{"id":14412,"date":"2026-04-23T19:37:08","date_gmt":"2026-04-23T19:37:08","guid":{"rendered":"https:\/\/nlka.net\/ku\/?p=14412"},"modified":"2026-04-23T19:37:08","modified_gmt":"2026-04-23T19:37:08","slug":"1-198","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-198\/","title":{"rendered":"R\u00eay\u00ean dorh\u00eal\u00ee li dora tengav\u00ean deryay\u00ee"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Mihemed Seyid Risas <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/nlka.net\/archives\/14922\"><strong>Made bi ereb\u00ee j\u00ee heye \u0627\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a\u0629\u00a0<\/strong><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di sala 1889an de, endazyar\u00ean r\u00fbs p\u00ea\u015fniyara kanalek\u00ea kirin ku Deryaya Xezar\u00ea bi Okyan\u00fbsa Hind\u00ee ve gir\u00ea bide li perav\u00ean ba\u015f\u00fbr\u00ea Faris\u00ea (\u00ceran ji sala 1935an vir ve), li rojhilat\u00ea bendera Bender Ebas. Nasered\u00een \u015eah Qacar \u200b\u200b(1848\u20131896) ji ber tirsa ji br\u00eetaniyan, ku di tevahiya sedsala 19an de bi r\u00fbsan re li ser Faris \u00fb Afganistan\u00ea di reqabeteke mezin de b\u00fbn, dudil\u00ee ma ku plan\u00ea qeb\u00fbl bike. Pi\u015ft\u00ee ku dewleta R\u00fbsyay\u00ea di sal\u00ean 1760 \u00fb 1770y\u00ee de ber bi Deryaya Azov\u00ea \u00fb N\u00eevgirava Qirim\u00ea ve berfireh b\u00fb, London li hember hewldan\u00ean r\u00fbsan ji bo kontrolkirina tengav\u00ean Bosfor \u00fb Dardanel\u00ea wek\u00ee astengiyek b\u00fb. Pirsgir\u00eaka slav\u00ee \u00fb pev\u00e7\u00fbn\u00ean balkanan wek\u00ee hincet ji bo destp\u00eakirina \u015fer\u00ean bi osmaniyan re xizmet kirin, bi armanca qelskirina \u00cemperatoriya Osman\u00ee \u00fb bidestxistina kontrola R\u00fbsyay\u00ea li ser Bosfor \u00fb Dardanel\u00ea, bi v\u00ee reng\u00ee bigih\u00eajin bender\u00ean ava germ.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">R\u00fbsan hest dikir (\u00fb h\u00een j\u00ee hest dikin) ku Deryaya Re\u015f wek \u015f\u00fb\u015feyek\u00ea ye ku ji aliy\u00ea tengavan ve hatiye girtin, ji ber v\u00ea yek\u00ea wan hewl da ku di \u015fer\u00ean xwe y\u00ean bi osmaniyan re v\u00ea astengiy\u00ea bi\u015fk\u00eenin. Br\u00eetan\u00ee wek\u00ee asteng\u00ee b\u00fbn \u00fb dema ku &#8220;nexwe\u015f\u00ea Ewropay\u00ea&#8221; di peyman\u00ean 1915-1916an de hate ku\u015ftin \u00fb ax\u00ean w\u00ea hatin dabe\u015fkirin, tengav di ser\u00ea daxwaz\u00ean r\u00fbsan ji br\u00eetan\u00ee \u00fb fransiyan de b\u00fbn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gir\u00eadana Bosfor-Dardanel\u00ea h\u00eaza ajotin\u00ea ya li pi\u015ft projeya R\u00fbsyay\u00ea b\u00fb ku bi r\u00eaya deryay\u00ea bi r\u00eaya kanalek n\u00fb ku li ser axa \u00ceran\u00ea were kolandin, wan derbas bike. Pa\u015f\u00ea bi nav\u00ea &#8220;\u00ceran Rud&#8221; (\u00c7em\u00ea \u00ceran\u00ea) ev proje di serdema \u015eah Mihemed Riza Pehlew\u00ee de di sala 1968an de ji n\u00fb ve hate nirxandin. Di bin fi\u015fara amer\u00eekay\u00ee de, ew hate rawestandin, d\u00fbv re di bin Komara \u00ceslam\u00ee de hate vejandin, l\u00ea ji ber tirsa di nav peymankar\u00ean potansiyel de ji cezay\u00ean amer\u00eekay\u00ee d\u00eesa hate rawestandin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ev hewldan\u00ean R\u00fbsyay\u00ea y\u00ean ji bo derbaskirina tengav\u00ean Bosfor \u00fb Dardanel\u00ea bi r\u00eaya deryay\u00ea bi r\u00eaya kanalek ku li \u00ceran\u00ea t\u00ea kolandin, r\u00ea li ber wan negirt ku r\u00eayek bejay\u00ee ji bo derbaskirina van tengavan bifikirin. Ev projeyek r\u00eahesin\u00ea ya paralel bi perava rojavay\u00ea Deryaya Xezar\u00ea ve dihew\u00eene, ku R\u00fbsya \u00fb \u00ceran\u00ea bi r\u00eaya Azerbaycan\u00ea ve gir\u00ea dide. Peyman di 17\u00ea gulana 2023yan de hate \u00eemzekirin \u00fb r\u00eahesin d\u00ea \u00ceran\u00ea bi Bandar Ebas\u00ea ve gir\u00ea bide. Bi taybet\u00ee, Hindistan\u00ea j\u00ee guh da v\u00ea projey\u00ea, p\u00ea\u015fniyara gir\u00eadaneke deryay\u00ee di navbera Mumbay \u00fb Bandar Ebas\u00ea de ji bo