u00ea, r\u00eabaz\u00ea \u201ctund \u00fb lezg\u00een\u201d \u00ean bi opoz\u00eesyon\u00ea re b\u00fb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di demek\u00ea de ku Hitler Enwer Pa\u015fa eciband,\u00a0 Hitler ragihand ku li Almanyay\u00ea \u201ckesek\u00ee wek\u00ee Enwer Pa\u015fa tune b\u00fb\u201d. Her wiha, Hitler \u201cberxwedana \u00e7alak\u201d a li dij Ataturk j\u00ee eciband. Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de di komb\u00fbneke li bajar\u00ea Nurnberge di kan\u00fbna 1928an de, Hitler behsa t\u00eak\u00e7\u00fbna Almanyay\u00ea di \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem de kir \u00fb bi Tirkiyay\u00ea re da ber hev. Hitler Peymana Lozan\u00ea bi b\u00eer xist ku di encam\u00ea de \u201c\u00cemparatoriya Tirkiyay\u00ea ji n\u00fb ve rab\u00fb ser p\u00eayan \u00fb c\u00eehan tev de bi r\u00eazdariyeke mezin behsa dewleta Tirkiyay\u00ea dikin\u201d, her wiha \u201cAtaturk kar\u00eeb\u00fb ku d\u00eeroka wan a gewre an\u00ee b\u00eera gel\u00ea xwe ku ew ber bi p\u00ea\u015f ve birin\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ji bil\u00ee pi\u015ftrastkirina li ser \u201c\u00e7aren\u00fbsa hevbe\u015f\u201d a alman \u00fb tirkan, mijara gir\u00eadana xurt a di navbera kesayet\u00ean Ataturk \u00fb Hitler de, bala rojnamey\u00ean \u00a0volkich\u00ee ki\u015fand. Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovewy\u00ea de, rojnameya Kreutz\u00ea di sala 1933yan de di yek ji hejmar\u00ean xwe de got \u201cSosyal\u00eezma netewey\u00ee ya alman\u00ee ya Adolf Hitler \u00fb Kemal\u00eezma tirk\u00ee gelek\u00ee gir\u00eaday\u00ee hev in\u201d. Di heman sal\u00ea de, dema ku naziyan dest dan\u00een ser desthilatdariy\u00ea, gelek t\u00eageh\u00ean ku behsa n\u00eazikb\u00fbna \u00eedeoloj\u00ee di navbera kemal\u00eezm \u00fb naziyan de dikin, derketin hol\u00ea. Her wiha, rojnameya Freiburger\u00ea wek\u00ee rojnamey\u00ean din \u00ean rastgir j\u00ee niv\u00eesand \u201cB\u00fbyer\u00ean wekhev \u00ean ku r\u00fb dane, t\u00eene b\u00eera me ku rizgarker\u00ea Almanyay\u00ea Hitler, tevgera xwe ne ji Berl\u00een\u00ea dest p\u00ea kir, l\u00ea bel\u00ea ji\u00a0 Munich\u00ea dest p\u00ea kir. Di heman dem\u00ea de gav\u00ean xwe y\u00ean \u015fore\u015fger\u00ee ji Munich\u00ea av\u00eat\u201d, dibe ku tekeziya li ser wekheviya di navbera rew\u015fa Enqera \u00fb Munich\u00ea de, gir\u00eengiya gizira wekhev\u00eeb\u00fbn \u00fb c\u00eaw\u00eeb\u00fbn\u00ea dide xuyakirin, a ku rojnamey\u00ean volkich\u00ee \u00fb naz\u00ee p\u00ea tij\u00ee b\u00fbb\u00fbn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di t\u00eermeha 1933yan de, serok\u00ea ed\u00eetoriya rojnameya \u201cMilliyet\u201d\u00ea ya tirk\u00ee hevd\u00eetinek bi Hitler re \u00e7\u00eakir. Di w\u00ea hevd\u00eetin\u00ea de, r\u00eaveber\u00ea naziyan, Ataturk wek\u00ee \u201cGewrtir\u00een m\u00ear di sedsal\u00ea de ye\u201d bi nav kir \u00fb da zan\u00een ku \u201ct\u00eako\u015f\u00eena serkeft\u00ee ya ji bo rizgarkirin\u00ea ku dag\u00eerker ]Ataturk[ di oxira avakirina Tirkiyay\u00ea de bi r\u00ea ve bir, bawer\u00ee da ]Hitler [\u00a0 ku tevgera sosyal\u00eest a netewey\u00ee\u00a0 w\u00ea wek\u00ee w\u00ea bi ser bikeve.\u201d Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de, tevgera Tirkiyay\u00ea \u201cji bo w\u00ee wek\u00ee st\u00earkek ge\u015f e.\u201d Pi\u015ftre j\u00ee, ti\u015ft\u00ea ku Hitler li ser Ataturk gotiye \u201cst\u00earka di tar\u00eetiy\u00ea de\u201d hate pi\u015ftrastkirin \u00fb pi\u015ftre j\u00ee gelek caran ev biw\u00eaj hate dubarekirin, nexasim pi\u015ft\u00ee mirina Ataturk di sala 1938an de \u00fb dema \u00eemzekirina peymana hevaltiya tirk\u00ee-alman\u00ee sala 1941\u00ea de.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hitler di her boneyek\u00ea de namey\u00ean p\u00eerozbahiy\u00ea ji Ataturk re di\u015fandin \u00fb Volkscher Beobachter j\u00ee bi awayek\u00ee r\u00eak\u00fbp\u00eak diwe\u015fand. Her wiha di dema hevd\u00eetina bayloz\u00ea tirk\u00ee Husrev Gerede bi Hitler re, ji w\u00ee re got ku \u201cew wek\u00ee Ataturk dike\u201d, \u00e7awa ku Ataturk Peymana S\u00eavr\u00ea bi cih nean\u00ee, ew (Hitler) j\u00ee niha Peymana Versailles\u00ea hildiwe\u015f\u00eene. Di rojb\u00fbna Ataturk de j\u00ee, Hitler di civ\u00eena ku \u015fand\u00ean siyas\u00ee \u00fb rojnamevan\u00ean tirk t\u00ea de heb\u00fbn, rola \u201csereke \u00fb resen\u201d ku Ataturk ji bo w\u00ee l\u00eestiye bi b\u00eer xist. Hitler ji m\u00eavanan re got \u201cAtaturk yek ji wan kes\u00ean ku dikare dahat\u00fby\u00ean welatek\u00ee y ku ji dest daye, ji n\u00fbv re kom bike \u00fb n\u00fb bike, di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de Atatruk mamoste b\u00fb \u00fb Mussolini yekem \u015fagirt\u00ea w\u00ee b\u00fb \u00fb ez j\u00ee \u015fagirt\u00ea xwe y\u00ea duyem b\u00fbm.\u201d Di heman dem\u00ea de, di nava m\u00eenak\u00ean ecibandina Hitler bi Ataturk, di\u00a0 x\u00eetaba w\u00ee ya di gulana 1941an de li p\u00ea\u015fiya Reichstage bi boneya hemleya xwe ya li Balkan\u00ea b\u00fb, ku Hitler b\u00ea tu gir\u00eadaneke mentiq\u00ee di x\u00eetaba xwe de ku Tirkiya bi b\u00eer xist \u00fb got \u201cdamezr\u00eener\u00ea aqilmend \u00ea gewre ji Tirkiyaya n\u00fb re, ew yekem kes b\u00fb ku nim\u00fbneyeke balk\u00ea\u015f a ser\u00eehildana li dij hevalbendan p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f kir \u00fb pi\u015ftre j\u00ee \u015fens\u00ea w\u00ee nema \u00fb felek li ser\u00ea w\u00ee geriya.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pi\u015ftrastkirina li ser formula \u201cronahiya ji rojhilat\u201d ku di rojnamey\u00ean alman\u00ee de hate gotin beriya bi deh salan ji hatina naziyan li ser desthildariy\u00ea \u00fb biw\u00eaja Hitler a li ser Ataturk ku \u201cst\u00earka di tar\u00eetiy\u00ea de ye\u201d d\u00ea gelek\u00ee dubare b\u00fbba.\u00a0 Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de, di dema \u00eemzekirina peymana hevaltiy\u00ea di navbera herdu welatan de, careke din biw\u00eaja ronahiy\u00ea b\u00fb rojev. Lewra gotara sereke ya Volkscher Beobachter\u00ea\u00a0 ku t\u00ea de behsa t\u00eako\u015f\u00eena kemal\u00eezm\u00ea kir got \u201cji bo \u00e7aren\u00fbs\u00ea \u00fb wergirtina r\u00fbmet\u00ea, ronahiya ge\u015f e \u201cku bawer\u00ee dane almanan di dema rizgarkirin\u00ea de.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Her wiha heyraniya bi Tirkiyay\u00ea \u015f\u00eaweyek\u00ee d\u00eemen\u00ee j\u00ee girt ser xwe, di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de,\u00a0 bi boneya dehsaliya damezrandina komara Tirkiyay\u00ea, \u201cTab\u00fbra Bahoz\u00ea\u201d ya naz\u00ee li p\u00ea\u015fiya baylozxaneya alman\u00ee \u00fb amadeb\u00fbna bayloz\u00ea tirk\u00ee ku cil\u00ean le\u015fker\u00ee li xwe kirin \u015fahiyek organ\u00eeze kir \u00fb di \u015fahiy\u00ea de strana \u201cHorst Wessel\u201d hate gotin ku ew j\u00ee sir\u00fbda naziyan e, ku beriya sir\u00fbda alman\u00ee hate gotin. K\u00fbrahiya protokol\u00ee di t\u00eakiliya herdu tevgeran de j\u00ee diyar b\u00fb. Her wiha, amadeb\u00fbna bayloz\u00ea tirk\u00ee Hemd\u00ee Arbax di \u015fahiya opera ku \u201cmamostey\u00ean strana Nurnberge\u201d\u00ea amade kirin ji bo Richard Wagner ku k\u00eafa Hitler j\u00ea re dihat, balk\u00ea\u015f b\u00fb.\u00a0 Sembola protokol\u00ee ya d\u00eeplomas\u00ee ku Arbax li p\u00ea\u015fiya Hitler r\u00fbni\u015ft, da diyarkirin ku Tirkiyaya n\u00fb \u201cbe\u015fek ji c\u00eehana \u00eedeoloj\u00ee\u201d ya Reicha S\u00eayem b\u00fb.<\/p>\n<figure id=\"attachment_1668\" aria-describedby=\"caption-attachment-1668\" style=\"width: 386px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1668 size-publisher-lg\" src=\"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Picture3-386x430.png\" alt=\"\" width=\"386\" height=\"430\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-1668\" class=\"wp-caption-text\">P\u00eerozbahiya &#8220;Tab\u00fbra Bahoz\u00ea&#8221; ya dehem\u00een salvegera damezrandina Komara Tirkiyay\u00ea &#8211; li ber balyozxaneya Tirkiyay\u00ea ya li Berl\u00een\u00ea. Ernst Rohm di w\u00eaney\u00ea de bi Balyoz\u00ea Tirkiyay\u00ea re xuya dike.<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di p\u00eavajoya ku rew\u015fa\u00a0 tendurist\u00ee ya Ataturk xerab b\u00fb, wez\u00eer\u00ea propogandey\u00ea y\u00ea naziyan Goebbels li ser nexwe\u015fiya Ataturk a xeter niv\u00eesand \u00fb got \u201cNexwe\u015fiya Ataturk\u00ee pir cid\u00ee ye. L\u00ea d\u00ea xwezaya w\u00ee ya hir\u00e7\u00ee, di v\u00ee war\u00ee da ji bo d\u00fbrb\u00fbna mirineka p\u00ea\u015fwext al\u00eekariya w\u00ee bike.\u201d her wiha niv\u00eesand ku mirina w\u00ee \u201cwindahiyeke ku nay\u00ea dagirtin\u201d. Her wiha dema ku mir Goebbels niv\u00ees\u00ee \u201cKemal Ataturk mir, m\u00earek\u00ee gewre \u00e7\u00fb\u201d. Ev gotin j\u00ee dema ku Goebbels serdana qesra Dholmah Baghjah li Stenbol\u00ea kir hatin dubarekirin \u00fb got: \u201cLi vir Ataturk mir, ew m\u00earek\u00ee gewre b\u00fb\u201d. Di roja pi\u015ft\u00ee mirina Ataturk de<strong>, <\/strong>rojnamegeriya alman\u00ee pir bal ki\u015fand ser mirina Ataturk \u00fb Hitler maney\u00ean sersaxiy\u00ea r\u00eakirin, bi renegek\u00ee ku t\u00ea de xuya bike ku ew ji jidest\u00e7\u00fby\u00eeneke mezin bo Hitler \u00fb r\u00eaj\u00eema w\u00ee.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di dawiya v\u00ee be\u015f\u00ee de, Stefan Ihrig\u00a0 ti\u015ft\u00ean ku w\u00ee \u015firove kirine, belge, niv\u00ees\u00ean rojnameyan \u00fb x\u00eetab\u00ean ferm\u00ee bi b\u00eer dixe. Li ser v\u00ee esas\u00ee, Ataturk \u00fb Tirkiyaya n\u00fb wek\u00ee \u201cL\u00eaveger\u00ean sabit \u00ean naziyan b\u00fbn, ji ber ku be\u015fek ji j\u00eenenegariya wan b\u00fbn\u201d \u00fb \u201cba\u015ftir\u00een kiryar\u00ean\u201d cih\u00eareng ji naziyan re p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f kirin. Bi v\u00ea watey\u00ea Tirkiya \u201cyekem damezr\u00eener\u00ea rast\u00ee \u00ea dewleta Volksche a n\u00fbjen b\u00fb \u00fb yekem\u00een b\u00fb ya ku hizira fuhrer p\u00eak an\u00ee di \u015fert\u00fbmerc\u00ean dem\u00ea de p\u00eak an\u00een. Ti\u015ft\u00ea ku Ihrig di be\u015f\u00ea bor\u00ee de gift\u00fbgo kir \u201cheyraniya \u00eedyoloj\u00ee ya bi Atatur \u00fb Tirkiyaya n\u00fb\u201d dide xuyakirin. Amajep\u00eakirna rojnameya Wien