hinardekirin \u00fb hawirdekirina kel\u00fbpelan bo Ewropay\u00ea \u00fb d\u00fbv re j\u00ee bo Hindistan\u00ea kir. Ev ber\u00ee projeya Kor\u00eedora Hindistan\u00ea b\u00fb, ku di 10\u00ea \u00eelona 2023yan de, di bin \u00e7avd\u00eariya Amer\u00eekay\u00ea de hate destp\u00eakirin. Projeya Kor\u00eedora Hindistan\u00ea plan dikir ku Mumbay bi perava \u00cemarat\u00ean Yekb\u00fby\u00ee y\u00ean Ereb\u00ee an j\u00ee perava Oman\u00ea ve gir\u00ea bide \u00fb ji wir bi r\u00eaya bejah\u00ee bi\u00e7e bendera Heyfay\u00ea \u00fb d\u00fbv re bi r\u00eaya deryay\u00ea bi\u00e7e Ewropay\u00ea \u00fb berevaj\u00ee.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Eger tengava Bosfor-Dardanel di dest\u00ea r\u00fbsan de be, w\u00ea dem\u00ea Tengava Malakay\u00ea di dest\u00ea \u00c7\u00een\u00ea de ye, ku di navbera Okyan\u00fbsa Hind\u00ee \u00fb Pas\u00eef\u00eek\u00ea de ye. Ew di navbera perava rojava ya Malezyay\u00ea \u00fb perava rojhilat\u00ea girava Sumatra ya Endonezyay\u00ea de ye \u00fb veb\u00fbna tengav\u00ea li Singap\u00fbr\u00ea ye, ku baregeheke le\u015fker\u00ee ya amer\u00eekay\u00ee l\u00ea ye. Ji sed\u00ee he\u015ft\u00eay\u00ea \u00eetxalata enerjiy\u00ea ya \u00c7\u00een\u00ea di v\u00ea tengav\u00ea re derbas dibe (ji sed\u00ee 50\u00ea \u00eetxalata petrol\u00ea ya \u00c7\u00een\u00ea ji Rojhilata Nav\u00een t\u00ea; li gor\u00ee hejmar\u00ean 2024an, \u00c7\u00een rojane hewcey\u00ea 16 milyon berm\u00eel petrol\u00ea ye, ku ji wan 11 milyon ji derve t\u00ean, ji sed\u00ee 90\u00ea dahat\u00ean petrol\u00ea bi r\u00eaya deryay\u00ea \u00fb y\u00ea may\u00ee j\u00ee bi r\u00eaya bejah\u00ee bi r\u00eaya R\u00fbsyay\u00ea t\u00ea). Ew tengava her\u00ee gir\u00eeng a c\u00eehan\u00ee ye, ku wek\u00ee r\u00eagehek ji bo ji sed\u00ee 25\u00ea bazirganiya c\u00eehan\u00ee, ji sed\u00ee 35\u00ea petrola deryay\u00ee \u00fb ji sed\u00ee 20\u00ea gaza xwezay\u00ee kar dike (hejmar\u00ean 2024an). Ev li gor\u00ee yek ji p\u00eancan petrol \u00fb gaza xwezay\u00ee ku ji Tengava Hurmuz derbas dibe, %12 \u00ea bazirganiya c\u00eehan\u00ee ku ji Tengava Bab El-Mandeb derbas dibe \u00fb %10 \u00ea bazirganiya c\u00eehan\u00ee j\u00ee di Kanala Siw\u00eas\u00ea \u00a0re derbas dibe.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ji ber v\u00ea yek\u00ea, \u00e7\u00eeniyan r\u00eayek d\u00eetin da ku ji Malaqay\u00ea d\u00fbr bikevin: A yekem, ji sala 2013an vir ve bi kir\u00eakirina bendera Gwadar\u00ea li Pakistan\u00ea \u00fb gir\u00eadana w\u00ea bi r\u00eaya otoban \u00fb r\u00eahesinan ji bo veguhestina hinardekirin \u00fb hawirdekirina \u00e7\u00een\u00ee. L\u00eabel\u00ea, boriyeke petrol\u00ea ya plankir\u00ee ji Gwadar\u00ea ber bi \u00c7\u00eena sereke ve ji ber erd\u00ea \u00e7iyay\u00ee asteng b\u00fb. \u00censiyat\u00eefeke \u00c7\u00een-\u00ceran\u00ee, ku Pakistan ji ber v\u00ea yek\u00ea dudil b\u00fb \u00fb h\u00een j\u00ee dudil e ku bi\u015fop\u00eene, armanc dikir ku zeviya gaz\u00ea ya Parsa Ba\u015f\u00fbr a \u00ceran\u00ea bi Gwadar\u00ea \u00fb d\u00fbv re j\u00ee bi \u00c7\u00een\u00ea ve gir\u00ea bide. A duyem, ji sala 2013an vir ve bi r\u00eaya perav\u00ean Myanmar\u00ea (Burma) li bendera Kayakvyu, ku bi r\u00eaya boriy\u00ean petrol \u00fb gaz\u00ea bi \u00c7\u00een\u00ea ve gir\u00ea dide, di nav de y\u00ean ku petrol \u00fb gaza Myanmar\u00ea \u00fb herwiha petrol \u00fb gaza xwezay\u00ee ya \u015filekir\u00ee ku ji Rojhilata Nav\u00een ji \u00c7\u00een\u00ea re t\u00ea hawirdekirin, digel otoban \u00fb r\u00eahesinan ji bo veguhestina hinardekirin \u00fb hawirdekirina \u00e7\u00een\u00ee. A s\u00eayem, projeyek ji h\u00eala \u00c7\u00een\u00ea ve di sala 2015an de p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f\u00ee Tayland\u00ea hat kirin da ku kanalek were \u00e7\u00eakirin ku perava rojavay\u00ea Tayland\u00ea li ser Okyan\u00fbsa Hind\u00ee (Deryaya Andaman) bi perava rojhilat\u00ea w\u00ea li ser Kendava Tayland\u00ea (li ser Deryaya Ba\u015f\u00fbr\u00ea \u00c7\u00een\u00ea) ve gir\u00ea bide. Tayland di bin fi\u015fara Amer\u00eekay\u00ea de dudil\u00ee ma ku