Zeutung\u00ea ya li bara Ataturk ku ew bi \u201cp\u00ea\u015feng\u00ea herhey\u00ee\u201d wesf kir bondora Tirkiyaya Ataturk di xeyal\u00ean naz\u00ee \u00fb neteweperest\u00ean tund \u00ean alman de, dide xuyakirin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u201cFuhrer\u00ea tirk\u201d<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di v\u00ea be\u015f\u00ea de y\u00ea bi sernav\u00ea \u201cHagiyografya naziyan \u00fb perwerdehiya netewey\u00ee\u201d, niv\u00eeskar\u00ea l\u00eakol\u00een\u00ea formulasyon\u00ean j\u00eenen\u00eegariya p\u00eeroz (hagiyografya) a Ataturk di c\u00eehana naziyan de \u015firove dike \u00fb dinirx\u00eene, Ataturk \u00fb Tirkiyaya w\u00ee ya n\u00fb, di Reicha S\u00eayan da ne ten\u00ea wek\u00ee \u201cyek\u00ee ji me\u201d dihat d\u00eetin, l\u00ea bel\u00ea wek\u00ee\u00a0 \u201cqeyser\u00ea tirk\u201d \u00fb kesayeta \u201cvolkan\u00ee\u201d dihat d\u00eetin. Li gor\u00ee d\u00eetina naziyan muc\u00eezeya tirk\u00ee ji du be\u015fan p\u00eak t\u00ea: \u015eer\u00ea serxweb\u00fbn\u00ea \u00fb derketina Tirkiyaya n\u00fb a volkich\u00ee \u00fb bi awayek\u00ee berdewam, her wiha bi hezaran gotar bi dehan pirt\u00fbk di nav de j\u00ee pirt\u00fbk\u00eank dibistanan li ser \u201cxeyala alman\u00ee\u201d serwer b\u00fbn. Di heman dem\u00ea de, \u00e7\u00eeroka Ataturk li Almanyay\u00ea hate bikaran\u00een, da ku pi\u015ftrast bikin ku kes ew \u201cd\u00eerok\u00ea diafir\u00eenin\u201d ne gel. Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de, di p\u00eavajoy\u00ean herdu \u015fer\u00ean c\u00eehan\u00ee de, her\u00ee k\u00eam 4 j\u00eenen\u00eegariy\u00ean Ataturk li Almanyay\u00ea hatin belavkirin, yek ji wan j\u00ee ji aliy\u00ea\u00a0 Herbert Melzig ve niv\u00eesandin, ku Melzig bi xwe karmend\u00ea di wezareta propogandey\u00ea de b\u00fb ya ku ji aliy\u00ea Goebbels dihate bir\u00eavebirin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di c\u00eehana niv\u00eesandin\u00ea de di serdema Richa S\u00eayan de, a ku navl\u00eakirin t\u00ea de pir b\u00fbn, hewlsan \u00e7\u00eab\u00fbn ku w\u00eaneyek\u00ee p\u00eeroz ji Ataturk re biafir\u00eenin, kes\u00ea ku n\u00ear\u00een\u00ean w\u00ee \u00fb naziy\u00ea wek hev in, ku d\u00ea Ataturk bibe \u201cfuhrer\u00ea tirk\u201d \u00fb \u201cfuhrerl gewre\u201d \u00fb \u201cfuhrer\u00ea nemir\u201d her wiha \u201cgewretir\u00een kesayeta fuhrer di sal\u00ean pi\u015ft\u00ee \u015fer de. Heman ziman bi wesfkirina Hitler \u00fb Ataturk hat bikaran\u00een. Ti\u015ft\u00ea balk\u00ea\u015f ew b\u00fb ku w\u00eajeya tirk\u00ee Ataturk bi heman r\u00eabaz\u00ee p\u00eeroz dikir. Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de, \u015eukru Hanioglu\u00a0 di l\u00eakol\u00eena xwe ya li ser Ataturk de van taybetmendiyan li w\u00ee dike: Pirzane, gewre, cid\u00ee, rizgarker \u00fb afir\u00eener. Naziyan j\u00ee heman gotin \u00e7i bo Ataturk \u00e7i j\u00ee ji bo Hitler bi kar dian\u00een. Di niv\u00ees\u00ean her\u00ee tund de, Ihrig hin n\u00ear\u00een\u00ean naz\u00ee p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dike bi r\u00eaya j\u00eagirtin\u00ean ku Ataturk xistin r\u00eaza xwedayan, xweday\u00ea ku \u201cli nav m\u00ear\u00ean fan\u00ee dime\u015fe\u201d \u00fb w\u00ee bi \u00cesa re hevr\u00fb kirin. L\u00ea ew di rastiya xwe de di nav kes\u00ean kir\u00eakir\u00ee, sixur \u00fb xinizan de b\u00fb.\u00ad<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ji w\u00ea z\u00eadetir j\u00ee, di j\u00eenen\u00eegariya Ataturk ya alman\u00ee de, dihate gotin ku Ataturk hest bi giyan\u00ea \u201cgur\u00ea boz\u201d \u00fb bi giyan\u00ea \u201cturkundum\u201d a nemir (nasnameya tirk\u00ee ya nemir), dikir, her wiha xw\u00eena w\u00ee j\u00ee cuda ye ku hest bi nijand\u00ean k\u00eamtir dikir (gr\u00eek, ermen \u00fb \u015fam\u00ee) y\u00ean ku serwer\u00ee li ser \u00cempratoriya Osman\u00ee dikin. Gir\u00eeng\u00ee dana ser \u201camraz\u00ean ar\u00ee y\u00ean paqij\u201d \u00ean m\u00eena \u00e7av\u00ean w\u00ee y\u00ean \u015f\u00een \u00fb por\u00ea w\u00ee y\u00ea kej, sedemeke beraqil b\u00fb ku pi\u015ftgiriya gotin\u00ean niv\u00eeskaran dikir ew \u00ean ku digotin dibe ku bi rast\u00ee j\u00ee ar\u00ee be.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Her wiha, daxwaz wan giha\u015ft astek\u00ea ku p\u00eevan\u00ean din \u00ean wekhev di navbera herdu kesan de peyda bikin, wek ku ew herdu le\u015fker in, ji dever\u00ean k\u00ealek\u00ee hatine \u00fb hizir\u00ean wan di\u015fibin hev. L\u00ea rew\u015f, ew e ku \u00e7\u00eeroka Ataturk bi erka xwe rab\u00fb ji ber ku \u201ckopiyek ten\u00ea ji bo civaka gel\u00ear\u00ee ye\u201d, lewra namey\u00ean taybet ji neteweya alman\u00ee re derbar\u00ea guhdana tam \u00fb dan\u00fbstandina tund ji muxaleferan re \u00fb p\u00eakan\u00eena \u015fer\u00ean netewey\u00ee y\u00ean gi\u015ft\u00ee.