v\u00ea kanala 102 k\u00eelometre dir\u00eaj, 400 metre fireh \u00fb 25 metre k\u00fbr ava bike, ku ger were \u00e7\u00eakirin, d\u00ea ji bo \u00c7\u00een, Japonya \u00fb hem\u00ee Rojhilat\u00ea Asyay\u00ea 1200 k\u00eelometre r\u00eaw\u00eetiya deryay\u00ee xilas bike. A \u00e7arem, \u00een\u00eesiyat\u00eefa Kember \u00fb R\u00ea heye, ku ji h\u00eala \u00c7\u00een\u00ea ve di 2013an de hat p\u00ea\u015fniyarkirin, ku ji bil\u00ee r\u00eay\u00ean derbasb\u00fbn\u00ea y\u00ean ku hatine behs kirin, R\u00eaya Ewrasyay\u00ea (\u00c7\u00een &#8211; Kazakistan &#8211; R\u00fbsya &#8211; Ukrayna &#8211; Ewropa) \u00fb R\u00eaya Rojhilata Nav\u00een (\u00c7\u00een &#8211; Pakistan &#8211; \u00ceran &#8211; Tirkiya &#8211; Ewropa) ji bo veguhestina kel\u00fbpel\u00ean \u00e7\u00een\u00ee bi r\u00eaya otoban \u00fb r\u00eahesinan vedihew\u00eene.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ev rew\u015f, ku \u015ferek\u00ee vekir\u00ee bi kontrolkerek\u00ee tengav\u00ea (R\u00fbsya \u00fb Osman\u00ee) \u00fb \u015ferek\u00ee ve\u015fart\u00ee, b\u00eadeng, sar, an j\u00ee p\u00ea\u015fb\u00een\u00eekir\u00ee bi kontrolkerek\u00ee tengav\u00ea (\u00c7\u00een \u00fb Amer\u00eeka Tengava Malakay\u00ea kontrol dikin) dihew\u00eene, Iraq di \u015eer\u00ea \u00ceran-Iraq\u00ea y\u00ea 1980-1988an de di r\u00eaza yekem de d\u00eet. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, w\u00ea boriya petrol\u00ea ya Zub\u00ear-Yanbu (1.6 milyon berm\u00eel di roj\u00ea de) li perava Erebistana Si\u00fbd\u00ee ya Deryaya Sor dir\u00eaj kir da ku Tengava Hurmuz\u00ea derbas bike. Bi heman away\u00ee, Erebistana Si\u00fbd\u00ee di heman dem\u00ea de bi \u00ceran\u00ea re di r\u00eaza duyem de b\u00fb. Ji ber v\u00ea yek\u00ea, w\u00ea boriya petrol\u00ea ya Rojhilat-Rojava ji zeviya El-Beq\u00eeq heta Yanbu dir\u00eaj kir, bi kapas\u00eeteya 7 milyon berm\u00eel di roj\u00ea de. Ji sala 2015an vir ve, ku bi operasyona le\u015fker\u00ee ya Si\u00fbd\u00ee ya li ser Yemen\u00ea re pi\u015ft\u00ee ku H\u00fbsiyan kontrola Sana\u00ea girtin hevdem b\u00fb, Erebistana Si\u00fbd\u00ee avakirina &#8220;Kanala Selman&#8221; dinirx\u00eene, ku ji perava Si\u00fbd\u00ee ya li Kendav\u00ea ku \u00cemarat \u00fb Qeter\u00ea ji hev vediqet\u00eene heta perava Yemen\u00ea li Hederm\u00fbt (an El-Mehra) dir\u00eaj dibe, bi dir\u00eajahiya 950 km, firehiya 150 metre \u00fb k\u00fbrahiya 25 metreyan. Ev dikare bih\u00eale ku welat\u00ean Kendav\u00ea \u00fb Iraq Tengava Hurmuz\u00ea derbas bikin. Guman e ku pev\u00e7\u00fbna Si\u00fbd\u00ee-\u00cemarat\u00ea ya ku di destp\u00eaka sala 2026an de, bi r\u00eaya wek\u00eel\u00ean her\u00eam\u00ee, ji bo kontrolkirina Hedermot \u00fb El-Mehra p\u00eak hat, ji ber v\u00ea ramana Si\u00fbd\u00ee ya li Riyad\u00ea b\u00fb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Li vir, div\u00ea were zan\u00een ku projeya (Kor\u00eedora Hindistan\u00ea), 10\u00ea \u00eelona 2023yan, ku li New Delhiy\u00ea bi heb\u00fbna Serok\u00ea Amer\u00eekay\u00ea Joe Biden \u00fb neb\u00fbna Serok\u00ea \u00c7\u00een\u00ea di dema civ\u00eena G20an de hate \u00eemzekirin, derbasb\u00fbna Tengava Hurmuz \u00fb Bab El-Mandeb \u00fb Kanala Siw\u00eas\u00ea, bi r\u00eaya r\u00eayeke deryay\u00ee ku ji Mumbaiy\u00ea heta perav\u00ean \u00cemarat\u00ean Ereb\u00ee y\u00ean Yekb\u00fby\u00ee li ser Kendava Oman\u00ea (an perav\u00ean Oman\u00ea) dir\u00eaj dibe \u00fb d\u00fb re bi r\u00eaya bejah\u00ee heta Heyfay\u00ea \u00fb d\u00fb re bi r\u00eaya deryay\u00ea ber bi perav\u00ean Y\u00fbnanistan an \u00cetalyay\u00ea ve \u00fb di her du aliyan de, vedihew\u00eene. L\u00ea bel\u00ea \u00e7awa ku \u015f\u00eerket\u00ean amer\u00eekay\u00ee di sala 2022yan de xwe ji projeya EastMed veki\u015fandin, ku di navbera \u00cesra\u00eel, Qibris \u00fb Y\u00fbnanistan\u00ea de di sala 2020\u00ee de hatib\u00fb \u00eemzekirin da ku boriyeke gaz\u00ea di bin deryay\u00ea de ji \u00cesra\u00eel\u00ea ber bi Y\u00fbnanistan\u00ea \u00fb ji wir ber bi Ewropay\u00ea bi r\u00eaya girav\u00ean Qibris \u00fb Gir\u00eet\u00ea ve dir\u00eaj bike, ji ber astengiy\u00ean xeta s\u00eesm\u00eek a li perava rojhilat\u00ea Deryaya Sp\u00ee ye ku gef\u00ea li boriyan dixwe ger ew werin \u00e7\u00eakirin, \u00fb ji ber k\u00fbrahiya deryay\u00ea ya heta s\u00ea hezar metrey\u00ee ku ne yekreng e, ku boriy\u00ea li ser \u00e7iya \u00fb bilindahiyan dike, ji bil\u00ee v\u00ea rastiy\u00ea ku peymana s\u00eenor\u00ea deryay\u00ee y\u00ea Tirkiya-L\u00eebyay\u00ea di sala 2019an de r\u00eaya (EastMed) li her\u00eama deryay\u00ee ya di navbera Qibris \u00fb Gir\u00eet\u00ea de qut dike, \u00eeht\u00eemal e ku ji ber heman sedeman (Kor\u00eedora Hindistan\u00ea) ber bi Ewropay\u00ea ve bi r\u00eaya bejah\u00ee bi r\u00eaya S\u00fbriya \u00fb Tirkiyay\u00ea be \u00fb ne deryay\u00ee be, tev\u00ee ku r\u00eaya bejah\u00ee ya S\u00fbriya-Tirkiyay\u00ea d\u00ea boriy\u00ean gaz\u00ea y\u00ean \u00cesra\u00eel \u00fb Misr\u00ea (bi r\u00eaya Urdun \u00fb S\u00fbriyey\u00ea) ber bi Ewropay\u00ea ve bin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dibe ku d\u00fbrketina ji tengav\u00ean deryay\u00ee ji ber sedem\u00ean abor\u00ee be, ku bi d\u00fbrahiy\u00ean kurttir, l\u00ea\u00e7\u00fbn\u00ean k\u00eamtir \u00fb dem\u00ean radestkirin\u00ea y\u00ean z\u00fbtir ve gir\u00eaday\u00ee ne, wek\u00ee ku di boriya petrol\u00ea ya Kerk\u00fbk-Heyfa (1932), boriya petrol\u00ea ya Kerk\u00fbk-Banias (1952) \u00fb boriya petrol\u00ea ya Tapline (1950) de ku ji Erebistana Si\u00fbd\u00ee ber bi Lubnan\u00ea ve bi r\u00eaya Urdun \u00fb S\u00fbriyay\u00ea dir\u00eaj dibe t\u00ea d\u00eetin. Astengkirina v\u00ea r\u00eaya derbasb\u00fbn\u00ea dibe ku ji ber pev\u00e7\u00fbn \u00fb nakokiy\u00ean siyas\u00ee y\u00ean bi desthilatdariya ku r\u00eaya derbasb\u00fbn\u00ea kontrol dike be, ku welat\u00ea hilber\u00eener\u00ea petrol\u00ea ne\u00e7ar kir ku boriyek alternat\u00eef ava bike. Iraq\u00ea ev yek di sal\u00ean 1976 \u00fb 1987an de kir dema ku w\u00ea boriy\u00ean Kerk\u00fbk-Ceyhan li perav\u00ean Tirkiyay\u00ea ava kir wek\u00ee encamek reqabeta di navbera Bexda \u00fb \u015eam\u00ea de, ku ji aloziy\u00ean ku di sala 1975an de dest p\u00ea kirin \u00fb di sala 1982yan de bi girtina boriya Kerk\u00fbk-Banias giha\u015ftin l\u00fbtkey\u00ea.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ev r\u00eay\u00ean d\u00fbrketin\u00ea dibe ku ji h\u00eala form\u00ea ve abor\u00ee bin, l\u00ea di cewher\u00ea xwe de, ew be\u015fek ji p\u00ea\u015fbaziyeke navnetewey\u00ee ya mezin in, wek\u00ee projeya gaza Qeter\u00ea ber bi Ewropay\u00ea ve bi r\u00eaya Erebistana Si\u00fbd\u00ee, Urdun, S\u00fbriya \u00fb Tirkiyay\u00ea, ku di sala 2009an de ji h\u00eala Be\u015far El-Esed ve hate redkirin, ji ber ku amer\u00eekay\u00ee \u00fb herwiha ewropay\u00ee difikir\u00een ku ev xet, di gel boriya gaza Nabucco, ku di sala 2009an de hate \u00eemzekirin, ku ji Tirkmenistan \u00fb Azerbaycan\u00ea bi r\u00eaya Gurcistan \u00fb Tirkiyay\u00ea t\u00ea, d\u00ea alternat\u00eefek ji bo gaza R\u00fbsyay\u00ea be.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di van p\u00ea\u015fbirk\u00ean navnetewey\u00ee y\u00ean mezin de hin d\u00eerok dikarin gir\u00eeng bin, wek: 4\u00ea sibata 2026an, roja peymana Chevron\u00ea ya ji bo gaz \u00fb petrol\u00ea li perav\u00ean S\u00fbriyay\u00ea; 16\u00ea sibata 2026an, roja peymana Chevron\u00ea ya veberh\u00eanana gaz\u00ea li perav\u00ean ba\u015f\u00fbr\u00ea Y\u00fbnan\u00eestan\u00ea \u00fb 23y\u00ea sibata 2026an, roja peymana Chevron\u00ea bi \u015e\u00eerketa Petrol\u00ea ya Besray\u00ea re ji bo veberh\u00eanana li zeviy\u00ean petrol\u00ea y\u00ean ku %12\u00ea rezerv\u00ean petrol\u00ea y\u00ean Iraq\u00ea p\u00eak t\u00eenin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u00eajay\u00ee gotin\u00ea ye ku Chevron ji sala 2019an vir ve li zeviy\u00ean gaz\u00ea y\u00ean deryay\u00ee y\u00ean Misr\u00ea veberh\u00eanan\u00ea dike \u00fb di sala 2020\u00ee de, ew di p\u00ea\u015fxistina zeviy\u00ean gaz\u00ea y\u00ean Tamar \u00fb Leviathan li perav\u00ean \u00cesra\u00eel\u00ea de hevkar\u00ee kir. Herwiha di sala 2020\u00ee de, Chevron\u00ea li zeviya gaz\u00ea ya Aphrodite li perav\u00ean ba\u015f\u00fbr\u00ea Qibris\u00ea veberh\u00eanan kir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pirsa niha ev e: Gelo kr\u00eeza Tengava Hormuz\u00ea, ku di dema \u015fer\u00ea 40 roj\u00ee \u00fb pi\u015ft\u00ee w\u00ea de derket hol\u00ea, d\u00ea meyla navnetewey\u00ee ya ji bo dorp\u00ea\u00e7kirina tengav\u00ean deryay\u00ee z\u00eade bike, bi bandor wan kevnar bike?