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Tirkiyaya n\u00fb<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Niv\u00eeskar\u00ea l\u00eakol\u00een\u00ea di v\u00ee be\u015f\u00ee de d\u00eetina naziyan ji dewleta Volksche a n\u00fbjen re \u015firove dike, ku di v\u00ea be\u015f\u00ea de behsa mijara qirkirina netewey\u00ee ya ermenan \u00fb rola \u201cd\u00eara tirk\u00ee\u201d ango ola \u00eeslam\u00ee di komara n\u00fb de \u00fb siyaseta \u201cAufbau\u201d (damezrandin\u00a0 \u00fb jin\u00fbveavakirin), t\u00ea kirin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00ear\u00een\u00ean naziyan derbar\u00ea Tirkiyay\u00ea de gelek\u00ee d\u00fbr\u00ee\u00a0 \u201cobjekt\u00eefb\u00fbn\u00ea\u201d b\u00fbn, ji ber ku wan di Tirkiyay\u00ea de ti\u015ft\u00ean dixwest bib\u00eenin, d\u00eetine \u00fb ev yek j\u00ee diyar dike ku w\u00eaney\u00ea ku Almanyaya naz\u00ee \u00e7\u00eakir sabit b\u00fb \u00fb wesf\u00ean w\u00ea neguh\u00earbar in. Ji nava wan h\u00eamanan ku w\u00eaney\u00ea Tirkiyaya n\u00fb x\u00eaz kiriye, gir\u00eaday\u00ee r\u00fbxandina Tirkiyaya kevn b\u00fb, ku di nava xwe de \u201cqirkirina etn\u00eek\u00ee \u00fb tunekirina destildariya ol\u00ee ya li ser civak\u00ee\u201d dihewandin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di destp\u00eaka serdema Reicha S\u00eayem de, doz\u00ean k\u00eamneteweyan di dewleta Osman\u00ee de heta asteka mezin ji hol\u00ea rab\u00fbn, di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de piraniya ermen\u00ean Anadoyay\u00ea ji ber qirkirina etn\u00eek\u00ee ya li dij wan hatin ku\u015ftin, an j\u00ee ji welat derketin. Her wiha, y\u00fbnan\u00ee j\u00ee li gor\u00ee Peymana Lozan\u00ea, ji ber pa\u015fdevegera art\u00ea\u015fa y\u00fbnan\u00ee derketin \u00fb kes\u00ean may\u00ee j\u00ee bi tirkan re hatin pevguhartin. L\u00ea naziyan kurd \u201cku k\u00eameteweyeke din a mezin e li rojhilat\u00ea Anadolyay\u00ea\u201d pa\u015fguh kirin \u00fb sedema pa\u015fguhkirina niv\u00eeskar\u00ean naz\u00ee ji v\u00ea \u201ckoma acizker\u201d re, ji ber ku balki\u015fanda ser kurdan w\u00ea \u201cwney\u00ean lihevhat\u00ee y\u00ea nijad\u00ee y\u00ee \u00e7\u00eeroka serkeftina volkich\u00ee ya tirk\u00ee, bir\u00fbx\u00eene\u00ad.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Stefan Ihrig dib\u00eene ku bandora qirkirina kom\u00ee li ser naziyan d\u00ea\u00a0 \u00e7ar\u00e7oveya v\u00ea pirt\u00fbk\u00ea derbas bike \u00fb p\u00eaw\u00eestiya w\u00ea bi \u015firovekirineke cuda heye. L\u00ea ev yek neb\u00fb asteng ku Ihrig bersiva metoda qirkirin\u00ea bide \u00fb matmay\u00eeb\u00fbna Hitler wiha t\u00eene ziman: \u201cEv k\u00ee ye ku \u00eero behsa qirkirina ermenan dike pi\u015ft\u00ee van hem\u00fb ti\u015ftan?!\u201d. Her wiha, gotineke din a w\u00ee heye ku \u00ee\u015faret bi \u201ctunekirina ermenan\u201d dike. B\u00ea g\u00fbman, naz\u00ee bi qirkirina kom\u00ee ya li dij ermenan bandor b\u00fbn, ji ber ku naz\u00ee bi Tirkiyay\u00ea re mezin b\u00fbn, ango bi qirkirina ermenan re mezin b\u00fbn. Di sal\u00ean \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem de, hevalbendan \u00eed\u00eea kirin ku alman \u201cne ten\u00ea ku haya wan ji qirkirin\u00ea heb\u00fb, l\u00ea bel\u00ea alman te\u015fw\u00eeqkar\u00ean sereke y\u00ea qirkirin\u00ea b\u00fbn.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rojnamey\u00ean rastgir bandora ti\u015ft\u00ean ku rojnamey\u00ean \u00e7epgir \u00ean derbar\u00ea \u201cqirkirin\u00ea\u201dan j\u00ee \u201cw\u00earankirina gel\u201d pi\u015ftrast kirib\u00fbn, k\u00eam dikir \u00fb hin bihane ji \u201ctedb\u00eer\u00ean d\u00eespil\u00een\u00ee\u201d p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dikirin, wek\u00ee ku ermenan di \u015fer de \u201ck\u00ear li pi\u015fta tirkan xistine\u201d \u00fb ew gelek\u00ee \u201cbi dek, kr\u00eat \u00fb zalim in\u00ad\u201d. Pi\u015ft\u00ee ku\u015ftina berpirs\u00ea qirkirina ermenan Telet Pa\u015fa li Berl\u00een\u00ea ji aliy\u00ea Sogomon Tehlirian ve, ev n\u00eeqa\u015f li Almanyay\u00ea b\u00fbne rojev. Her wiha, di sala 1922yan de j\u00ee, pi\u015ft\u00ee ku\u015ftina du kes\u00ean ji \u201ctevgera Tirk\u00ean Ciwan\u201d\u00a0 li Berl\u00een\u00ea ji aliy\u00ea ermenan ve, ev n\u00eeqa\u015f careke din hate vekirin \u00fb heta Peymana Lozan\u00ea ya sala 1923yan j\u00ee dewam kir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dijberiya alman\u00ee-ermen\u00ee wek\u00ee \u201ccih\u00fby\u00ean rojhilat\u201d p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dikirin \u00fb di vir de div\u00ea were gotin ku Hitler k\u00eafa w\u00ee ji roman\u00ean Karl May \u201ckoma rojhilat\u201d re dihat, t\u00ea de May dev dav\u00eaje ermenan<strong>. <\/strong>Her wiha n\u00ee\u015fandana ermenan ten\u00ea wek\u00ee \u201ckr\u00eat\u201d \u00fb \u201ckes\u00ean b\u00eaf\u00eade\u201d di rojnamey\u00ean \u00e7apgir\u00ee de heta destp\u00eakirina \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Duyem mijareke asay\u00ee b\u00fb. Di heman dem\u00ea de, \u015fibandina di navbera cih\u00fby\u00ean Ewropaya nav\u00een \u00fb ermen\u00ean osman\u00ee hi\u015ft ku rastgiriya tund \u00fb naz\u00ee guh bidin komkujiya ermenan.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de, Trobst niv\u00ees\u00ee \u00fb got: \u201cTi\u015ft\u00ea ku bi ser\u00ea ermenan de hat, dibe ku bi ser\u00ea cih\u00fbyan di siberoj\u00ea de li Almanyay\u00ea j\u00ee p\u00eak were\u201d \u00fb ber\u00ea xwe bidin \u201cr\u00eabaz\u00ean Tirkiyay\u00ea\u201d. Di heman dem\u00ea de, Hitler ermen di x\u00eetab\u00ean xwe de, wek\u00ee nim\u00fbneya \u201cetn\u00eeka j\u00ear\u00een\u201d dida \u00fb rola wan wek\u00ee roja cih\u00fbyan li Almanyay\u00ea bi nav dikir. Her wiha, di gotareka xwe de, w\u00eaneyek bi kar an\u00ee ku t\u00ea de neteweya alman newq\u00ee asta \u201cneteweya koleyan\u201d dibe \u00fb ermen wek\u00ee p\u00eevankera asta koletiy\u00ea bi kar an\u00ee ku wek\u00ee cih\u00fbyan in. Lewra, yek ji sedem\u00ean serkeftina Ataturk li gor\u00ee ku di pirt\u00fbk\u00ean naziyan de hatiye gotin \u201ctunekirina ermenan\u201d b\u00fb \u00fb ew \u201cwek\u00ee bedenek\u00ee biyan \u00ea ku nay\u00ea tevl\u00eakirin\u201d bi nav kirin. Yek ji niv\u00eeskr\u00ean j\u00eenen\u00eegariy\u00ean Ataturk, Fritz Rossler, be\u015fek bi sernav\u00ea \u201cTesfiyekirina Ermen\u00eestana acizkar\u201d niv\u00eesand \u00fb dib\u00eaje ku ti\u015ft\u00ea bi ser\u00ea ermenan de hat, ne \u00e7ewisandina xiristyanan e, l\u00ea bel\u00ea \u201ctunekirina beden\u00ean biyan ku ji bo jiyan\u00ea gef in.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ji bil\u00ee qirkirina ermenan, niv\u00ees\u00ean naziyan z\u00eadetir bal ki\u015fandin ser \u201cd\u00eara tirk\u00ee\u201d ya ku wiha bi nav dikirin, ku \u00eeslam asteng\u00ea mezin b\u00fb ji ber ku li gor\u00ee ew bi nav dikin ji aliy\u00ea ereban ve hatib\u00fb afirandin. Ji ber ku ermen j\u00ee bi \u201ckr\u00eat\u201d hatin wesfkirin, oldar j\u00ee bi heman nav\u00ee hatin wesfkirin. Lewra Tirkiya bi rast\u00ee b\u00fb dewleteke netewey\u00ee, dema ku dev ji \u00eeslam\u00ea berda. L\u00ea Johann von Liers di dema niv\u00eesandina j\u00eenen\u00eegariya Hitler sala 1932yan de got derbar\u00ea ol\u00ea de \u201cHitler ne wek\u00ee Mustefa Kemal tundraw b\u00fb\u201d, l\u00ea rast\u00ee n\u00ee\u015fan didin ku Hitler k\u00eafa w\u00ee ji \u015fer\u00ea Ataturk \u00ea li dij \u201cd\u00ear\u00ea\u201d re dihat, di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de Hitler di axaftina xwe de pi\u015ftgir\u00ee da Ataturk \u00fb got: \u201cLeza ku Kemal Ataturk bi kah\u00een\u00ean xwe re kar kir, yek ji be\u015f\u00ean her\u00ee balk\u00ea\u015f \u00ean d\u00eerok\u00ea ye! Carek\u00ea 39 ji wan bi awayek\u00ee h\u00easan\u00ee \u00eedam kirin . Ataturk bi temam\u00ee ew tune kirin.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Her dem li aufbau a tirk\u00ee (jin\u00fbveavakirin) bi \u00e7av\u00ea heyraniy\u00ea dihat n\u00ear\u00een, ji ber ciwan\u00ee \u00fb h\u00eaza ronesansa vokich\u00ee ya ku hilgirtib\u00fb, bi taybet \u00e7aksaziy\u00ean ziman\u00ee \u00fb rol\u00ean n\u00fb y\u00ean jin\u00ea, ku bala xitaba naz\u00ee ya li bara Tirkiyay\u00ea ki\u015fandib\u00fb.w\u00eaney\u00ean ku ji Tirkiyaya n\u00fb hatin xwestek\u00ean naziy\u00ea didan xuyakirin, ji ber aufbaua tirk\u00ee vedana n\u00ear\u00eena naz\u00ee b\u00fb ya li bara n\u00fbjen\u00ee \u00fb aufbaua w\u00ea.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Niv\u00eeskar\u00ea l\u00eakol\u00een\u00ea bal\u00ea diki\u015f\u00eene ser tengav \u00fb siberoja L\u00eewa Iskenderon, herdu mijar j\u00ee b\u00fbne rojev\u00ean sereke y\u00ean \u015fopandina ragihandina alman\u00ee ji sala 1935an heta 1939an \u00fb armanc j\u00ea ku belavkirina armanc\u00ean revisyon\u00eezm \u00ean naziyan b\u00fb, da ku hewl bidin van armancan bikin wek\u00ee armanc\u00ean neteweya tirk\u00ee ya vegerandina axa xwe \u00fb armanc\u00ean naziyan ku hewl didin her\u00eam\u00ean Sudetenland \u00fb Mmelande, Viyana \u00fb bajar\u00ea Gdanske (tengava Danzige) tevl\u00ee nava xwe bikin \u00fb raynland\u00ea le\u015fker bikin. L\u00ea bi peymana di navbera Fransa \u00fb Tirkiyay\u00ea de derbar\u00ea L\u00eewa Iskenderon, rojnamey\u00ean naziyan bihane bi kar an\u00een \u00fb \u00eed\u00eea kirin ku ev n\u00eazikb\u00fbn m\u00eerasa Ataturk bi r\u00eaya tevl\u00eab\u00fbna koal\u00eesyona li dij Almanyay\u00ea, w\u00earan dike. Her wiha, rojnameya naziyan Volkscher Beobachter \u00eed\u00eea kir ku \u201cEw ji kemal\u00eezim\u00ea \u00fb m\u00eerasa Ataturk ji y\u00ean ku desthildar\u00ee li Tirkiyay\u00ea wergirtine ji dema mirina Ataturk, bihtir f\u00eam dike.\u201d Ji ber w\u00ea herdu mijar\u00ean Tirkiyay\u00ea (tevgav \u00fb sinceq) be\u015fek ji propogandaya jin\u00fbvele\u015fkerkirina raynland\u00ea \u00fb tevl\u00eekirina Auwisturay\u00ea b\u00fb..\u201d li bara siyaseta xwe ya ku dixwest \u201cAn\u015flo\u015f\u201d \u00fb \u201cdever\u00ean alman\u00ee\u201d tevl\u00ee bike, Hitler li ser v\u00ea r\u00eay\u00ea me\u015fiya.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Duyem \u00fb Tirkiya<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di v\u00ee be\u015f\u00ee de, Stefan Ihrig bi v\u00ea pirs\u00ea dest p\u00ea dike \u201cMa ew Spanyayeke din e? wek\u00ee sernavek\u00ee \u015fax\u00ee, ji ber ku \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Duyem t\u00eakiliya Tirkiya-Almanyay\u00ea aloz kir. Her wiha, t\u00eakil\u00ee dema ku Ismet \u00cenano di dawiya sala 1938an de b\u00fb erka serokatiya Tirkiyay\u00ea bi dest xist, Tirkiyay\u00ea Peymana anglo\u2013Tirkiyay\u00ea sala 1939an \u00eemze kir, beramber\u00ee w\u00ea j\u00ee Enqera peymana hevaltiy\u00ea bi Almanyay\u00ea re sala 1941an \u00eemze kir ku d\u00ea Volkscher Beobachter bi \u201chevaltiya n\u00fbkir\u201d wefs bike \u00fb t\u00eako\u015f\u00eena hevbe\u015f di serdema \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Yekem de. Her wiha, Tirkiya bi serkeftin\u00ean alman\u00ee y\u00ean li dij \u201cArt\u00ea\u015fa Sor\u201d k\u00eafxwe\u015f b\u00fb, ku ev yek derfet da Tirkiyay\u00ea di aliy\u00ea rojhilat de,\u00a0 ango di axa bi nav\u00ea komar\u00ean Tirkiyay\u00ea y\u00ean Sovyet\u00ea t\u00eane naskirin \u00fb n\u00eevgirava Qirim\u00ea, bi p\u00ea\u015f bikeve.