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00c7avkan\u00ee ji bo xwendina b\u00eatir li ser v\u00ea mijar\u00ea:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/www.chinacenter.net\/2020\/china-currents\/19-3\/a-relationship-on-a-pipeline-china-and-myanmar\/#:~:text=As%20shown%20in%20Map%201%2C,capacity%20of%2022%20million%20tons\">https:\/\/www.chinacenter.net\/2020\/china-currents\/19-3\/a-relationship-on-a-pipeline-china-and-myanmar\/#:~:text=As%20shown%20in%20Map%201%2C,capacity%20of%2022%20million%20tons<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u062e\u0637 \u0645\u064a\u0627\u0646\u0645\u0627\u0631 \u0644\u0645\u0633\u062a\u0648\u0631\u062f\u0627\u062a \u0627\u0644\u0637\u0627\u0642\u0629 \u0627\u0644\u0635\u064a\u0646\u064a\u0629<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/www.geopoliticalmonitor.com\/kra-canal-the-impossible-dream-of-southeast-asia-shipping\/\">https:\/\/www.geopoliticalmonitor.com\/kra-canal-the-impossible-dream-of-southeast-asia-shipping\/<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0645\u0634\u0631\u0648\u0639 \u0627\u0644\u0642\u0646\u0627\u0629 \u0627\u0644\u062a\u0627\u064a\u0644\u0627\u0646\u062f\u064a\u0629<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/smallwarsjournal.com\/2025\/02\/05\/assads-fall-and-the-qatari-gas-pipeline\/\">https:\/\/smallwarsjournal.com\/2025\/02\/05\/assads-fall-and-the-qatari-gas-pipeline\/<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u062e\u0637 \u0627\u0644\u063a\u0627\u0632 \u0627\u0644\u0642\u0637\u0631\u064a<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u062e\u0637 \u0627\u0644\u063a\u0627\u0632 \u0627\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a \u2013 \u0645\u0635\u0631<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u062e\u0637 \u0627\u0644\u063a\u0627\u0632 \u0627\u0644\u0625\u0633\u0644\u0627\u0645\u064a \u2013 \u0625\u064a\u0631\u0627\u0646<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0648\u0643\u0644\u0647\u0627 \u0643\u0627\u0646\u062a \u0645\u0639\u0631\u0648\u0636\u0629 \u0641\u064a \u0627\u0644\u0639\u0642\u062f \u0627\u0644\u0623\u0648\u0644 \u0645\u0646 \u0627\u0644\u0642\u0631\u0646 \u0627\u0644\u062d\u0627\u062f\u064a \u0648\u0627\u0644\u0639\u0634\u0631\u064a\u0646 \u0639\u0628\u0631 \u0633\u0648\u0631\u064a\u0627 \u2013 \u062a\u0631\u0643\u064a\u0627 \u0644\u0623\u0648\u0631\u0648\u0628\u0627 \u0643\u0628\u062f\u064a\u0644 \u0644\u0644\u063a\u0627\u0632 \u0627\u0644\u0631\u0648\u0633\u064a<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Iranrud\">https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Iranrud<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0625\u064a\u0631\u0627\u0646 \u0631\u0648\u062f<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/www.democraticac.de\/?tag=%D9%82%D9%86%D8%A7%D8%A9-%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;__cf_chl_tk=86Bb6vSB_ofULAcQ9V1mjvlJKJ8aS1zXrCTldKL1ty4-1776206840-1.0.1.1-BMHGbXQNnNYC9NnOABWR.Ueo70mPRJ8ilWNjmbgbjjI\">https:\/\/www.democraticac.de\/?tag=%D9%82%D9%86%D8%A7%D8%A9-%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;__cf_chl_tk=86Bb6vSB_ofULAcQ9V1mjvlJKJ8aS1zXrCTldKL1ty4-1776206840-1.0.1.1-BMHGbXQNnNYC9NnOABWR.Ueo70mPRJ8ilWNjmbgbjjI<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0642\u0646\u0627\u0629 \u0633\u0644\u0645\u0627\u0646<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0643\u0634\u0641 \u0631\u0626\u064a\u0633 \u0645\u0631\u0643\u0632 \u201c\u0627\u0644\u0642\u0631\u0646 \u0627\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a\u201d \u0644\u0644\u062f\u0631\u0627\u0633\u0627\u062a \u0641\u064a \u0627\u0644\u0631\u064a\u0627\u0636 \u0633\u0639\u062f \u0628\u0646 \u0639\u0645\u0631\u060c \u0639\u0646 \u0625\u0639\u062f\u0627\u062f \u062f\u0631\u0627\u0633\u0629 \u0645\u062a\u0643\u0627\u0645\u0644\u0629 \u0644\u0631\u0628\u0637 \u0627\u0644\u062e\u0644\u064a\u062c \u0627\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a \u0628\u062d\u0631\u0627\u064b \u0628\u0628\u062d\u0631 \u0627\u0644\u0639\u0631\u0628 \u0639\u0628\u0631 \u0642\u0646\u0627\u0629 \u0645\u0627\u0626\u064a\u0629 .