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di aliy\u00ea abor\u00ee de j\u00ee, di serdema sal\u00ean 30\u00ee de her\u00ee z\u00eade t\u00eakiliya Tirkiyay\u00ea bi Almanyay\u00ea re heb\u00fb. Di sala 1936an de j\u00ee, Reicha S\u00eayem ji sed\u00ee 51 ji hinardekirina Tirkiyay\u00ea werdigirt \u00fb Tirkiyay\u00ea ji sed\u00ee 50 ji hinardekirina alman\u00ee b\u00fb \u00fb alman bi fermana Hitler gelek pere wek\u00ee deyn dane Tirkiyay\u00ea \u00fb guh neda \u015f\u00eeret\u00ean \u015f\u00eawirmend\u00ean xwe. Di heman dem\u00ea de,\u00a0 Hitler berhem\u00ean \u00e7andiniy\u00ea y\u00ean tirk\u00ee bi pereyek\u00ee mezin kir\u00ee.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u00ea di sal\u00ean 1941 , 1943, 1944an de, di navbera naziyan \u00fb Tirkiyaya n\u00fb \u00fb toran\u00ee de, n\u00eazikatiyeke demkurt p\u00eak hat. Toraniyan dixwest ku gel\u00ean tirk\u00ee li Deryaya Egey\u00ea heta bakurrojavay\u00ea \u00c7\u00een\u00ea di bin r\u00eaveberiya Tirkiyay\u00ea de yekitiyek\u00ea ava bikin. Ev n\u00ear\u00een j\u00ee hi\u015ft ku \u201cEnwer Pa\u015fa te\u015fw\u00eeq kir \u00fb di encam\u00ea de, karaseta Sarikamishe r\u00fb da.\u201d\u00a0 Her \u00e7iqas ku toran\u00ee di serdema Ataturk de hatin \u00e7ewisandin, l\u00ea di serdema \u00cenano de baregeh\u00ean xwe \u00fb bi \u00eensyat\u00eefa hik\u00fbmet\u00ea, vekirin. L\u00ea pi\u015ft\u00ee ku hate d\u00eetin Almanya li p\u00ea\u015fiya Yek\u00eetiya Sovyet\u00ea t\u00eak di\u00e7e, buhara toraniyan bi daw\u00ee b\u00fb \u00fb di encam\u00ea de, Tirkiyay\u00ea dev ji toraniyan berda \u00fb pi\u015ft\u00ee ku bi fi\u015fara hevalbendan Tirkiyay\u00ea hinardekirina hilber\u00ean xwe ji bo Almanyay\u00ea rawestand. Lewra rew\u015fa ku \u201cn\u00eazikb\u00fbna tirk\u00ee-alman\u00ee\u00a0 ya ji toraniyan re ten\u00ea ji bo Tirkiyay\u00ea toreyeka bi ewle b\u00fb, eger ku Almanya bi serketa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Beriya t\u00eak\u00e7\u00fbna Almanyay\u00ea, Stefan Ihrig hevbireke daw\u00ee di navbera Hitler \u00fb Ataturk de d\u00eet, di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de Hitler got: \u201cEger ku Almanya di \u015fer de t\u00eak \u00e7\u00fb, ew h\u00eajay\u00ee xezeb\u00ea ne\u201d, her wiha we\u015fan\u00ean naziyan j\u00ee li ser ziman\u00ea Ataturk gotin: \u201cJi bo gelek\u00ee gewre mirin \u00e7\u00eatir e ku bi valah\u00ee bij\u00ee, b\u00ea r\u00fbmet.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u00ea di dawiya v\u00ee be\u015f\u00ee de, aliyek\u00ee w\u00ea heye wek\u00ee c\u00eehana romanan e, ku t\u00eak\u00e7\u00fbna daxwaz\u00ean Tirkiyay\u00ea \u00fb r\u00fbbir\u00fbna wan bi awayek\u00ee erot\u00eek n\u00ee\u015fan dide. Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de, pi\u015ft\u00ee \u00e7end kolanan ji cih\u00ea Hitler \u00ea dawiy\u00ea, le\u015fker\u00ean bi esl\u00ea xwe tirk y\u00ean ji Yekitiya Sovyet\u00ea li herdu aliy\u00ea \u015fer\u00ea Berl\u00een\u00ea \u015fer dikin \u00fb t\u00eane ku\u015ftin: Tatar, tirkmen, ozbek, kazak \u00fb azer\u00ee di \u201cArt\u00ea\u015fa Sor\u201dde ya biserket\u00ee, di hem\u00fb kolan\u00ean paytext\u00ea de li dij tatar, tirkmen, ozbek, kazak \u00fb azer\u00ee y\u00ean di nava yek\u00eeney\u00ean tirk\u00ee y\u00ean di nava \u201ch\u00eaz\u00ean ewlekar\u00ee y\u00ean taybet\u201dde li aliy\u00ea alman\u00ee \u015fer dikirin. Ango ew\u00a0 kes\u00ean ku ji h\u00eala n\u00ear\u00eena toran\u00ee ya ku\u00a0 N\u00fbr\u00ee Pa\u015fa biray\u00ea Enwer Pa\u015fa n\u00fbnertiya w\u00ea dikir, dema ku bi xwe re an\u00ee Berl\u00een\u00ea di sala 1941\u00ea de.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>D\u00fbmah\u00ee: P\u00ea\u015f\u00ee li kevir, pa\u015f\u00ea li ax\u00ea<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di encama dawiy\u00ea de, Ihrig bal ki\u015fand ser encam\u00ean bilind\u00fbna rol\u00ean Atatur \u00fb \u201cnexwe\u015fiya tirk\u00ee\u201d ya ku bi ser Almanyay\u00ea de \u00e7\u00fbb\u00fb <strong>\u00fb<\/strong> \u00e7awa ku Ataturk \u201cmamostey\u00ea gewre\u201d y\u00ea \u015fagirt\u00ea xwe y\u00ea yekem Mussolini \u00fb \u015fagirt\u00ea duyem \u201cHitler\u201d b\u00fb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c\u00c7\u00eeroka serkeftina Tirkiyay\u00ea\u201d ba\u015ftir\u00een nim\u00fbne b\u00fb derbar\u00ea kiryar\u00ean volkich\u00ee y\u00ean derbar\u00ea dan\u00fbstandina bi k\u00eamneteweyan re p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f kir, nexasim \u00ean gir\u00eaday\u00ee qirkirina koma ya ermenan. Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de, naz\u00ee bi Tirkiyaya n\u00fb re \u00fb bi qirkirina ermenan re mezin b\u00fbn \u00fb ew dosya pa\u015fguh nekirin. Bi v\u00ea yek\u00ea re j\u00ee, modern\u00eeteya Tirkiyay\u00ea be\u015fek ji n\u00ear\u00eena naziyan a taybet bi modern\u00eetey\u00ea b\u00fb \u00fb veguher\u00eena bi lezg\u00een \u00fb \u015fore\u015fger di hem\u00fb aliy\u00ean jiyan\u00ee de: binesaz\u00ee, p\u00ea\u015fketina abor\u00ee, avakirina avah\u00ee, bajar \u00fb kargeh\u00ean p\u00ea\u015fket\u00ee \u00fb rol\u00ean n\u00fb y\u00ean propogandey\u00ea \u00fb spor \u00fb ciwanan.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pirt\u00fbka ku tij\u00ea h\u00fbrb\u00een\u00ee, belge \u00fb nav in, dide xuyakirin ku ti\u015ft\u00ea ku ji r\u00eave\u00e7\u00fby\u00een\u00ean dervey\u00ee an\u00een, ji bo ku w\u00ea di r\u00eave\u00e7\u00fby\u00een\u00ean xwecih\u00ee de erkdar bikin b\u00fb, ji ber w\u00ea li ser dir\u00eajahiya 40 sal\u00ee n\u00ear\u00eena er\u00ean\u00ee li ser Tirkiyay\u00ea berbelav b\u00fb, bi taybet w\u00eaney\u00ea Ataturk di xeyal\u00ean naziyan de.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ihrig pirt\u00fbka xwe bi van r\u00eazan bi daw\u00ee dike ku t\u00ea de gelek pirs\u00ean siberoj\u00ea hene, ji ber ku w\u00eaney\u00ea xeyalkir\u00ee \u00fb hatiye \u00e7\u00eakirin ne rast e, ango \u201c]tirk\u00ea nemir[ di k\u00fbrahiya giyan\u00ea alman\u00ee de \u00fb ne j\u00ee di d\u00eeroka alman\u00ee de ne rast b\u00fb. W\u00eaney\u00ea kes\u00ea tirk li ser dir\u00eajahiya sedsalan hatiye guhartin \u2013ev yek bi rengek\u00ee z\u00eade \u00e7\u00ea b\u00fb di sedsala 20em de- d\u00ea careke din j\u00ee b\u00ea guhartin.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Made bi ziman\u00ea ereb\u00ee j\u00ee peyda dibe \u0623\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a\u0629\u00a0 Pirt\u00fbk: Ataturk di xeyal\u00ean naziyan de (Atat\u00fcrk in the Nazi Imagination) Niv\u00eeskar: Stefan Ihrig Wergera ji \u00eengil\u00eeziy\u00ea: Hozan Had\u00ee We\u015fan\u00ean NEQ\u015e\u00ea \u00fb We\u015fanxaneya \u015eil\u00ear\u00ea Hejmara r\u00fbpelan: 558 Di v\u00ea pirt\u00fbk\u00ea\/l\u00eakol\u00eena k\u00fbr de, akad\u00eem\u00eesyan \u00fb mamostay\u00ea be\u015f\u00ea d\u00eerok\u00ea di Zan\u00eengeha Heyfay\u00ea de \u00fb ed\u00eetor\u00ea hevkar di \u201cKovara L\u00eakol\u00een\u00ean [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1666,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[22,58],"tags":[123,124,125],"ppma_author":[191],"class_list":["post-1665","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manshet","category-pirtuk","tag-hitler-u-ataturk","tag-komkujiya-ermenan","tag-naziyan"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Ataturk di xeyal\u00ean naziyan de - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nlka.net\/ku\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ataturk di xeyal\u00ean naziyan de - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Made bi ziman\u00ea ereb\u00ee j\u00ee peyda dibe \u0623\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a\u0629\u00a0 Pirt\u00fbk: Ataturk di xeyal\u00ean naziyan de (Atat\u00fcrk in the Nazi Imagination) Niv\u00eeskar: Stefan Ihrig Wergera ji \u00eengil\u00eeziy\u00ea: Hozan Had\u00ee We\u015fan\u00ean NEQ\u015e\u00ea \u00fb We\u015fanxaneya \u015eil\u00ear\u00ea Hejmara r\u00fbpelan: 558 Di v\u00ea pirt\u00fbk\u00ea\/l\u00eakol\u00eena k\u00fbr de, akad\u00eem\u00eesyan \u00fb mamostay\u00ea be\u015f\u00ea d\u00eerok\u00ea di Zan\u00eengeha Heyfay\u00ea de \u00fb ed\u00eetor\u00ea hevkar di \u201cKovara L\u00eakol\u00een\u00ean [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nlka.net\/ku\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-05-04T17:26:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-05-04T18:45:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Ataturk-Verherrlichung-der-Nationalsozialisten.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"750\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"430\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"33 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1\"},\"headline\":\"Ataturk di xeyal\u00ean naziyan de\",\"datePublished\":\"2024-05-04T17:26:03+00:00\",\"dateModified\":\"2024-05-04T18:45:55+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\\\/\"},\"wordCount\":8549,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/05\\\/Ataturk-Verherrlichung-der-Nationalsozialisten.jpg\",\"keywords\":[\"Hitler \u00fb Ataturk\",\"komkujiya ermenan\",\"naziyan\"],\"articleSection\":[\"Manshet\",\"PIRT\u00dbK\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\\\/\",\"name\":\"Ataturk di xeyal\u00ean naziyan de - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/05\\\/Ataturk-Verherrlichung-der-Nationalsozialisten.jpg\",\"datePublished\":\"2024-05-04T17:26:03+00:00\",\"dateModified\":\"2024-05-04T18:45:55+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/05\\\/Ataturk-Verherrlichung-der-Nationalsozialisten.