(\u0623\u064a\u0644\u0648\u0644 2015)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/www.gem.wiki\/EastMed_Gas_Pipeline\">https:\/\/www.gem.wiki\/EastMed_Gas_Pipeline<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0645\u0634\u0631\u0648\u0639 \u0625\u064a\u0633\u062a \u0645\u064a\u062f \u0644\u0646\u0642\u0644 \u063a\u0627\u0632 (\u062d\u0642\u0644 \u0644\u064a\u0641\u064a\u0627\u062b\u0627\u0646 \u0641\u064a \u0625\u0633\u0631\u0627\u0626\u064a\u0644 \u2013 \u062d\u0642\u0644 \u0623\u0641\u0631\u0648\u062f\u064a\u062a \u2013 \u0642\u0628\u0631\u0635 \u2013 \u0643\u0631\u064a\u062a \u2013 \u0627\u0644\u064a\u0648\u0646\u0627\u0646)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/www.google.com\/search?q=east+med+pipeline+project-+geological+obstacales+under+sea&amp;sca_esv=4074d84388868a32&amp;biw=1366&amp;bih=625&amp;sxsrf=ANbL-n7VvjkQ\">https:\/\/www.google.com\/search?q=east+med+pipeline+project-+geological+obstacales+under+sea&amp;sca_esv=4074d84388868a32&amp;biw=1366&amp;bih=625&amp;sxsrf=ANbL-n7VvjkQ<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0627\u0644\u0639\u0648\u0627\u0626\u0642 \u0627\u0644\u062c\u064a\u0648\u0644\u0648\u062c\u064a\u0629 \u0623\u0645\u0627\u0645 \u0645\u0634\u0631\u0648\u0639 \u0625\u064a\u0633\u062a \u0645\u064a\u062f \u062a\u062d\u062a \u0627\u0644\u0628\u062d\u0631<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/www.insightturkey.com\/articles\/key-challenges-facing-the-eastern-mediterranean-the-future-of-regional-energy-development\">https:\/\/www.insightturkey.com\/articles\/key-challenges-facing-the-eastern-mediterranean-the-future-of-regional-energy-development<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u063a\u0627\u0632 \u0627\u0644\u062d\u0648\u0636 \u0627\u0644\u0634\u0631\u0642\u064a \u0644\u0644\u0645\u062a\u0648\u0633\u0637 (\u0633\u0648\u0631\u064a\u0627 \u2013 \u0644\u0628\u0646\u0627\u0646 \u2013 \u0625\u0633\u0631\u0627\u0626\u064a\u0644 \u2013 \u0641\u0644\u0633\u0637\u064a\u0646 \u2013 \u0645\u0635\u0631)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mihemed Seyid Risas Made bi ereb\u00ee j\u00ee heye \u0627\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a\u0629\u00a0 Di sala 1889an de, endazyar\u00ean r\u00fbs p\u00ea\u015fniyara kanalek\u00ea kirin ku Deryaya Xezar\u00ea bi Okyan\u00fbsa Hind\u00ee ve gir\u00ea bide li perav\u00ean ba\u015f\u00fbr\u00ea Faris\u00ea (\u00ceran ji sala 1935an vir ve), li rojhilat\u00ea bendera Bender Ebas. Nasered\u00een \u015eah Qacar \u200b\u200b(1848\u20131896) ji ber tirsa ji br\u00eetaniyan, ku di tevahiya sedsala [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":14413,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[19,22],"tags":[],"ppma_author":[191],"class_list":["post-14412","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gotar","category-manshet"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>R\u00eay\u00ean dorh\u00eal\u00ee li dora tengav\u00ean deryay\u00ee - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-198\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"R\u00eay\u00ean dorh\u00eal\u00ee li dora tengav\u00ean deryay\u00ee - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mihemed Seyid Risas Made bi ereb\u00ee j\u00ee heye \u0627\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a\u0629\u00a0 Di sala 1889an de, endazyar\u00ean r\u00fbs p\u00ea\u015fniyara kanalek\u00ea kirin ku Deryaya Xezar\u00ea bi Okyan\u00fbsa Hind\u00ee ve gir\u00ea bide li perav\u00ean ba\u015f\u00fbr\u00ea Faris\u00ea (\u00ceran ji sala 1935an vir ve), li rojhilat\u00ea bendera Bender Ebas. Nasered\u00een \u015eah Qacar \u200b\u200b(1848\u20131896) ji ber tirsa ji br\u00eetaniyan, ku di tevahiya sedsala [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-198\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-04-23T19:37:08+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/AFP__20260414__AA_14042026_2737500__v1__MidRes__UsWarshipsAroundTheStraitOfHormuz.