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/05\\\/Ataturk-Verherrlichung-der-Nationalsozialisten.jpg\",\"width\":750,\"height\":430,\"caption\":\"Berga pirt\u00fbk\u00ea\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ataturk di xeyal\u00ean naziyan de\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/\",\"name\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"description\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1\",\"name\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g48edb19aea60f53bda6015f6c91c3761\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/author\\\/editor\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ataturk di xeyal\u00ean naziyan de - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nlka.net\/ku\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ataturk di xeyal\u00ean naziyan de - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","og_description":"Made bi ziman\u00ea ereb\u00ee j\u00ee peyda dibe \u0623\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a\u0629\u00a0 Pirt\u00fbk: Ataturk di xeyal\u00ean naziyan de (Atat\u00fcrk in the Nazi Imagination) Niv\u00eeskar: Stefan Ihrig Wergera ji \u00eengil\u00eeziy\u00ea: Hozan Had\u00ee We\u015fan\u00ean NEQ\u015e\u00ea \u00fb We\u015fanxaneya \u015eil\u00ear\u00ea Hejmara r\u00fbpelan: 558 Di v\u00ea pirt\u00fbk\u00ea\/l\u00eakol\u00eena k\u00fbr de, akad\u00eem\u00eesyan \u00fb mamostay\u00ea be\u015f\u00ea d\u00eerok\u00ea di Zan\u00eengeha Heyfay\u00ea de \u00fb ed\u00eetor\u00ea hevkar di \u201cKovara L\u00eakol\u00een\u00ean [&hellip;]","og_url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\/","og_site_name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","article_published_time":"2024-05-04T17:26:03+00:00","article_modified_time":"2024-05-04T18:45:55+00:00","og_image":[{"width":750,"height":430,"url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Ataturk-Verherrlichung-der-Nationalsozialisten.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","Est. reading time":"33 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\/"},"author":{"name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#\/schema\/person\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1"},"headline":"Ataturk di xeyal\u00ean naziyan de","datePublished":"2024-05-04T17:26:03+00:00","dateModified":"2024-05-04T18:45:55+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\/"},"wordCount":8549,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Ataturk-Verherrlichung-der-Nationalsozialisten.jpg","keywords":["Hitler \u00fb Ataturk","komkujiya ermenan","naziyan"],"articleSection":["Manshet","PIRT\u00dbK"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/nlka.net\/ku\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\/","url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\/","name":"Ataturk di xeyal\u00ean naziyan de - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Ataturk-Verherrlichung-der-Nationalsozialisten.jpg","datePublished":"2024-05-04T17:26:03+00:00","dateModified":"2024-05-04T18:45:55+00:00","author":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#\/schema\/person\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nlka.net\/ku\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\/#primaryimage","url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Ataturk-Verherrlichung-der-Nationalsozialisten.jpg","contentUrl":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Ataturk-Verherrlichung-der-Nationalsozialisten.jpg","width":750,"height":430,"caption":"Berga pirt\u00fbk\u00ea"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/ataturk-di-xeyalen-naziyan-de\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/nlka.net\/ku\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ataturk di xeyal\u00ean naziyan de"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#website","url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/","name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","description":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nlka.net\/ku\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#\/schema\/person\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1","name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g48edb19aea60f53bda6015f6c91c3761","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g","caption":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan"},"url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/author\/editor\/"}]}},"authors":[{"term_id":191,"user_id":2,"is_guest":0,"slug":"editor","display_name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g","0":null,"1":"","2":"","3":"","4":"","5":"","6":"","7":"","8":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1665","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1665"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1665\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1670,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1665\/revisions\/1670"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1666"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1665"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1665"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1665"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=1665"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}