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"682\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-198\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-198\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1\"},\"headline\":\"R\u00eay\u00ean dorh\u00eal\u00ee li dora tengav\u00ean deryay\u00ee\",\"datePublished\":\"2026-04-23T19:37:08+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-198\\\/\"},\"wordCount\":2226,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-198\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/AFP__20260414__AA_14042026_2737500__v1__MidRes__UsWarshipsAroundTheStraitOfHormuz.jpg\",\"articleSection\":[\"Gotar\",\"Manshet\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-198\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-198\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-198\\\/\",\"name\":\"R\u00eay\u00ean dorh\u00eal\u00ee li dora tengav\u00ean deryay\u00ee - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-198\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-198\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/AFP__20260414__AA_14042026_2737500__v1__MidRes__UsWarshipsAroundTheStraitOfHormuz.jpg\",\"datePublished\":\"2026-04-23T19:37:08+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-198\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-198\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-198\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/AFP__20260414__AA_14042026_2737500__v1__MidRes__UsWarshipsAroundTheStraitOfHormuz.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/AFP__20260414__AA_14042026_2737500__v1__MidRes__UsWarshipsAroundTheStraitOfHormuz.jpg\",\"width\":1024,\"height\":682,\"caption\":\"Graf\u00eekek bi sernav\u00ea \\\"Ke\u015ftiy\u00ean \u015fer \u00ean amer\u00eekay\u00ee li dora Tengava Hormuz\u00ea\\\" di 14\u00ea n\u00eesana 2026an de li paytexta Tirkiyay\u00ea hat \u00e7\u00eakirin. | AFP\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/1-198\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"R\u00eay\u00ean dorh\u00eal\u00ee li dora tengav\u00ean deryay\u00ee\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/\",\"name\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"description\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1\",\"name\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g48edb19aea60f53bda6015f6c91c3761\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/nlka.net\\\/ku\\\/author\\\/editor\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"R\u00eay\u00ean dorh\u00eal\u00ee li dora tengav\u00ean deryay\u00ee - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-198\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"R\u00eay\u00ean dorh\u00eal\u00ee li dora tengav\u00ean deryay\u00ee - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","og_description":"Mihemed Seyid Risas Made bi ereb\u00ee j\u00ee heye \u0627\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a\u0629\u00a0 Di sala 1889an de, endazyar\u00ean r\u00fbs p\u00ea\u015fniyara kanalek\u00ea kirin ku Deryaya Xezar\u00ea bi Okyan\u00fbsa Hind\u00ee ve gir\u00ea bide li perav\u00ean ba\u015f\u00fbr\u00ea Faris\u00ea (\u00ceran ji sala 1935an vir ve), li rojhilat\u00ea bendera Bender Ebas. Nasered\u00een \u015eah Qacar \u200b\u200b(1848\u20131896) ji ber tirsa ji br\u00eetaniyan, ku di tevahiya sedsala [&hellip;]","og_url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-198\/","og_site_name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","article_published_time":"2026-04-23T19:37:08+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":682,"url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/AFP__20260414__AA_14042026_2737500__v1__MidRes__UsWarshipsAroundTheStraitOfHormuz.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-198\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-198\/"},"author":{"name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#\/schema\/person\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1"},"headline":"R\u00eay\u00ean dorh\u00eal\u00ee li dora tengav\u00ean deryay\u00ee","datePublished":"2026-04-23T19:37:08+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-198\/"},"wordCount":2226,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-198\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/AFP__20260414__AA_14042026_2737500__v1__MidRes__UsWarshipsAroundTheStraitOfHormuz.jpg","articleSection":["Gotar","Manshet"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/nlka.net\/ku\/1-198\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-198\/","url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-198\/","name":"R\u00eay\u00ean dorh\u00eal\u00ee li dora tengav\u00ean deryay\u00ee - Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-198\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-198\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/AFP__20260414__AA_14042026_2737500__v1__MidRes__UsWarshipsAroundTheStraitOfHormuz.jpg","datePublished":"2026-04-23T19:37:08+00:00","author":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#\/schema\/person\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-198\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nlka.net\/ku\/1-198\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-198\/#primaryimage","url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/AFP__20260414__AA_14042026_2737500__v1__MidRes__UsWarshipsAroundTheStraitOfHormuz.jpg","contentUrl":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/AFP__20260414__AA_14042026_2737500__v1__MidRes__UsWarshipsAroundTheStraitOfHormuz.jpg","width":1024,"height":682,"caption":"Graf\u00eekek bi sernav\u00ea \"Ke\u015ftiy\u00ean \u015fer \u00ean amer\u00eekay\u00ee li dora Tengava Hormuz\u00ea\" di 14\u00ea n\u00eesana 2026an de li paytexta Tirkiyay\u00ea hat \u00e7\u00eakirin. | AFP"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/1-198\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/nlka.net\/ku\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"R\u00eay\u00ean dorh\u00eal\u00ee li dora tengav\u00ean deryay\u00ee"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#website","url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/","name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","description":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nlka.net\/ku\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nlka.net\/ku\/#\/schema\/person\/0f330c9617910fb271a0bbdec9aa27d1","name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g48edb19aea60f53bda6015f6c91c3761","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g","caption":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan"},"url":"https:\/\/nlka.net\/ku\/author\/editor\/"}]}},"authors":[{"term_id":191,"user_id":2,"is_guest":0,"slug":"editor","display_name":"Navenda Kurd\u00ee ya L\u00eakol\u00eenan","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f37474a774f6e97b11e8600f301c0f7105fbe0028453c48e0b2da7a323435eef?s=96&d=mm&r=g","0":null,"1":"","2":"","3":"","4":"","5":"","6":"","7":"","8":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14412","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14412"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14412\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14414,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14412\/revisions\/14414"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14413"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14412"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14412"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14412"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/nlka.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=14412"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}